Νευρολόγος | Επιληπτολόγος | Στέργιος - Στυλιανός Γκατζώνης | Αθήνα | Καθηγητής Νευρολογίας | Επιληπτιολόγος | Νευρολόγος για Ημικρανίες | Νευρολόγος για Επιληψία | Νευρολόγος για Πάρκινσον | Νευρολόγος για Αλτσχάιμερ | Νευρολόγος Αθήνα | nevrologos | Ειδικός στην θεραπεία της επιληψίας | καλός νευρολόγος | botox για ημικρανία | νευρολόγος για Σκλήρυνση κατά Πλάκας | Καλυτεροι νευρολογοι αθηνα, καθηγητες νευρολογοι αθηνα, καλός νευρολόγος Επιληπτολόγος Αθήνα Κλινική Εμπειρία Έγκυρη Διάγνωση Στοχευμένη Αντιμετώπιση Ανθρώπινη Προσέγγιση Η υγεία του νευρικού συστήματος είναι καθοριστική για την ποιότητα της καθημερινότητας και το προσδόκιμο ζωής του ανθρώπου. Με εμπειρία δεκαετιών, παραμένω στην πρώτη γραμμή των Νευρολογικών εξελίξεων προσφέροντας Ποιοτική φροντίδα και Εξατομικευμένη θεραπεία σε κάθε ασθενή. Στέργιος - Στυλιανός Γκατζώνης MD, Phd Νευρολόγος - Καθηγητής Νευρολογίας ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑΣ Λεπτομερής Διερεύνηση, Νέα Βιολογικά Φάρμακα, BOTOX-DYSPORT ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΠΙΛΗΨΙΑΣ Μικροχειρουργικές Επεμβάσεις Εκτομής της Επιληπτικής Εστίας ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ Νέες Φαρμακευτικές Αγωγές & Επεμβατικές Θεραπείες ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΑΔΙΣΗΣ & ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Μελέτη Διαταραχών Βάδισης και Συμπτωμάτων Αστάθειας ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΚΑΙ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Σας καλωσορίζω στην ιστοσελίδα μου. Περίπου 20–30% του γενικού πληθυσμού παρουσιάζει κάποια νευρολογική διαταραχή (είτε ήπια είτε σοβαρή), ενώ ένα μικρότερο ποσοστό (~5–10%) πάσχει από χρόνιες ή σημαντικά επιβαρυντικές νευρολογικές παθήσεις. Στόχος μου είναι να προσφέρω εξατομικευμένη, αποτελεσματική και ανθρώπινη φροντίδα σε κάθε νευρολογικό ασθενή. Στο ιατρείο μου, κάθε συνάντηση με ασθενή είναι κάτι περισσότερο από μια ιατρική εξέταση. Είναι μια σχέση κατανόησης, εμπιστοσύνης και συμπαράστασης. Στέργιος - Στυλιανός Γκατζώνης MD, Phd Νευρολόγος Καθηγητής Νευρολογίας & Χειρουργικής Θεραπείας Νευρολογικών Νοσημάτων, της Ιατρικής Σχολής Αθηνών Α΄ Νευροχειρουργική Κλινική Νοσοκομείου "ο Ευαγγελισμός" Ωνάσειο Νοσοκομείο ΜΕΛΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΛΙΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΡΓΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ - ΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ - FOLLOW UP Εξειδίκευση & Πολυετής Κλινική & Επεμβατική Εμπειρία Ημικρανία Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της ημικρανίας Ποιοι παράγοντες που μπορούν να την πυροδοτήσουν Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της ημικρανίας Διαβάστε αναλυτικά Επιληψία Ποια είναι τα αίτια της επιληψίας Ποιοι είναι οι κύριοι τύποι επιληψίας Ποια είναι η φαρμακευτική και ποια η επεμβατική αντιμετώπιση Διαβάστε αναλυτικά Σκλήρυνση κατά Πλάκας Ποιοι παράγοντες προκαλούν την εμφάνιση της Ποιοι είναι οι τύποι της σκλήρυνσης κατά πλάκας Ποια είναι τα νέα φάρμακα για την αντιμετώπιση της νόσου Διαβάστε αναλυτικά Νόσος Alzheimer Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια της νόσου Alzheimer Πως γίνεται η διάγνωση της νόσου Alzheimer Ποια είναι η θεραπεία και η αντιμετώπιση της νόσου Διαβάστε αναλυτικά ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Αποτελεσματικές νευρολογικές θεραπείες σε σύνθετα και δύσκολα περιστατικά ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΠΙΛΗΨΙΑΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΓΧΥΣΗΣ BOTOX, DYSPORT ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΑΔΙΣΗΣ - ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ & ΚΙΝΗΣΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΝΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΕΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΑΥΤΟΑΝΟΣΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΞΙΚΕΣ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ & ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΕΙΣ & ΛΟΙΜΩΔΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Νόσος Alzheimer Νόσος Parkinson Χειρουργική της Νόσου Parkinson Ήπια γνωστική εξασθένηση - MCI Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση - ALS Άνοια με σωμάτια Lewy Μετωποκροταφική άνοια Νόσος του Huntington Ημικρανία Ημιπληγική ημικρανία Botox κατά της ημικρανίας Νέα βιολογικά φάρμακα Αθροιστική κεφαλαλγία Κεφαλαλγία τάσεως Δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες Νευραλγία τριδύμου νεύρου Επιληψία - Διερεύνηση - Διάγνωση - Θεραπεία Χειρουργική θεραπεία της Επιληψίας Σύνδρομα Lennox-Gastaut & Dravet Κύηση και Επιληψία -Κίνδυνοι, Επιπλοκές, Αντιμετώπιση Botox για Ημικρανίες Botox για Δυστονίες Botox για Σπαστικότητες Botox για Υπεριδρωσία Botox για Σιελόρροια Botox για Ιδιοπαθή Τρόμο Botox για Παγιδευτικές Νευροπάθειες Botox για Σκλήρυνση κατά Πλάκας Διαταραχές Βάδισης Διαταραχές Ισορροπίας Πλάνο Αποκατάστασης ΒΟΤΟΧ - DYSPORT Διαταραχές Κινητικότητας Διερεύνηση & Διάγνωση Εγκεφαλικό Επεισόδιο Αγγειίτιδα ΚΝΣ Ανευρύσματα Χρόνιος Πόνος Αλλοδυνία Νευροπαθητικός Πόνος Χρόνιος Μετεγχειρητικός, Μετατραυματικός Πόνος Πόνος Μέλους Φάντασμα Διαβητική Νευροπάθεια Σύνδρομο Guillain-Barré Παρανεοπλασματικές Νευροπάθειες Παγιδευτικές Νευροπάθειες Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση Οπτική Νευρομυελίτιδα Μυασθένεια Gravis Σύνδρομο Guillain-Barré Δυστονίες (Εστιακή, Τμηματική, Πολυεστιακή, Γενικευμένη) Ιδιοπαθής Δυστονία Βλεφαρόσπασμος Ινομυαλγία Προοδευτική Υπερπυρηνική Παράλυση PSP Πάρεση Προσωπικού Νεύρου Αλκοολική Νευροπάθεια Νευροτοξικότητα από βαρέα μέταλλα Διαταραχές του Ύπνου Έλλειψη Βιταμίνης Β12 Νόσος Wilson Μιτοχονδριακές Εγκεφαλοπάθειες Δυσκινησίες και Διαταραχές της Κινητικότητας Αταξία Τρόμος - Τρομώδης Διαταραχή Χορεία Υπερτονία & άλλες διαταραχές του μυϊκού τόνου Μυϊκές Δυστροφίες Νόσος Charcot-Marie-Tooth Μεταβολικά Νευρολογικά Σύνδρομα Τραυματισμοί και Βλάβες Νωτιαίου Μυελού Υδροκέφαλος Όγκοι Εγκεφάλου Χρόνια Τραυματική Εγκεφαλοπάθεια Μηνιγγίτιδα Εγκεφαλίτιδα HIV με νευρολογική συμμετοχή Αναζητήστε Πληροφορίες για κάποιο Νευρολογικό Σύμπτωμα, Πάθηση ή Θεραπεία στην Ιστοσελίδα μας Αναζητήστε ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σημείο αναφοράς στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των Νευρολογικών παθήσεων Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 Αθήνα 4ος Όροφος Το Ιατρείο απέχει: 350 μέτρα από τον σταθμό του Μετρό Ευαγγελισμός, δηλαδή 6 λεπτά με τα πόδια 270 μέτρα από το πάρκινγκ PolisPark στην οδό Ριζάρη 4, δηλαδή 4 λεπτά με τα πόδια Επικοινωνία Για το ραντεβού σας, καλέστε στα τηλέφωνα του Ιατρείου: 210 729 3431 - 210 724 1956 Προγραμματίστε το ραντεβού σας Ωράριο Ιατρείου Ωράριο Ιατρείου κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Το Ιατρείο ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ Παρακολουθήστε σύντομα videos του κ. Καθηγητή, όπου αναλύει σε απλή και κατανοητή γλώσσα τις σύγχρονες θεραπείες αντιμετώπισης των Νευρολογικών παθήσεων Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 03:44 Οι κεφαλαλγίες στον σύγχρονο άνθρωπο και η αντιμετώπισή τους Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 02:43 Τι είναι ο χρόνιος πόνος και ποια είναι η θεραπευτική του προσέγγιση Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 01:45 Ο τρόμος κεφαλής και η θεραπεία με βοτουλινική τοξίνη τύπου Α Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 04:10 Η τοξίνη Botulinum τύπου Α για τη θεραπεία της σπαστικότητας Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 00:55 Η Επιληψία και οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις Αναπαραγωγή βίντεο Αναπαραγωγή βίντεο 03:10 Τι είναι η Ήπια Γνωστική Εξασθένηση Φόρτωση περισσότερων ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Πολυεπιστημονική Αντιμετώπιση και Βελτίωση της Λειτουργικής Ικανότητας Διαταραχές Βάδισης, Ισορροπίας και Κινητικότητας Παρακολούθηση και αποκατάσταση των διαταραχών της βάδισης και των συμπτωμάτων αστάθειας λόγω βλαβών του εγκεφάλου, του νωτιαίου μυελού, των νεύρων και των μυών. Διαβάστε αναλυτικά Χρόνιος Πόνος Κεντρικής και Περιφερικής Ευαισθητοποίησης Αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου με εξατομικευμένη διερεύνηση της αιτιοπαθογένειας, αναγνώριση των μηχανισμών και χρήση πολυμορφικών θεραπευτικών στρατηγικών. Διαβάστε αναλυτικά Μυϊκές Δυστροφίες, Μυϊκή Δυστροφία Duchenne, Becker, κ.