top of page
Νευρολογικό Ιατρείο Αθήνας: Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον

Η Αλλαντική τοξίνη Botox - Dysport για τη θεραπεία των Δυστονιών
Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος, Επιληπτολόγος
Είναι η αλλαντική τοξίνη (Botox – Dysport) ενδεδειγμένη για τη θεραπεία των Δυστονιών;
Η βοτουλινική τοξίνη type A (Botox – Dysport) αποτελεί θεραπευτικό «gold standard» στην αντιμετώπιση των Δυστονιών, αφού χρησιμοποιείται στοχευμένα στους προσβεβλημένους μύες κάθε περιοχής με υψηλή αποτελεσματικότητα.


Μηχανισμός Δράσης της αλλαντικής τοξίνης στις Δυστονίες
Το Botox και το Dysport είναι εμπορικές ονομασίες της αλλαντικής τοξίνης τύπου Α (Botulinum toxin type A), μιας ισχυρής νευροτοξίνης που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum.
Η έγχυση της αλλαντικής τοξίνης στους μύες που εμπλέκονται στην δυστονία, αναστέλλει την απελευθέρωση της ακετυλοχολίνης στις νευρομυϊκές συνάψεις, προκαλώντας παροδική χημική απονεύρωση και χαλάρωση του στοχευμένου μυός.
Το αποτέλεσμα αρχίζει να γίνεται κλινικά εμφανές εντός 3-7 ημερών μετά την έγχυση.
Η δράση διαρκεί περίπου 3-4 μήνες, έως ότου αναγεννηθούν νέες νευρομυϊκές συνάψεις.
Το Botox δρα περιφερικά (στο επίπεδο της νευρομυϊκής σύναψης) και δεν επηρεάζει άμεσα το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Ωστόσο, υπάρχει δευτερογενής νευροπλαστική δράση. Η μείωση του παθολογικού εισερχόμενου αισθητικού και κινητικού ερεθισμού προς τα βασικά γάγγλια φαίνεται να μειώνει την συνολική "κινητική υπερδιέγερση" του συστήματος, συμβάλλοντας έμμεσα στη βελτίωση της δυστονίας.
Πλεονεκτήματα της θεραπείας με αλλαντική τοξίνη στις Δυστονίες:
-
Ελάχιστες συστηματικές παρενέργειες.
-
Τοπική και στοχευμένη δράση.
-
Υψηλή αποτελεσματικότητα ιδιαίτερα σε εστιακές και κρανιοαυχενικές δυστονίες (π.χ. βλεφαρόσπασμος, αυχενική δυστονία, σπασμωδική δυσφωνία).
-
Υψηλή αποτελεσματικότητα στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και βελτίωση της ποιότητας ζωής και της λειτουργικότητας των ασθενών.
Χρήση αλλαντικής τοξίνης ανά τύπο δυστονίας
Η κλινική αποτελεσματικότητα της τοξίνης στις δυστονίες έχει τεκμηριωθεί μέσω πολλών κλινικών μελετών, μετα-αναλύσεων και τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών.
Η ανάλυση των αποτελεσμάτων δείχνει υψηλά ποσοστά βελτίωσης των συμπτωμάτων, ιδιαίτερα σε εστιακές και κρανιοαυχενικές δυστονίες.
Εστιακή Δυστονία
-
Θεραπεία εκλογής
-
Παρέχει πολύ υψηλά ποσοστά βελτίωσης (>80% σε πολλές περιπτώσεις)
-
Έχει προφίλ ασφάλειας αποδεδειγμένο σε χιλιάδες ασθενείς
-
Δεν θεραπεύει την υποκείμενη νευρολογική δυσλειτουργία αλλά ελέγχει αποτελεσματικά τα συμπτώματα
Αποτελεσματικότητα:
-
Αυχενική δυστονία (σπαστικό ραιβόκρανο) - βελτίωση 70–90%
-
Βλεφαρόσπασμος (οφθαλμική δυστονία) - βελτίωση 80–90%
-
Φαρυγγολαρυγγική δυστονία - βελτίωση 60–85%
-
Σπασμωδική δυσφωνία - βελτίωση 60–85%
-
Στοματογναθική δυστονία - βελτίωση 60–80%
-
Σπασμός γραφέων (εργασιογενής δυστονία) - βελτίωση 40–60%
Τμηματική Δυστονία (π.χ. συνδυασμός αυχενικής και κρανιακής δυστονίας)
Η αλλαντική τοξίνη Botox - Dysport χρησιμοποιείται στοχευμένα στους προσβεβλημένους μύες κάθε περιοχής.
Η αποτελεσματικότητα είναι υψηλή, αν και η πολυπλοκότητα της θεραπείας αυξάνεται λόγω της πολυεστιακής συμμετοχής.
Πολυεστιακή Δυστονία (π.χ. δυστονία προσώπου + άκρου)
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μερικώς σε περιοχές που επηρεάζουν περισσότερο τη λειτουργικότητα ή προκαλούν πόνο/δυσφορία. Η συνολική αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τον αριθμό των προσβεβλημένων μυών και τη δυνατότητα στόχευσης.
Ημιδυστονία (π.χ. δυστονία που αφορά τη μία πλευρά του σώματος, συχνά μετα-αγγειακής αιτιολογίας - μετά από εγκεφαλικό)
Η αλλαντική τοξίνη Botox - Dysport μπορεί να εφαρμοστεί σε στοχευμένες μυϊκές ομάδες της προσβεβλημένης πλευράς. Ιδιαίτερα χρήσιμο όταν οι συσπάσεις προκαλούν σπαστικότητα, πόνο ή λειτουργικό περιορισμό. Συχνά απαιτεί συνδυαστική θεραπεία με φυσικοθεραπεία και αγωγή με φάρμακα.
Γενικευμένη Δυστονία (π.χ. πρώιμης έναρξης δυστονία, οικογενείς μορφές, νεανική δυστονία)
Η χρήση της αλλαντικής τοξίνης Botox - Dysport περιορίζεται σε εστιακά σημεία που προκαλούν ιδιαίτερο πρόβλημα ή πόνο (π.χ. δυστονία στον κορμό που προκαλεί λόρδωση).
Η χρήση της αλλαντικής τοξίνης Botox - Dysport δεν επαρκεί από μόνη της για την κάλυψη της εκτεταμένης μυϊκής δραστηριότητας και απαιτείται συνδυαστική θεραπεία.
Ψυχογενή Δυστονία
Δεν αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής, γιατί δεν υπάρχει υποκείμενη μυϊκή υπερτονία ή δυσλειτουργία. Συνήθως υπάρχει κινητική βελτίωση μόνο στο 12–18% των ασθενών.
Συμπερασματικά