α. Συνεχής αξιολόγηση της κινητικότητας και της μυϊκής λειτουργίας, συμπτωματικές θεραπείες, παρακολούθηση και πρόληψη επιπλοκών, βελτίωση της στάσης του σώματος. Διαβάστε αναλυτικά Δυσκινησίες και Διαταραχές της Λειτουργικότητας Αντιμετώπιση και ανακούφιση υπερκινητικών διαταραχών όπως χορεία, δυστονία, μυοκλονία, τρόμος, τικ, ακαθησία & υποκινητικών διαταραχών όπως Parkinson, ακινησία, δυσκαμψία. Διαβάστε αναλυτικά ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΑΡΘΡΑ & ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Η Ενημέρωση, η Πρόληψη και η Έγκαιρη Αντιμετώπιση, Αποτελούν τα Όπλα του Σύγχρονου Ανθρώπου 1 2 3 4 5 Διαβάστε περισσότερα ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ - ΣΧΟΛΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΟΥ ΑΠΟ GOOGLE Ευχαριστώ όλους τους ασθενείς μου για τα καλά τους λόγια ! σχόλια ασθενών google 5,0

Ο Καθηγητής κος Γκατζώνης είναι ο κατεξοχήν ειδικός νευρολόγος για την επιληψία στην Αθήνα και παρέχει σύγχρονες φαρμακευτικές και επεμβατικές θεραπείες που ελέγχουν την νόσο και προσφέρουν μία φυσιολογική ζωή στον επιληπτικό ασθενή | Νευρολόγος Γκατζώνης, ειδικός στην επιληψία, Καθηγητής Νευρολογίας και Χειρουργικής Θεραπείας Επιληψίας | Ιατρός Κεφαλαλγίας και Ημικρανίας | Ιατρός επιληψίας | ΓΚΑΤΖΩΝΗΣ | Νευρολόγος για την επιληψία | Επιληπτολόγος Επιληψία, κύριοι τύποι επιληψίας, επιληπτικές κρίσεις, διάγνωση επιληψίας, θεραπεία επιληψίας Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος, Επιληπτολόγος Τι είναι η επιληψία Αν φανταστούμε τον εγκέφαλο ως μια συμφωνική ορχήστρα όπου όλα τα όργανα (νευρώνες) παίζουν συγχρονισμένα παράγοντας αρμονικές μελωδίες, τότε ο εγκέφαλος λειτουργεί φυσιολογικά. Όταν όμως κάποια όργανα από την ορχήστρα αρχίσουν ξαφνικά να παίζουν άναρχα και με μεγάλη ένταση, τότε καταστρέφεται η μουσική αρμονία και δημιουργείται χάος. Αυτό θα μπορούσε να μοιάζει με μια επιληπτική κρίση. Υπό κανονικές συνθήκες, οι νευρώνες (τα νευρικά κύτταρα) του εγκεφάλου επικοινωνούν μεταξύ τους με ελεγχόμενα ηλεκτρικά σήματα μέσω των νευροδιαβιβαστών (χημικές ουσίες). Υπάρχουν δύο βασικά είδη νευροδιαβιβαστών: Οι Διεγερτικοί (ενισχύουν τη μετάδοση του σήματος -π.χ Γλουταμινικό οξύ) Οι Ανασταλτικοί (εμποδίζουν ή "καταστέλλουν" το σήμα -π.χ το GABA (Το GABA γ-αμινοβουτυρικό οξύ, είναι ο κύριος ανασταλτικός νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο και ο ρόλος του είναι να καταστέλλει τη νευρωνική δραστηριότητα, δηλαδή να εμποδίζει την υπερβολική ενεργοποίηση των νευρώνων). Στην επιληψία, η ισορροπία ανάμεσα στα δύο είδη νευροδιαβιβαστών διαταράσσεται με αποτέλεσμα τα σήματα της επικοινωνίας να γίνονται παθολογικά ισχυρά. Αυτό σημαίνει ότι: ή υπάρχει υπερβολική διέγερση (π.χ. υπερβολικό γλουταμινικό), ή ανεπαρκής αναστολή (π.χ. έλλειψη GABA), ή και τα δύο. Αυτή η ανισορροπία οδηγεί σε απότομες, μαζικές, έντονες, απότομες και μη φυσιολογικές ηλεκτρικές εκφορτίσεις σε μεγάλες ομάδες νευρώνων, που ξεκινούν από ένα σημείο στον εγκέφαλο και μπορεί να: παραμείνουν τοπικές (εστιακή κρίση), ή να επεκταθούν σε όλο τον εγκέφαλο (γενικευμένη κρίση). Ως επιληψία ορίζεται η χρόνια εγκεφαλική νόσος που χαρακτηρίζεται από τουλάχιστον δύο απρόκλητες επιληπτικές κρίσεις (σε διάστημα >24 ωρών), ή μία κρίση με υψηλό κίνδυνο υποτροπής, ή με την παρουσία επιληπτικού συνδρόμου. Το 0,5-1% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από επιληψία. Ποια είναι τα αίτια της επιληψίας Τα αίτια της επιληψίας είναι πολλά και ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τη γενετική προδιάθεση και άλλους παράγοντες. Μπορούμε να τα χωρίσουμε σε έξη βασικές κατηγορίες, σύμφωνα και με την επιστημονική ταξινόμηση από οργανισμούς όπως η ILAE ( International League Against Epilepsy) : 1. Γενετικά αίτια Η επιληψία προκαλείται από γενετικές μεταλλάξεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των νευρώνων (π.χ. διαύλους ιόντων, νευροδιαβιβαστές). Συνήθως οι επιληψίες λόγω γενετικών αιτιών σχετίζονται με ιδιοπαθείς γενικευμένες επιληψίες (όπως η επιληψία με απουσίες ή μυοκλονίες). 2. Δομικά αίτια (ανατομικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου) Στην περίπτωση αυτή μπορεί να συνυπάρχει βλάβη ή ανωμαλία στη δομή του εγκεφάλου (πχ συγγενείς δυσπλασίες, εγκεφαλική βλάβη κατά τον τοκετό, όγκοι εγκεφάλου, μετατραυματικές ουλές, εγκεφαλική αιμορραγία, κ.α.), που μπορεί να προκαλεί υπερέντονη δραστηριότητα σε κάποια περιοχή. 3. Λοιμώδη αίτια Στην περίπτωση αυτή η επιληψία προκαλείται από λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος όπως: μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, νευροκυστικέρκωση (παρασιτική νόσος), κ.α. 4. Μεταβολικά αίτια Διαταραχές στον μεταβολισμό (π.χ. ανεπάρκεια βιταμινών, γαλακτική οξέωση, διαταραχές ορμονών, κετοξέωση, υπογλυκαιμία, υπασβεστιαιμία, κ.α), μπορούν να προκαλέσουν επιληψία. 5. Ανοσολογικά αίτια Αυτοάνοσες καταστάσεις όπου το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον εγκέφαλο, όπως για παράδειγμα η αντί-NMDA εγκεφαλίτιδα, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα εναντίον των υποδοχέων NMDA, μιας πρωτεΐνης που βρίσκεται στην επιφάνεια των εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτά τα αντισώματα επιτίθενται και καταστρέφουν τους υποδοχείς NMDA διαταράσσοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου, προκαλώντας διάφορα νευρολογικά συμπτώματα αλλά και επιληπτικές κρίσεις. 6. Άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής / κρυπτογενής επιληψία) Περίπου στο 30 - 40% των περιπτώσεων, δεν εντοπίζεται σαφής αιτία με τις σημερινές διαγνωστικές μεθόδους. Έχει κληρονομική προδιάθεση η επιληψία; Σε αρκετές περιπτώσεις η επιληψία έχει κληρονομική προδιάθεση, αλλά αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι είναι κληρονομική με τον κλασικό τρόπο (δηλαδή ότι περνάει σίγουρα από το γονιό στο παιδί). Σαφώς, στους συγγενείς πρώτου βαθμού με επιληψία ο κίνδυνος είναι αυξημένος , αλλά οι περισσότεροι συγγενείς δεν θα εμφανίσουν την πάθηση. Υπάρχουν γενετικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ευαισθησία του εγκεφάλου σε επιληπτικές κρίσεις, ωστόσο όμως συνήθως δεν αρκούν από μόνοι τους, καθώς χρειάζονται και άλλοι περιβαλλοντικοί ή βιολογικοί παράγοντες. Παράδειγμα: Παιδί με έναν επιληπτικό γονέα, έχει περίπου 2 - 5% πιθανότητα να εμφανίσει επιληψία, σε σχέση με 0,5 - 1% στον γενικό πληθυσμό. Ποιοι είναι οι κύριοι τύποι επιληψίας Η επιληψία δεν είναι μία ενιαία νόσος, αλλά μια ομάδα διαταραχών με διαφορετικούς τύπους κρίσεων, αιτίες και πρόγνωση. Οι επιστήμονες την ταξινομούν με βάση τη μορφή των κρίσεων και την περιοχή του εγκεφάλου που επηρεάζεται. Η σύγχρονη ταξινόμηση της επιληψίας (σύμφωνα με την ILAE – International League Against Epilepsy ), περιλαμβάνει: 1. Γενικευμένες επιληψίες Οι κρίσεις ξεκινούν ταυτόχρονα και στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου. Συνήθως έχουν κληρονομική ή γενετική προδιάθεση. Παραδείγματα γενικευμένων κρίσεων: Αφαιρέσεις (absence seizures): Το άτομο «χάνεται» για λίγα δευτερόλεπτα (κυρίως στα παιδιά). Γενικευμένοι τονικοκλονικοί σπασμοί: Απώλεια συνείδησης με γενικευμένη σύσπαση των μυών που ακολουθείται από σπασμούς. Μυοκλονίες: Ξαφνικά τινάγματα σε χέρια/πόδια. Ατονικές κρίσεις: Απότομη απώλεια μυϊκού τόνου & πτώση. Τονικές κρίσεις: Σφίξιμο των μυών χωρίς τινάγματα. 2. Εστιακές επιληψίες Οι κρίσεις ξεκινούν από μία περιοχή (εστία) του εγκεφάλου. Μπορεί να σχετίζονται με δομική βλάβη (π.χ. τραύμα, όγκο, ουλή). Τύποι εστιακών κρίσεων: Χωρίς διαταραχή συνείδησης: Εμφανίζονται: ρυθμικές κινήσεις ή παράξενες αισθήσεις, αλλά ο ασθενής διατηρεί επαφή με το περιβάλλον. Με διαταραχή συνείδησης: Ο ασθενής μοιάζει σαν να ονειρεύεται, μπορεί να κάνει αυτόματες κινήσεις (π.χ. μασάει, χτυπά τα δάχτυλα). Εστιακές με εξέλιξη σε γενικευμένες: Ξεκινούν τοπικά αλλά επεκτείνονται με τονικοκλονικούς σπασμούς, κ.α. 3. Επιληψίες με μικτούς ή ασαφείς τύπους Είναι οι περιπτώσεις που περιλαμβάνουν και εστιακές και γενικευμένες κρίσεις, ή που δεν έχει γίνει ακόμα πλήρης ταξινόμηση, όπως σε σύνδρομα παιδικής ηλικίας ή σε σύνθετες νευροαναπτυξιακές διαταραχές. 4. Επιληπτικά σύνδρομα (Πρόκειται για ξεχωριστή κατηγορία την οποία και αναλύουμε στην σελίδα μας εδώ > Ωστόσο την αναφέρουμε αφού προκαλεί τύπους επιληπτικών κρίσεων ). Πέρα από τους τύπους κρίσεων, υπάρχουν συγκεκριμένα σύνδρομα με χαρακτηριστικό μοτίβο (ηλικία εμφάνισης, τύπος κρίσεων, EEG, πρόγνωση), όπως: Παιδική επιληψία με αφαιρέσεις Νεανική μυοκλονική επιληψία Σύνδρομο Lennox-Gastaut Σύνδρομο Dravet και πολλά άλλα Τι είναι οι επιληπτικές κρίσεις Οι επιληπτικές κρίσεις είναι οι αιφνίδιες και παροδικές διαταραχές της εγκεφαλικής λειτουργίας, που οδηγούν σε παθολογικές εκδηλώσεις, όπως: σπασμούς, απώλεια συνείδησης, παράξενες αισθήσεις ή συμπεριφορές, ψυχικές διαταραχές (π.χ. αποπροσωποποίηση, φόβος, παραισθήσεις), κ.α. Σύμφωνα με την ILAE (International League Against Epilepsy), οι τύποι επιληπτικών κρίσεων, είναι: Γενικευμένες κρίσεις: Επηρεάζουν και τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου. Συχνά περιλαμβάνουν απώλεια συνείδησης. Εστιακές κρίσεις: Ξεκινούν από συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου. Μπορεί ή όχι να επηρεάσουν τη συνείδηση. Εστιακές που εξελίσσονται σε γενικευμένες: Ξεκινούν τοπικά και επεκτείνονται και στα δύο ημισφαίρια. Τα συμπτώματα μίας επιληπτικής κρίσης ανάλογα με τον τύπο της περιλαμβάνουν: Τονικοκλονική κρίση: Απώλεια συνείδησης, δάγκωμα γλώσσας, σύσπαση των μυών και στη συνέχεια σπασμούς. Αφαιρέσεις: Απότομη διακοπή δραστηριότητας, “κενό βλέμμα” για λίγα δευτερόλεπτα. Μυοκλονική κρίση: Ξαφνικά τινάγματα στα χέρια - πόδια. Εστιακή κρίση: Παθολογικές κινήσεις, παράξενες αισθήσεις (π.χ. μυρωδιές, ήχοι), αλλαγή συμπεριφοράς. Ατονική κρίση: Χαλάρωση μυών & πτώση στο έδαφος. Επισήμανση: Μία μεμονωμένη επιληπτική κρίση μπορεί να συμβεί υπό ορισμένες συνθήκες, σε οποιοδήποτε άνθρωπο π.χ. μετά από πυρετό, τραύμα, στέρηση ύπνου, κ.α. Αντίθετα, η επιληψία είναι μία χρόνια διαταραχή που προκαλεί επαναλαμβανόμενες κρίσεις, χωρίς εμφανή εξωτερικό λόγο. Πως γίνεται η διάγνωση της επιληψίας Η έγκαιρη διάγνωση της αιτίας της επιληψίας είναι κρίσιμη, γιατί: βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας (φαρμακευτικής ή χειρουργικής), καθορίζει την πρόγνωση, μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση ή υποτροπή των επιληπτικών κρίσεων. Η διάγνωση της επιληψίας είναι σαν ένα παζλ που απαιτεί συστηματική μελέτη και δεν βασίζεται μόνο σε ένα σύμπτωμα. Χρειάζεται συνδυασμός κλινικής αξιολόγησης, ηλεκτροφυσιολογικών εξετάσεων και απεικόνισης του εγκεφάλου, για να διαπιστωθεί αν: υπήρξαν τουλάχιστον 2 απρόκλητες κρίσεις (χωρίς εμφανή αιτία), υπάρχει τάση του εγκεφάλου για επανάληψη των κρίσεων, υπάρχει επιληπτικό σύνδρομο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η διάγνωση περιλαμβάνει: Λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και περιγραφή των κρίσεων (πώς ξεκινούν, πόσο διαρκούν, συμπτώματα, κλπ) τόσο από τον ασθενή, όσο και από τους οικείους του. Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου και αναζητά χαρακτηριστικά επιληπτικά κύματα (spikes, sharp waves). Μπορεί να γίνει: Σε Κατάστασης ηρεμίας (τυπικό EEG) Με στέρηση ύπνου Μακράς διάρκειας (24 -72 ωρών) σε ειδικές περιπτώσεις (Video-EEG) Μαγνητική Τομογραφία Εγκεφάλου (MRI), που ελέγχει για: ουλές, όγκους, δυσπλασίες, τραύματα ή άλλες δομικές ανωμαλίες που μπορεί να προκαλούν κρίσεις. Εξετάσεις αίματος / μεταβολισμού , όπως ηλεκτρολύτες, σάκχαρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, τοξικολογικός έλεγχος (αν υπάρχει υποψία ουσιών), εξετάσεις για λοιμώξεις ή αυτοάνοσα νοσήματα. Γενετικός έλεγχος (σε επιλεγμένες περιπτώσεις), αν υπάρχει υποψία για σύνδρομο (π.χ. Dravet, Lennox-Gastaut). Νευροψυχολογική αξιολόγηση (όταν χρειάζεται), ειδικά πριν από εγκεφαλική χειρουργική θεραπεία. Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της επιληψίας Η θεραπευτική αντιμετώπιση της επιληψίας στοχεύει στην πρόληψη των κρίσεων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Η προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τον τύπο επιληψίας, την ηλικία, τις συννοσηρότητες και την ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή. Η θεραπευτική αντιμετώπιση, μπορεί να περιλαμβάνει: 1. Αντιεπιληπτικά φάρμακα Αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας και στοχεύουν στον έλεγχο των κρίσεων. Τέτοια φάρμακα είναι: η λεβετιρασετάμη, η λακοσαμίδη, η λαμοτριγίνη, η καρβαμαζεπίνη, η διαζεπάμη, η τοπιραμάτη η γκαμπαπεντίνη, η φαινυτοΐνη, κ.α. 2. Κετογονική δίαιτα Πλούσια σε λιπαρά, φτωχή σε υδατάνθρακες. Μπορεί να μειώσει ή και να εξαλείψει τις κρίσεις σε ορισμένες περιπτώσεις. Ενδείκνυται κυρίως σε παιδιά με ανθεκτικές κρίσεις, π.χ. σύνδρομο Dravet. 3. Γενικά υποστηρικτικά μέτρα Αποφυγή εκλυτικών παραγόντων όπως η έλλειψη ύπνου, το αλκοόλ, το έντονο στρες, οι φωτοδιεγέρσεις, κ.α. Επίσης συστήνεται η εκπαίδευση του ασθενούς και των οικείων του, καθώς και η ψυχολογική τους υποστήριξη Διαβάστε αναλυτικά για την Αντιεπιληπτική Αγωγή το 2026: Σύγχρονες Θεραπείες, Νέα Αντιεπιληπτικά Φάρμακα και Εξατομικευμένη Αντιμετώπιση της Επιληψίας, στην σελίδα μας, εδώ > Next Η χειρουργική αντιμετώπιση της επιληψίας Η χειρουργική αντιμετώπιση της επιληψίας αποτελεί επιλογή κυρίως σε ασθενείς με ανθεκτική επιληψία, δηλαδή όταν οι κρίσεις δεν ελέγχονται φαρμακευτικά επαρκώς, με τουλάχιστον δύο αντιεπιληπτικά φάρμακα. Οι ενδείξεις για χειρουργική επέμβαση, περιλαμβάνουν: Ανθεκτικές στα φάρμακα, εστιακής έναρξης επιληψίες. Σαφής εντοπισμός της ζώνης ή του δικτύου επιληπτογένεσης. Η ζώνη επιληπτογένεσης δεν πρέπει να επηρεάζει κρίσιμες λειτουργίες (π.χ. λόγο, κινητικότητα). Αποτυχία φαρμακευτικής αγωγής. Ασθενείς με επιδείνωση της ποιότητας ζωής τους λόγω συχνών κρίσεων. Τύποι χειρουργικών επεμβάσεων στην επιληψία: 1. Εκτομή της ζώνης ή του δικτύου επιληπτογένεσης. Αποτελεί την πιο συχνή και αποτελεσματική χειρουργική προσέγγιση. Μέθοδοι: Προτυποποιημένες επεμβάσεις: όπως η πρόσθια κροταφική λοβεκτομή, Είναι η συχνότερη επέμβαση (αφορά στην κροταφική επιληψία) και πραγματοποιείται με την αφαίρεση μέρος του κροταφικού λοβού (και συνήθως ο ιππόκαμπος & αμυγδαλή). Επιτυχία ~50 - 80% για πλήρη ύφεση κρίσεων. Εξατομικευμένες επεμβάσεις. Πρόκειται για την αφαίρεση της ζώνης επιληπτογένεσης και της βλάβης που προκαλεί κρίσεις (π.χ. όγκοι, δυσπλασίες κλπ). Στην μέθοδο αυτή πραγματοποιείται η αφαίρεση περιοχών του φλοιού που προκαλούν κρίσεις, κυρίως σε έξω-κροταφικές περιοχές. 2. Αποσυνδετικές επεμβάσεις Δεν αφαιρούν ιστό, αλλά διακόπτουν τις νευρωνικές συνδέσεις που διαδίδουν τις κρίσεις. Μέθοδοι: Σπληνιοτομή (Corpus callosotomy). Στοχεύει στην διακοπή των συνδέσεων μεταξύ των δύο εγκεφαλικών ημισφαιρίων. Λειτουργική ημισφαιρεκτομή. Πραγματοποιείται αποσύνδεση του ημισφαιρίου που προκαλεί κρίσεις (σε σοβαρή, μονόπλευρη επιληψία παιδιών). Ενδείκνυται σε παθήσεις όπως η Rasmussen εγκεφαλίτιδα. 3. Εμφυτεύσιμες νευροδιεγερτικές τεχνικές. Η μέθοδος επιλέγεται σε περιπτώσεις όπου όπου η ζώνη επιληπτογένεσης δεν είναι αφαιρέσιμη ή υπάρχουν πολλαπλές εστίες. Μέθοδοι: Διέγερση πνευμονογαστρικού νεύρου (VNS). Πραγματοποιείται εμφύτευση ειδικής συσκευής στον λαιμό του ασθενούς. Μειώνει τη συχνότητα κρίσεων (~30 - 50%). Deep Brain Stimulation (DBS). Πραγματοποιείται εμφύτευση ηλεκτροδίων σε περιοχές όπως ο πρόσθιος θαλαμικός πυρήνας. Προσφέρει μείωση των κρίσεων σε ανθεκτική επιληψία. Responsive Neurostimulation (RNS). Πραγματοποιείται εμφύτευση ειδικής συσκευής που καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκέφαλου και παράγει διορθωτικούς ηλεκτρικούς παλμούς όταν ανιχνεύσει κρίση. Ποια είναι τα οφέλη της χειρουργικής αντιμετώπισης της επιληψίας Προσφέρει μεγάλη πιθανότητα πλήρους ελέγχου των επιληπτικών κρίσεων (ιδίως σε κροταφική επιληψία). Βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Μειώνεται η φαρμακευτική αγωγή. Διαβάστε αναλυτικά για την Προεγχειρητική Χαρτογράφηση στην Επιληψία και για την Χειρουργική Αντιμετώπιση της Επιληψίας – Διαδικασία & Τεχνικές Κάντε κλικ εδώ Συμπερασματικά Ο βασικός στόχος του Νευρολόγου, είναι ο επιληπτικός ασθενής να ζει μια φυσιολογική ζωή, χωρίς κρίσεις και με ελάχιστες φαρμακευτικές παρενέργειες. Ο Νευρολόγος προσπαθεί διαρκώς να κρατήσει την ισορροπία μεταξύ της θεραπευτικής αποτελεσματικότητας και της ανεκτικότητας του οργανισμού. Παράλληλα με τον επιδιωκόμενο θεραπευτικό στόχο που είναι ο πλήρης έλεγχος των επιληπτικών κρίσεων χωρίς παρενέργειες, ο Νευρολόγος φροντίζει με κατάλληλες παρεμβάσεις για την διατήρηση ή βελτίωση της γνωστικής και ψυχικής λειτουργίας του επιληπτικού ασθενούς. Κύηση και Επιληψία, Κίνδυνοι, Επιπλοκές, Αντιμετώπιση Κάντε κλικ πάνω στην εικόνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων. Η χειρουργική αντιμετώπιση της επιληψίας

Ο βασικός στόχος της σύγχρονης αντιεπιληπτικής θεραπείας δεν είναι μόνο η καταστολή των κρίσεων, αλλά η πλήρης λειτουργική αποκατάσταση του ασθενούς, με ελαχιστοποίηση ανεπιθύμητων ενεργειών και διατήρηση φυσιολογικής κοινωνικής, επαγγελματικής και γνωσιακής λειτουργικότητας | Νευρολόγος Γκατζώνης, ειδικός στην επιληψία, Καθηγητής Νευρολογίας και Χειρουργικής Θεραπείας Επιληψίας | Ιατρός Κεφαλαλγίας και Ημικρανίας | Ιατρός επιληψίας | ΓΚΑΤΖΩΝΗΣ | Νευρολόγος για την επιληψία | Επιληπτολόγος Επιληψία, η Αντιεπιληπτική Αγωγή, Σύγχρονες Θεραπείες, Νέα Αντιεπιληπτικά Φάρμακα Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος, Επιληπτολόγος Αντιεπιληπτική Αγωγή το 2026: Σύγχρονες Θεραπείες, Νέα Αντιεπιληπτικά Φάρμακα και Εξατομικευμένη Αντιμετώπιση της Επιληψίας Η επιληψία αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες νευρολογικές διαταραχές παγκοσμίως και χαρακτηρίζεται από προδιάθεση για επαναλαμβανόμενες επιληπτικές κρίσεις, λόγω παθολογικής συγχρονισμένης ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο. Η σύγχρονη επιληπτολογία του 2026 έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται η νόσος, τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά. Η αντιεπιληπτική αγωγή σήμερα δεν περιορίζεται στην απλή χορήγηση ενός φαρμάκου για τον έλεγχο των κρίσεων. Αντίθετα, βασίζεται σε μία ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη στρατηγική θεραπείας, η οποία λαμβάνει υπόψη τον τύπο της επιληψίας, το επιληπτικό σύνδρομο, τη γενετική βάση της νόσου, την ηλικία, το φύλο, τις γνωσιακές λειτουργίες, τις ψυχιατρικές συννοσηρότητες, την ποιότητα ζωής και τις ανάγκες της καθημερινότητας του ασθενούς. Ο βασικός στόχος της σύγχρονης αντιεπιληπτικής θεραπείας δεν είναι μόνο η καταστολή των κρίσεων, αλλά η πλήρης λειτουργική αποκατάσταση του ασθενούς, με ελαχιστοποίηση ανεπιθύμητων ενεργειών και διατήρηση φυσιολογικής κοινωνικής, επαγγελματικής και γνωσιακής λειτουργικότητας. Τι είναι η Αντιεπιληπτική Αγωγή; Η αντιεπιληπτική αγωγή περιλαμβάνει το σύνολο των θεραπευτικών παρεμβάσεων που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη και τον έλεγχο των επιληπτικών κρίσεων. Η θεραπεία μπορεί να είναι φαρμακευτική, χειρουργική, επεμβατική, διατροφική ή να βασίζεται σε προηγμένες τεχνολογίες νευροτροποποίησης. Παρά τη σημαντική πρόοδο των επεμβατικών θεραπειών, τα αντιεπιληπτικά φάρμακα εξακολουθούν να αποτελούν τη θεμελιώδη θεραπευτική επιλογή για τη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών με επιληψία. Σήμερα υπάρχουν δεκάδες διαθέσιμα αντιεπιληπτικά φάρμακα με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης, φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά και κλινικές ενδείξεις. Η σωστή επιλογή θεραπείας απαιτεί ακριβή ταξινόμηση της επιληψίας σύμφωνα με τα σύγχρονα κριτήρια της ILAE , καθώς διαφορετικοί τύποι κρίσεων ανταποκρίνονται σε διαφορετικά φάρμακα. Πώς Δρουν τα Σύγχρονα Αντιεπιληπτικά Φάρμακα; Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα τροποποιούν τη διεγερσιμότητα των νευρώνων και μειώνουν την πιθανότητα παθολογικής συγχρονισμένης εκφόρτισης των νευρωνικών δικτύων. Οι βασικοί μηχανισμοί δράσης τους περιλαμβάνουν: Αναστολή διαύλων νατρίου (\(Na^{+}\)): Σταθεροποιούν τις νευρωνικές μεμβράνες και εμποδίζουν την επαναλαμβανόμενη, υψηλής συχνότητας εκφόρτιση των νευρώνων. Τροποποίηση διαύλων ασβεστίου (\(Ca^{2+}\)): Ρυθμίζουν την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών στις συνάψεις, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις γενικευμένων κρίσεων (όπως οι αφαιρέσεις). Ενίσχυση της GABAεργικής ανασταλτικής νευροδιαβίβασης: Αυξάνουν τη δράση του GABA, του κύριου ανασταλτικού νευροδιαβιβαστή, «ηρεμώντας» την υπερβολική εγκεφαλική δραστηριότητα. Αναστολή γλουταμινεργικής διεγερτικής δραστηριότητας: Μειώνουν τη δράση του γλουταμινικού οξέος, του κύριου διεγερτικού νευροδιαβιβαστή, ώστε να μην εξαπλώνεται η κρίση. Ρύθμιση της συναπτικής πρωτεΐνης SV2A: Τροποποιούν την απελευθέρωση των κυστιδίων με τους νευροδιαβιβαστές στη σύναψη (βασικός μηχανισμός της λεβετιρασετάμης και της βριβαρακετάμης). Τροποποίηση νευρωνικών δικτύων διεγερσιμότητας: Επηρεάζουν ευρύτερα τα κυκλώματα του εγκεφάλου για την πρόληψη της έναρξης μιας κρίσης. Η σύγχρονη επιληπτολογία βασίζεται πλέον σε μια πιο στοχευμένη φαρμακοθεραπεία, με την επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου να γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με το συγκεκριμένο επιληπτικό σύνδρομο και το βιολογικό προφίλ του εκάστοτε ασθενούς. Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιεπιληπτικής Αγωγής Η επιλογή της αντιεπιληπτικής θεραπείας το 2026 είναι εξαιρετικά εξατομικευμένη. Πλέον είναι σαφές ότι δεν υπάρχει ένα «καλύτερο» φάρμακο που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς. Η θεραπευτική απόφαση του νευρολόγου επηρεάζεται από ένα ευρύ φάσμα παραγόντων, οι οποίοι ταξινομούνται σε τρεις βασικές κατηγορίες: 1. Χαρακτηριστικά της Νόσου Ο συγκεκριμένος τύπος των επιληπτικών κρίσεων. Η διάγνωση εστιακής, γενικευμένης ή μικτής επιληψίας. Το γενετικό υπόστρωμα και η υποκείμενη αιτιολογία της επιληψίας. 2. Προφίλ και Καθημερινότητα του Ασθενούς Η ηλικία και το φύλο του ασθενούς. Το ιστορικό κύησης, ο οικογενειακός προγραμματισμός ή μια πιθανή εγκυμοσύνη. Το επαγγελματικό, κοινωνικό και προσωπικό προφίλ (π.χ. ανάγκη για οδήγηση, εργασία σε βάρδιες). 3. Συννοσηρότητες και Ασφάλεια Οι γνωσιακές λειτουργίες (μνήμη, συγκέντρωση) και η ανάγκη προστασίας τους. Οι ψυχιατρικές συννοσηρότητες (π.χ. κατάθλιψη, άγχος), καθώς ορισμένα φάρμακα επηρεάζουν τη διάθεση. Οι συνοδές νευρολογικές ή άλλες παθολογικές παθήσεις. Ο κίνδυνος φαρμακευτικών αλληλεπιδράσεων με άλλα σκευάσματα που λαμβάνει ο ασθενής. Η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση στην επιληπτολογία δίνει πλέον ισότιμη έμφαση όχι μόνο στον πλήρη έλεγχο των κρίσεων, αλλά και στη διατήρηση της γνωσιακής λειτουργίας, της ψυχικής υγείας και της συνολικής ποιότητας ζωής του ατόμου. 1. Λεβετιρασετάμη – Ένα από τα Συχνότερα Αντιεπιληπτικά Φάρμακα Η λεβετιρασετάμη παραμένει μία από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες θεραπείες στην επιληψία. Δρα μέσω σύνδεσης με τη συναπτική πρωτεΐνη SV2A και χρησιμοποιείται ευρέως τόσο σε εστιακές όσο και σε γενικευμένες επιληψίες. Το σημαντικό της πλεονέκτημα είναι οι περιορισμένες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις και η σχετικά απλή τιτλοποίηση. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται συχνά σε ηλικιωμένους ασθενείς, σε πολυφαρμακία και σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκαλέσει ευερεθιστότητα, άγχος, συναισθηματική αστάθεια ή καταθλιπτική συμπτωματολογία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ψυχιατρικό ιστορικό. 2. Λαμοτριγίνη – Σημαντική Θεραπεία με Καλό Γνωσιακό Προφίλ Η λαμοτριγίνη θεωρείται ένα από τα πλέον σημαντικά αντιεπιληπτικά φάρμακα της σύγχρονης επιληπτολογίας. Χρησιμοποιείται σε εστιακές και γενικευμένες επιληψίες και παρουσιάζει ιδιαίτερα καλό γνωσιακό και ψυχιατρικό προφίλ. Σε πολλούς ασθενείς εμφανίζει μικρότερη επίδραση στη συγκέντρωση, τη μνήμη και την ψυχοκινητική ταχύτητα συγκριτικά με παλαιότερα αντιεπιληπτικά φάρμακα. Η τιτλοποίηση πρέπει να γίνεται αργά, καθώς η ταχεία αύξηση δόσης συνδέεται με κίνδυνο σοβαρών δερματικών αντιδράσεων, όπως το σύνδρομο Stevens–Johnson. 3. Λακοσαμίδη – Σύγχρονη Θεραπεία για Εστιακή Επιληψία Η λακοσαμίδη αποτελεί σύγχρονο αντιεπιληπτικό φάρμακο με εκλεκτική δράση στους βραδέως αδρανοποιούμενους διαύλους νατρίου. Χρησιμοποιείται κυρίως σε εστιακές κρίσεις και έχει αποκτήσει σημαντικό ρόλο στην καθημερινή επιληπτολογική πρακτική. Παρουσιάζει καλή ανεκτικότητα και σχετικά περιορισμένες αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. Συχνά χρησιμοποιείται τόσο ως μονοθεραπεία όσο και σε συνδυαστικά θεραπευτικά σχήματα. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, αστάθεια και διπλωπία, κυρίως κατά τη φάση αύξησης της δοσολογίας. 4. Βριβαρακετάμη και Νεότερες SV2A Θεραπείες Η βριβαρακετάμη αποτελεί νεότερο μόριο της οικογένειας SV2A και παρουσιάζει υψηλότερη συγγένεια σύνδεσης σε σχέση με τη λεβετιρασετάμη. Χρησιμοποιείται κυρίως σε εστιακές επιληψίες και σε αρκετούς ασθενείς εμφανίζει καλύτερη ψυχιατρική ανεκτικότητα, ιδιαίτερα όταν έχουν προηγηθεί ανεπιθύμητες ψυχιατρικές επιδράσεις από λεβετιρασετάμη. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται σημαντικά η χρήση της σε εξειδικευμένα κέντρα επιληψίας, ειδικά σε ασθενείς με φαρμακοανθεκτικές μορφές επιληψίας. 5. Περαμπανέλη και Νεότεροι Μηχανισμοί Δράσης Η περαμπανέλη αποτελεί τον πρώτο και μοναδικό εγκεκριμένο, εκλεκτικό, μη συναγωνιστικό ανταγωνιστή των AMPA υποδοχέων του γλουταμινικού οξέος που χρησιμοποιείται ευρέως στην επιληψία. Ο μοναδικός αυτός μηχανισμός στοχεύει άμεσα και αναστέλλει τη μετασυναπτική γλουταμινεργική διεγερτική νευροδιαβίβαση, «φρενάροντας» την υπερερεθιστότητα των νευρώνων. Τα κύρια χαρακτηριστικά της περαμπανέλης περιλαμβάνουν: • Ενδείξεις: Χορηγείται για την αντιμετώπιση των εστιακών κρίσεων (με ή χωρίς δευτερογενή γενίκευση), καθώς και για πρωτοπαθείς γενικευμένες τονικοκλωνικές κρίσεις σε ιδιοπαθή γενικευμένη επιληψία. • Δοσολογικό σχήμα: Διαθέτει εξαιρετικά μακρά ημίσεια ζωή (περίπου 105 ώρες). Αυτό επιτρέπει τη χορήγησή της μόνο μία φορά ημερησίως (κατά προτίμηση πριν από τον ύπνο λόγω της κατασταλτικής της δράσης), διευκολύνοντας τη συμμόρφωση του ασθενούς. 6. Βαλπροϊκό Νάτριο – Παραμένει Εξαιρετικά Αποτελεσματικό Παρά την ανάπτυξη πολλών νεότερων θεραπειών, το βαλπροϊκό νάτριο εξακολουθεί να θεωρείται ένα από τα αποτελεσματικότερα φάρμακα για γενικευμένες επιληψίες. Παρουσιάζει υψηλή αποτελεσματικότητα σε γενικευμένες τονικοκλονικές κρίσεις, μυοκλονικές επιληψίες και αρκετά γενετικά επιληπτικά σύνδρομα. Ωστόσο, η χρήση του σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή λόγω τερατογόνου κινδύνου και πιθανών νευροαναπτυξιακών επιδράσεων στο έμβρυο. Νέες Θεραπείες Επιληψίας το 2026 Η επιληπτολογία του 2026 χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακή πρόοδο στις στοχευμένες θεραπείες και στην ιατρική ακριβείας (precision medicine). Οι νεότερες θεραπευτικές στρατηγικές επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας της νόσου και περιλαμβάνουν: 1. Γονιδιακές και Μοριακές Θεραπείες Ιατρική ακριβείας (Precision therapies): Στοχευμένες παρεμβάσεις βάσει συγκεκριμένων μοριακών μεταλλάξεων και καναλοπαθειών. Γονιδιακές θεραπείες: Πρωτοποριακές εφαρμογές για σπάνια γενετικά επιληπτικά σύνδρομα. Antisense ολιγονουκλεοτίδια (ASOs): Μόρια που τροποποιούν την έκφραση γονιδίων για την αποκατάσταση της νευρωνικής λειτουργίας. 2. Τεχνολογία και Νευροδιέγερση Εξελιγμένες μορφές νευροδιέγερσης: Συστήματα κλειστού κυκλώματος (closed-loop neurostimulation systems) που ανιχνεύουν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε πραγματικό χρόνο και παρεμβαίνουν προληπτικά πριν την εκδήλωση της κρίσης. Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Ανάλυση των επιληπτικών δικτύων με τη βοήθεια αλγορίθμων (AI-assisted analysis) για τον ακριβή εντοπισμό των επιληπτογόνων εστιών. Φαρμακογονιδιωματική προσέγγιση: Εξατομικευμένη επιλογή φαρμάκων με βάση το γενετικό προφίλ του ασθενούς για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας και την αποφυγή παρενεργειών. Εστίαση στις Επιληπτικές Εγκεφαλοπάθειες Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν πλέον οι θεραπείες για αναπτυξιακές και επιληπτικές εγκεφαλοπάθειες που σχετίζονται με συγκεκριμένα γονίδια και μονοπάτια: Γονιδιακές μεταλλάξεις: Στοχευμένες προσεγγίσεις για διαταραχές στα γονίδια SCN1A, SCN2A, DEPDC5 και KCNT1. Διαταραχές του μονοπατιού mTOR: Σε επιλεγμένα σύνδρομα (όπως η οζώδης σκλήρυνση) χρησιμοποιούνται ήδη στην κλινική πράξη στοχευμένες θεραπείες με αναστολείς mTOR για τη μείωση της νευρωνικής υπερερεθιστότητας, ενώ παράλληλα εξελίσσονται προηγμένες κλινικές μελέτες για γονιδιακές παρεμβάσεις. Φαρμακοανθεκτική Επιληψία Περίπου το 30% των ασθενών με επιληψία εμφανίζει φαρμακοανθεκτική μορφή της νόσου. Σύμφωνα με τα διεθνή ιατρικά κριτήρια, ως φαρμακοανθεκτικότητα ορίζεται η αποτυχία επίτευξης πλήρους ελευθερίας κρίσεων, παρά τη σωστή, επαρκή και καλά ανεκτή δοκιμή δύο κατάλληλα επιλεγμένων αντιεπιληπτικών φαρμακευτικών σχημάτων (είτε ως μονοθεραπεία είτε σε συνδυασμό). Η εμμένουσα δραστηριότητα των κρίσεων στη φαρμακοανθεκτική επιληψία συνδέεται αποδεδειγμένα με αυξημένο κίνδυνο για: Γνωσιακή επιδείνωση: Προοδευτική έκπτωση στη μνήμη, την προσοχή και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών. Σωματικούς τραυματισμούς: Κατάγματα, εκδορές ή εγκαύματα που προκαλούνται κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Ψυχιατρικές διαταραχές: Δευτερογενή εμφάνιση σοβαρής κατάθλιψης, ιδεοψυχαναγκαστικών εκδηλώσεων ή έντονου άγχους. Κοινωνική απομόνωση: Στίγμα, δυσκολίες στην εύρεση εργασίας και περιορισμό της προσωπικής ανεξαρτησίας. SUDEP (Sudden Unexpected Death in Epilepsy): Αιφνίδιος απροσδόκητος θάνατος στην επιληψία, ο οποίος αποτελεί τη σοβαρότερη επιπλοκή των μη ελεγχόμενων γενικευμένων τονικοκλωνικών κρίσεων. Μειωμένη ποιότητα ζωής : Συνολική υποβάθμιση της καθημερινότητας του ασθενούς και του περιβάλλοντός του. Για τους λόγους αυτούς, οι ασθενείς αυτοί δεν πρέπει να καθυστερούν σε άσκοπες δοκιμές τρίτου ή τέταρτου φαρμάκου, αλλά να παραπέμπονται έγκαιρα σε εξειδικευμένα Κέντρα Επιληψίας για προηγμένη νευροαπεικόνιση, βίντεο-ΗΕΓ παρακολούθηση και αξιολόγηση για εναλλακτικές θεραπείες (π.χ. χειρουργική της επιληψίας). Χειρουργική Θεραπεία της Επιληψίας Η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί σήμερα μία από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για επιλεγμένες μορφές εστιακής επιληψίας. Διαβάστε αναλυτικά για την Χειρουργική Αντιμετώπιση της Επιληψίας – Διαδικασία & Τεχνικές Κάντε κλικ εδώ Κετογονική Δίαιτα και Μεταβολικές Θεραπείες Η κετογονική δίαιτα αποτελεί αναγνωρισμένη θεραπευτική παρέμβαση κυρίως για ανθεκτικές παιδιατρικές επιληψίες, αλλά χρησιμοποιείται πλέον και σε ενήλικες ασθενείς. Η μεταβολική αλλαγή προς παραγωγή κετονικών σωμάτων φαίνεται ότι επηρεάζει τη νευρωνική διεγερσιμότητα και τη συναπτική λειτουργία. Νεότερες μορφές διατροφικής θεραπείας περιλαμβάνουν: modified Atkins diet, low glycemic index therapy, medium-chain triglyceride diets. Η εφαρμογή τους απαιτεί στενή παρακολούθηση από εξειδικευμένη ομάδα. Παρενέργειες Αντιεπιληπτικών Φαρμάκων Οι ανεπιθύμητες ενέργειες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των διαφορετικών αντιεπιληπτικών φαρμάκων. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν: υπνηλία, ζάλη, διπλωπία, αστάθεια, γνωσιακή επιβράδυνση, διαταραχές συγκέντρωσης, μεταβολές διάθεσης, αύξηση ή απώλεια βάρους, οστεοπενία, μεταβολικές διαταραχές, ηπατοτοξικότητα, δερματικές αντιδράσεις. Η σύγχρονη θεραπευτική στρατηγική στοχεύει όχι μόνο στην αποτελεσματικότητα αλλά και στη βέλτιστη ανεκτικότητα της θεραπείας. Επιληψία, Ύπνος και Τρόπος Ζωής Ο τρόπος ζωής επηρεάζει ουσιαστικά τη σταθερότητα της επιληψίας. Η στέρηση ύπνου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εκλυτικούς παράγοντες κρίσεων. Παράλληλα, το χρόνιο στρες, η κατάχρηση αλκοόλ, οι ψυχοδραστικές ουσίες και η κακή συμμόρφωση στη θεραπεία αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπών. Η σωστή ρύθμιση της καθημερινότητας, η σταθερή λήψη της αγωγής και η παρακολούθηση από εξειδικευμένο επιληπτολόγο αποτελούν κρίσιμα στοιχεία της μακροχρόνιας θεραπευτικής επιτυχίας. Μπορεί να Διακοπεί η Αντιεπιληπτική Αγωγή; Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξεταστεί σταδιακή διακοπή της αντιεπιληπτικής αγωγής μετά από πολυετή ελευθερία κρίσεων. Η απόφαση βασίζεται σε πολλούς παράγοντες: τύπος επιληψίας, ηλικία έναρξης, διάρκεια ελευθερίας κρίσεων, ηλεκτροεγκεφαλογραφικά ευρήματα, MRI ευρήματα, ιστορικό φαρμακοανθεκτικότητας. Η διακοπή πρέπει πάντοτε να γίνεται σταδιακά και αποκλειστικά υπό στενή νευρολογική παρακολούθηση, καθώς η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές κρίσεις ή status epilepticus. Η Σύγχρονη Επιληπτολογία το 2026 Η θεραπεία της επιληψίας βρίσκεται πλέον στην εποχή της εξατομικευμένης νευρολογίας και της precision medicine. Οι εξελίξεις στη νευροαπεικόνιση, στη γενετική, στη φαρμακογονιδιωματική και στις στοχευμένες θεραπείες έχουν αλλάξει ριζικά τις θεραπευτικές δυνατότητες. Σήμερα, η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών μπορεί να επιτύχει σημαντικό έλεγχο των κρίσεων και σε πολλές περιπτώσεις πλήρη ελευθερία κρίσεων, με διατήρηση υψηλής ποιότητας ζωής και λειτουργικότητας. Η σωστή ταξινόμηση της επιληψίας, η εξατομικευμένη επιλογή θεραπείας και η παρακολούθηση από εξειδικευμένο νευρολόγο με εμπειρία στην επιληπτολογία αποτελούν τους βασικούς πυλώνες της Κύηση και Επιληψία, Κίνδυνοι, Επιπλοκές, Αντιμετώπιση Κάντε κλικ πάνω στην εικόνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η υπερτονία ορίζεται ως η παθολογική αύξηση της αντίστασης των μυών κατά την παθητική διάταση | Νευρολόγος Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | επιληπτολογοσ, καλός νευρολόγος | νευρολόγος για υπερτονία Υπερτονία Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Η υπερτονία αποτελεί θεμελιώδες σημείο της νευρολογικής σημειολογίας και συχνό εύρημα σε πληθώρα παθήσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος. Δεν πρόκειται για αυτόνομη νόσο , αλλά για έκφραση διαταραχής της ρύθμισης του μυϊκού τόνου, η οποία φυσιολογικά εξασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ σταθερότητας και κινητικότητας. Η διαταραχή αυτή αντικατοπτρίζει βλάβη ή δυσλειτουργία σύνθετων νευρωνικών δικτύων που περιλαμβάνουν τον εγκεφαλικό φλοιό, τα βασικά γάγγλια, την παρεγκεφαλίδα και τον νωτιαίο μυελό. Η κατανόηση της υπερτονίας απαιτεί προσέγγιση που συνδυάζει κλινική παρατήρηση, νευροφυσιολογία και παθοφυσιολογία, ενώ η σύγχρονη βιβλιογραφία αναδεικνύει ότι δεν πρόκειται για ένα ενιαίο φαινόμενο αλλά για φάσμα διαταραχών με διαφορετικούς μηχανισμούς. Τι είναι η Υπερτονία; Η υπερτονία ορίζεται ως η παθολογική αύξηση της αντίστασης των μυών κατά την παθητική διάταση. Σύμφωνα με κλασικούς ορισμούς της νευρολογίας (Lance, 1980), η σπαστικότητα – υποκατηγορία της υπερτονίας – είναι «ταχύτητα-εξαρτώμενη αύξηση του τονικού αντανακλαστικού διάτασης». Ωστόσο, νεότερες μελέτες (Pandyan et al., 2005) υποστηρίζουν ότι η υπερτονία περιλαμβάνει τόσο νευρωνικά όσο και μη νευρωνικά στοιχεία, όπως μυϊκή ίνωση και μεταβολές του συνδετικού ιστού. Συνεπώς, η υπερτονία δεν είναι απλώς αυξημένη «νευρική διέγερση», αλλά αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης: νευρωνικής υπερδραστηριότητας μεταβολών στο μυοσκελετικό σύστημα διαταραχής αισθητικοκινητικής ολοκλήρωσης Είδη Υπερτονίας Η κλασική διάκριση σε σπαστικότητα και ακαμψία αντανακλά διαφορετικά παθοφυσιολογικά υποστρώματα. Η σπαστικότητα σχετίζεται κυρίως με βλάβες του ανώτερου κινητικού νευρώνα, όπως συμβαίνει στο Εγκεφαλικό επεισόδιο ή στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας . Η απώλεια κατιούσας αναστολής οδηγεί σε υπεραντανακλαστικότητα και ενίσχυση του stretch reflex. Αντίθετα, η ακαμψία, χαρακτηριστική της Νόσου Parkinson , σχετίζεται με δυσλειτουργία των βασικών γαγγλίων και διαταραχή της ντοπαμινεργικής μετάδοσης. Η αντίσταση στην κίνηση είναι σταθερή και ανεξάρτητη της ταχύτητας, αντανακλώντας διαφορετική νευρωνική οργάνωση. Η δυστονία αποτελεί ξεχωριστή κατηγορία, όπου η υπερτονία εκδηλώνεται ως παθολογικά πρότυπα ενεργοποίησης μυών λόγω διαταραχής δικτύων φλοιού–βασικών γαγγλίων. Τι συμβαίνει στον ασθενή με Υπερτονία Νευροφυσιολογικά Η υπερτονία προκύπτει από διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ διεγερτικών και ανασταλτικών εισροών στους α-κινητικούς νευρώνες. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι κατιούσες οδοί (ιδίως οι φλοιονωτιαίες και δικτυονωτιαίες) ασκούν ανασταλτικό έλεγχο στα νωτιαία αντανακλαστικά. Σε βλάβες αυτών των οδών: μειώνεται η GABAεργική αναστολή αυξάνεται η δραστηριότητα των Ia προσαγωγών ινών ενισχύεται η σύναψη στο πρόσθιο κέρας του νωτιαίου μυελού Μελέτες με ηλεκτροφυσιολογία (Pierrot-Deseilligny & Burke, 2012) δείχνουν ότι η υπερτονία συνοδεύεται από αυξημένη διεγερσιμότητα των κινητικών μονάδων και μειωμένη presynaptic inhibition. Παράλληλα, η σύγχρονη απεικόνιση (fMRI, DTI) έχει αναδείξει αναδιοργάνωση των κινητικών δικτύων, επιβεβαιώνοντας ότι η υπερτονία αποτελεί δυναμικό φαινόμενο νευροπλαστικότητας . Κλινικά Σε επίπεδο ασθενούς, η υπερτονία δεν εκδηλώνεται απλώς ως «σκληροί μύες». Πρόκειται για πολυπαραγοντικό σύνδρομο που επηρεάζει τη λειτουργικότητα: Οι ασθενείς βιώνουν δυσκαμψία, δυσκολία στην έναρξη και εκτέλεση κινήσεων, μειωμένη επιδεξιότητα και εύρος κίνησης . Η βάδιση γίνεται ασταθής και ενεργειακά δαπανηρή. Συχνά συνυπάρχουν επώδυνοι σπασμοί, ιδιαίτερα τη νύχτα. Με την πάροδο του χρόνου, αναπτύσσονται δευτερογενείς επιπλοκές όπως συγκάμψεις, παραμορφώσεις και μυϊκή βράχυνση, οι οποίες επιδεινώνουν περαιτέρω την κινητική αναπηρία (Dietz & Sinkjaer, 2007). Παθοφυσιολογία της Υπερτονίας – Τι πάει στραβά Η παθοφυσιολογία της υπερτονίας είναι πολυεπίπεδη. Στον πυρήνα της βρίσκεται η απώλεια του «κατιόντος ελέγχου» από τον εγκέφαλο προς τον νωτιαίο μυελό. Αυτό οδηγεί σε: αποδέσμευση αρχέγονων αντανακλαστικών υπεραντανακλαστικότητα αύξηση του μυϊκού τόνου Ωστόσο, νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι εξίσου σημαντικές είναι οι μηχανικές αλλαγές στους μύες: αυξημένο κολλαγόνο, μειωμένη ελαστικότητα και αλλαγές στη μυϊκή αρχιτεκτονική (Lieber et al., 2004). Έτσι, η υπερτονία δεν είναι μόνο «νευρολογικό» αλλά και «μυοσκελετικό» πρόβλημα. Συχνότερα Αίτια Η υπερτονία εμφανίζεται σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, με κυριότερες: Το Εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί την πιο συχνή αιτία σπαστικότητας στους ενήλικες. Η βλάβη του φλοιού ή της έσω κάψας οδηγεί σε αποδιοργάνωση των κινητικών οδών. Μελέτες της European Stroke Organisation αναφέρουν ότι σημαντικό ποσοστό ασθενών αναπτύσσει χρόνια σπαστικότητα μέσα στους πρώτους μήνες. Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας χαρακτηρίζεται από απομυελίνωση, η οποία διαταράσσει την αγωγή των νευρικών ώσεων και οδηγεί σε ασυντόνιστη ενεργοποίηση μυών. Οι κακώσεις νωτιαίου μυελού προκαλούν αποσύνδεση εγκεφάλου–περιφέρειας, με αποτέλεσμα έντονη υπεραντανακλαστικότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η υπερτονία μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρή και ανθεκτική. Στη Νόσος Parkinson , η υπερτονία εμφανίζεται ως ακαμψία λόγω διαταραχής της ντοπαμινεργικής ισορροπίας στα βασικά γάγγλια. Επιδημιολογία Η επιδημιολογία της υπερτονίας εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία. Μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες δείχνουν ότι: Μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο , περίπου 30% των ασθενών εμφανίζουν σπαστικότητα εντός του πρώτου έτους (Watkins et al., 2002). Στη σκλήρυνση κατά πλάκας , το ποσοστό μπορεί να υπερβαίνει το 60–80% (Rizzo et al., National MS Society). Σε κακώσεις νωτιαίου μυελού , η υπερτονία εμφανίζεται στην πλειονότητα των ασθενών. Δεν υπάρχει σαφής διαφοροποίηση ως προς το φύλο, ενώ η ηλικία σχετίζεται κυρίως μέσω της επίπτωσης των αιτιολογικών νοσημάτων. Κληρονομική προδιάθεση Η υπερτονία ως σύμπτωμα δεν έχει αυτόνομη κληρονομικότητα. Ωστόσο, η γενετική συμβολή είναι σημαντική σε συγκεκριμένα σύνδρομα, όπως οι κληρονομικές δυστονίες και ορισμένες νευροεκφυλιστικές νόσοι. Η σύγχρονη γενετική έρευνα έχει αναδείξει μεταλλάξεις που επηρεάζουν νευροδιαβιβαστικά συστήματα και κινητικά δίκτυα, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης υπερτονίας (π.χ. DYT1 δυστονία). Διάγνωση Η διάγνωση της υπερτονίας βασίζεται πρωτίστως στην κλινική εξέταση. Ο νευρολόγος αξιολογεί τον μυϊκό τόνο μέσω παθητικών κινήσεων και χρησιμοποιεί κλίμακες όπως η Modified Ashworth Scale. Η απεικόνιση (MRI) είναι καθοριστική για τον εντοπισμό της υποκείμενης βλάβης, είτε πρόκειται για αγγειακή, απομυελινωτική ή νεοπλασματική αιτία. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, εργαστηριακές και γενετικές εξετάσεις συμβάλλουν στη διαφορική διάγνωση, ιδιαίτερα σε νεαρούς ασθενείς ή σε άτυπα κλινικά σύνδρομα. Αντιμετώπιση της Υπερτονίας Η φαρμακευτική αντιμετώπιση της υπερτονίας αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες θεραπείας, ιδιαίτερα όταν η αυξημένη μυϊκή τάση προκαλεί πόνο, λειτουργική αναπηρία ή δυσκολία στην αποκατάσταση. Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου δεν είναι ενιαία, αλλά εξατομικεύεται με βάση την αιτία (π.χ. Εγκεφαλικό επεισόδιο, Σκλήρυνση κατά Πλάκας), τη βαρύτητα, την κατανομή (εστιακή ή γενικευμένη υπερτονία) και το προφίλ του ασθενούς. Η σύγχρονη θεραπευτική στρατηγική διακρίνει τα φάρμακα σε κεντρικώς δρώντα μυοχαλαρωτικά, περιφερικώς δρώντες παράγοντες και στοχευμένες τοπικές θεραπείες. Κεντρικώς δρώντα μυοχαλαρωτικά Baclofen Η βακλοφαίνη αποτελεί το πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενο φάρμακο για τη σπαστικότητα. Δρα ως αγωνιστής των GABA-B υποδοχέων στο νωτιαίο μυελό, ενισχύοντας την ανασταλτική νευροδιαβίβαση και μειώνοντας τη διεγερσιμότητα των α-κινητικών νευρώνων. Tizanidine Η τιζανιδίνη είναι επίσης βασικός παράγοντας στη διαχείριση της σπαστικότητας. Αγωνίζεται τους α2-αδρενεργικούς υποδοχείς, μειώνοντας την απελευθέρωση διεγερτικών νευροδιαβιβαστών στο νωτιαίο μυελό. Diazepam Ανήκει στις βενζοδιαζεπίνες και χρησιμοποιείται κυρίως σε οξείες καταστάσεις. Ενισχύει τη δράση του GABA-A υποδοχέα, αυξάνοντας τη νευρωνική αναστολή. Dantrolene Σε αντίθεση με τα προηγούμενα, δρα περιφερικά. Αναστέλλει την απελευθέρωση ασβεστίου από το σαρκοπλασματικό δίκτυο, μειώνοντας τη μυϊκή σύσπαση. Νεότερες και συμπληρωματικές φαρμακευτικές επιλογές Gabapentin και Pregabalin Αν και δεν είναι κλασικά μυοχαλαρωτικά, χρησιμοποιούνται επικουρικά. Μειώνουν τη νευρωνική διεγερσιμότητα μέσω διαύλων ασβεστίου. Ιδιαίτερα χρήσιμα όταν συνυπάρχει νευροπαθητικός πόνος. Clonazepam Χρησιμοποιείται σε ειδικές περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε δυστονία. Τοπική φαρμακοθεραπεία Βοτουλινική τοξίνη τύπου A (Botox) Αποτελεί θεραπεία εκλογής για εστιακή υπερτονία. Η βοτουλινική τοξίνη τύπου A έχει καθιερωθεί ως θεραπεία πρώτης γραμμής για εστιακή σπαστικότητα. Δρα αναστέλλοντας την απελευθέρωση ακετυλοχολίνης στη νευρομυϊκή σύναψη. Τυχαιοποιημένες μελέτες και οδηγίες της American Academy of Neurology επιβεβαιώνουν τη σημαντική μείωση του μυϊκού τόνου και τη βελτίωση της λειτουργικότητας, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με αποκατάσταση. Μηχανισμός δράσης: Αναστέλλει την απελευθέρωση ακετυλοχολίνης στη νευρομυϊκή σύναψη, προκαλώντας παροδική χημική απονεύρωση. Κλινικά δεδομένα: Ισχυρή τεκμηρίωση από κατευθυντήριες οδηγίες της American Academy of Neurology και της European Academy of Neurology. Πλεονεκτήματα: Στοχευμένη δράση Ελάχιστες συστηματικές παρενέργειες Βελτίωση λειτουργικότητας Διάρκεια δράσης: 3–4 μήνες, με επαναληπτικές ενέσεις. Συνδυαστική θεραπεία και εξατομίκευση Στην κλινική πράξη, η μονοθεραπεία είναι συχνά ανεπαρκής. Οι περισσότεροι ασθενείς ωφελούνται από συνδυασμό: φαρμακευτικής αγωγής φυσικοθεραπείας τοπικών παρεμβάσεων Η επιλογή εξαρτάται από: την εντόπιση της υπερτονίας τη λειτουργική επίπτωση τις συνοσηρότητες Τι δείχνει η σύγχρονη βιβλιογραφία Μελέτες από οργανισμούς όπως η American Academy of Neurology, η European Stroke Organisation και το National Institute for Health and Care Excellence (NICE) καταλήγουν ότι: Η βακλοφαίνη και η τιζανιδίνη αποτελούν πρώτης γραμμής θεραπείες Η βοτουλινική τοξίνη είναι ανώτερη για εστιακή σπαστικότητα Η ενδορραχιαία βακλοφαίνη ενδείκνυται σε σοβαρές, ανθεκτικές περιπτώσεις Η συνδυαστική προσέγγιση είναι πιο αποτελεσματική από τη μονοθεραπεία Συμπέρασμα Η φαρμακολογική αντιμετώπιση της υπερτονίας δεν είναι απλή καταστολή του μυϊκού τόνου, αλλά στοχευμένη παρέμβαση σε πολύπλοκους νευροφυσιολογικούς μηχανισμούς. Η σωστή επιλογή φαρμάκου, η προσαρμογή της δόσης και ο συνδυασμός με μη φαρμακευτικές θεραπείες αποτελούν το κλειδί για τη βέλτιστη λειτουργική αποκατάσταση του ασθενούς. Οι νεότερες μελέτες αλλάζουν την κατανόηση της υπερτονίας: Δεν αρκεί η μείωση του μυϊκού τόνου Σημασία έχει η επίδραση στη λειτουργικότητα και τη νευροπλαστικότητα Η βοτουλινική τοξίνη αποκτά πιο «στρατηγικό» ρόλο Η βακλοφαίνη χρησιμοποιείται πιο προσεκτικά Η ενδορραχιαία θεραπεία αναβαθμίζεται Το μέλλον της θεραπείας δεν είναι απλώς «μυοχαλάρωση», αλλά η στοχευμένη επαναρύθμιση του κινητικού συστήματος Συμπερασματικά Η υπερτονία αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο που αντανακλά βαθύτερες διαταραχές του κινητικού ελέγχου. Η σύγχρονη κατανόηση αναδεικνύει τη σημασία τόσο των νευρωνικών όσο και των περιφερικών μηχανισμών. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση, βασισμένη σε τεκμηριωμένη ιατρική και διεπιστημονική συνεργασία, είναι απαραίτητη για τη βέλτιστη διαχείριση των ασθενών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η μηνιγγίτιδα είναι νόσος με υψηλό κίνδυνο τόσο για οξείες θανατηφόρες επιπλοκές όσο και για μακροχρόνια νευρολογικά και λειτουργικά ελλείμματα στους επιζώντες | Νευρολόγος Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | Ημικρανία, γιατρος για πονοκεφαλο, γιατρος για ημικρανια, Κεφαλαλγία, παρκινσον, αλτσχαιμερ, πονοκέφαλος, Νευρολόγος για Ημικρανία, θεραπεία Επιληψίας, καλός νευρολόγος Αθήνα Μηνιγγίτιδα, Ιογενής Μηνιγγίτιδα, Οξεία Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα, Τύποι, Συμπτώματα, Διάγνωση, Θεραπεία Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Οι μήνιγγες είναι τρεις μεμβρανώδεις στιβάδες που περιβάλλουν και προστατεύουν το κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό). Αναλυτικά: Σκληρά μήνιγγα , η εξωτερική, παχιά και ινώδης μεμβράνη, που παρέχει μηχανική προστασία για τη στήριξη του εγκεφάλου. Αραχνοειδής μήνιγγα , λεπτή, ημιδιαφανής μεμβράνη, που λειτουργεί ως φράγμα ανάμεσα στη σκληρά και τη χοριοειδή μήνιγγα. Χοριοειδής μήνιγγα , η έσω στοιβάδα, που αγκαλιάζει την επιφάνεια του εγκεφάλου ακολουθώντας τις πτυχές και τις αυλακώσεις του. Έχει πολλά αιμοφόρα αγγεία που καταλήγουν βαθιά στον εγκέφαλο. Ο χώρος μεταξύ της αραχνοειδούς και της χοριοειδούς μήνιγγας ονομάζεται υπαραχνοειδές διάστημα , όπου κυκλοφορεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) που καλύπτει τον εγκέφαλο και έχει καθοριστικό ρόλο, στην: Μηχανική προστασία : απορροφά και κατανέμει τις δυνάμεις πίεσης στον εγκέφαλο. Μεταβολική λειτουργία : συμβάλλει στη ρύθμιση του μικροπεριβάλλοντος των νευρώνων και στη μεταφορά θρεπτικών ουσιών. Αμυντική λειτουργία : δρα ως μέσο απομάκρυνσης άχρηστων προϊόντων και τοξινών. Η μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή των μηνίγγων, δηλαδή των παραπάνω αναφερομένων προστατευτικών μεμβρανών που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Παρά την απλότητα του ορισμού, αποτελεί μια ετερογενή παθολογική οντότητα με ποικίλη αιτιολογία και κλινική εικόνα. Η φλεγμονή των μηνίγγων μπορεί να προκληθεί από διάφορα αίτια: Λοιμώδη (βακτήρια, ιοί, μύκητες, παράσιτα, φυματίωση) Μη λοιμώδη (αυτοάνοσα νοσήματα, φάρμακα, τοξικές αντιδράσεις) Νεοπλασματικά ή παρανεοπλασματικά (διήθηση ή ανοσολογικοί μηχανισμοί σε κακοήθειες) Τι συμβαίνει στην μηνιγγίτιδα Η μηνιγγίτιδα ξεκινά συνήθως όταν ένας παθογόνος μικροοργανισμός (βακτήριο, ιός, μύκητας ή παράσιτο), ή ένας μη λοιμώδης βλαπτικός παράγοντας (ανοσολογικός, φαρμακευτικός ή νεοπλασματικός) καταφέρει να παρακάμψει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς άμυνας του κεντρικού νευρικού συστήματος, καθώς ρυθμίζει επιλεκτικά την είσοδο ουσιών από το αίμα στον εγκέφαλο και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Όταν όμως ένα παθογόνο ή ένας βλαπτικός παράγοντας υπερβεί αυτό το φράγμα, εγκαθίσταται στο υπαραχνοειδές διάστημα, όπου κυκλοφορεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). Το υπαραχνοειδές διάστημα είναι ένας χώρος με περιορισμένες αμυντικές δυνατότητες αφού διαθέτει χαμηλά επίπεδα ανοσοσφαιρινών, περιορισμένη συμπληρωματική δραστηριότητα και μειωμένη φαγοκυτταρική ικανότητα σε σύγκριση με το αίμα. Αυτό καθιστά το περιβάλλον του υπαραχνοειδούς διαστήματος ιδανικό για γρήγορο πολλαπλασιασμό των μικροβίων, εφόσον αυτά έχουν καταφέρει να εγκατασταθούν εκεί. Σε ποιές ηλικίες εκδηλώνεται η μηνιγγίτιδα Η μηνιγγίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σε κάθε ηλικία, αλλά οι νεογνικές και παιδικές ηλικίες είναι οι πιο ευάλωτες, ενώ η εφηβεία παρουσιάζει αύξηση λόγω μηνιγγιτιδόκοκκου (Neisseria meningitidis). Στους ενήλικες και ηλικιωμένους η συχνότητα είναι μικρότερη, αλλά η σοβαρότητα μεγαλύτερη. Ας το δούμε αναλυτικά: 1. Νεογνά (0–28 ημέρες) Συχνότητα: Υψηλή ευαισθησία λόγω αδύναμου ανοσοποιητικού συστήματος. Συχνότερα αίτια: Group B Streptococcus, Escherichia coli, Listeria monocytogenes. 2. Βρέφη και νήπια (1–12 μηνών) Συχνότητα: Ακόμη υψηλή. Συχνότερα αίτια: Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae type b. 3. Παιδιά (1–18 ετών) Συχνότητα: Πιο συχνή σε εφήβους (ιδιαίτερα στις ηλικίες 15–19 ετών). Συχνότερα αίτια: Neisseria meningitidis (ιδιαίτερα στις εφηβικές ομάδες). 4. Ενήλικες Συχνότητα: Χαμηλότερη από ότι στα παιδιά, αλλά αυξάνεται σε άτομα με μειωμένο ανοσοποιητικό σύστημα ή χρόνια νοσήματα. Συχνότερα αίτια: Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis. 5. Ηλικιωμένοι (>65 ετών) Συχνότητα: Λιγότερο συχνή αλλά συνήθως πιο σοβαρή. Συχνότερα αίτια: Streptococcus pneumoniae, Listeria monocytogenes. Ποιοί είναι οι τύποι μηνιγγίτιδας Ιογενής Μηνιγγίτιδα Είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος και συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα. Προκαλείται κυρίως από εντεροϊούς, αλλά και από ιούς του έρπητα, τον ιό της παρωτίτιδας ή και τον HIV κατά την πρωτολοίμωξη. Η προσβολή των μηνίγγων γίνεται είτε μέσω αιματογενούς διασποράς είτε με άμεση επέκταση από γειτονικές περιοχές (π.χ. ρινοφάρυγγα). Η φλεγμονώδης αντίδραση οδηγεί σε λευκοκυττάρωση στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ), κυρίως λεμφοκυτταρική, με ήπια αύξηση της πρωτεΐνης και φυσιολογική ή ελαφρώς μειωμένη γλυκόζη. Η ιογενής μετάδοση είναι συχνά πιο ήπια και δεν οδηγεί σε επιδημίες, σε αντίθεση με τη βακτηριακή μορφή. Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα Είναι σοβαρότερη και μπορεί να απειλήσει τη ζωή. Προκαλείται από βακτήρια όπως ο μηνιγγιτιδόκοκκος, ο πνευμονιόκοκκος και ο αιμόφιλος ινφλουέντζας τύπου Β. Οι πιο συχνές μορφές είναι: Οξεία βακτηριακή (η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων) Χρόνια βακτηριακή (σπανιότερη, π.χ. φυματιώδης ή βρουκελλική μηνιγγίτιδα) Υποξεία ή επιμένουσα μορφή σε ανοσοκατεσταλμένους ή με άτυπα βακτήρια (π.χ. Nocardia) Οξεία Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα Αναφέρεται ρητά σε ταχείας έναρξης (<1-2 ημερών), υψηλής φλεγμονώδους αντίδρασης και δυνητικά θανατηφόρα λοίμωξη των μηνίγγων από παθογόνα βακτήρια όπως: Neisseria meningitidis Streptococcus pneumoniae Haemophilus influenzae τύπου b Είναι ο τύπος που προκαλεί επείγον ιατρικό περιστατικό, με υψηλό κίνδυνο για οίδημα εγκεφάλου, σπασμούς, εγκεφαλικό επεισόδιο ή θάνατο. Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων από τον ρινοφάρυγγα μολυσμένων ατόμων. Neisseria meningitidis: η μετάδοση γίνεται με στενή επαφή ή αερογενώς, λόγω του ότι ο φάρυγγας αποτελεί κύριο χώρο αποικισμού. Streptococcus pneumoniae: μεταδίδεται επίσης μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων, αλλά συχνά προϋπάρχει ιγμορίτιδα ή πνευμονία ως εστία λοίμωξης. Haemophilus influenzae: λιγότερο συχνά λόγω εκτεταμένου εμβολιασμού, μεταδίδεται κυρίως με άμεση επαφή ή σταγονίδια. Η βακτηριακή μετάδοση απαιτεί στενή ή παρατεταμένη επαφή με φορέα ή ασθενή. Τα βακτήρια πρώτα αποικίζουν τον ανώτερο αναπνευστικό και στη συνέχεια διεισδύουν στην κυκλοφορία, ξεπερνώντας τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό για να προκαλέσουν μηνιγγίτιδα. Φυματιώδης Μηνιγγίτιδα Πρόκειται για μια υποξεία ή χρόνια μορφή μηνιγγίτιδας που προκαλείται από το Μυκοβακτήριο της φυματίωσης (Mycobacterium tuberculosis). Η λοίμωξη μπορεί να είναι αποτέλεσμα αιματογενούς διασποράς από πνευμονική φυματίωση ή από λανθάνουσα λοίμωξη του ΚΝΣ. Η παθοφυσιολογία περιλαμβάνει την εστιακή φλεγμονή κυρίως στη βάση του εγκεφάλου, με δημιουργία κοκκιωμάτων, αρτηρίτιδας και υδροκέφαλου. Το ΕΝΥ εμφανίζει λεμφοκυτταρική υπεροχή, υψηλή πρωτεΐνη, πολύ χαμηλή γλυκόζη και αυξημένη πίεση. Η έναρξη των συμπτωμάτων είναι ύπουλη, με αρχική κακουχία και προοδευτική επιδείνωση της συνείδησης. Μυκητιασική και Παρασιτική Μηνιγγίτιδα Η μυκητιασική μηνιγγίτιδα είναι λιγότερο συχνή και συνήθως επηρεάζει άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα (πχ. ανοσοκατεσταλμένους, AIDS, μεταμοσχευμένοι, χρήση κορτικοστεροειδών ή ανοσοκατασταλτικών). Ο νηματοειδής μύκητας Cryptococcus neoformans είναι το πιο συχνό αίτιο, με είσοδο μέσω του αναπνευστικού και αιματογενή διασπορά στον εγκέφαλο. Η φλεγμονώδης απάντηση είναι συνήθως υποτονική, με ήπια λεμφοκυττάρωση στο ΕΝΥ, αυξημένη πίεση και πρωτεΐνη και συχνά ελαττωμένη γλυκόζη. Η χρονιότητα των συμπτωμάτων και η σταδιακή επιδείνωση είναι χαρακτηριστικές. Η μυκητιασική μηνιγγίτιδα μεταδίδεται από το περιβάλλον και όχι από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στην παρασιτική μηνιγγίτιδα το παράσιτο εισέρχεται μέσω της μύτης κατά την επαφή με μολυσμένο νερό (λίμνες, θερμές πηγές), προκαλώντας πρωτοπαθή αμοιβαδική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα. Άσηπτη Μηνιγγίτιδα και Οξεία Άσηπτη Μηνιγγίτιδα Είναι η φλεγμονή των μηνίγγων με αρνητικές καλλιέργειες ΕΝΥ για κοινά βακτηριακά παθογόνα. Οι αιτίες είναι συνήθως ιογενούς αιτιολογίας, ή από μη τυπικά βακτήρια που δεν ανιχνεύονται εύκολα (π.χ. Borrelia, Treponema, Mycoplasma), από φάρμακα (π.χ. ΜΣΑΦ, IVIG), από συστηματικά νοσήματα (π.χ. ΣΕΛ, σαρκοείδωση, αγγειίτιδες), από νεοπλάσματα ή από παρανεοπλασματικά σύνδρομα, κ.α. Οξεία Άσηπτη Μηνιγγίτιδα Είναι υποκατηγορία της άσηπτης μηνιγγίτιδας με οξεία έναρξη (<5 ημέρες). Χαρακτηριστικά: Ξαφνική εμφάνιση πυρετού, πονοκέφαλου, ναυτίας. Η πορεία είναι συνήθως καλοήθης, εκτός εάν υποκρύπτεται σοβαρό συστηματικό νόσημα Αυτοάνοση Μηνιγγίτιδα Προκαλείται στο πλαίσιο νοσημάτων όπως η σαρκοείδωση, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ), ή οι αγγειίτιδες. Φαρμακευτική Μηνιγγίτιδα Οφείλεται σε ανοσολογική αντίδραση σε φάρμακα (π.χ. ΜΣΑΦ, αντιβιοτικά, IVIG, μονοκλωνικά αντισώματα). Νεοπλασματική Μηνιγγίτιδα Προκαλείται από άμεση διήθηση των μηνίγγων από καρκινικά κύτταρα (λευχαιμίες, λεμφώματα, μεταστατικοί όγκοι). Παρανεοπλασματική Μηνιγγίτιδα Εμφανίζεται ως ανοσολογική αντίδραση σε κακοήθεια, χωρίς απαραίτητα άμεση διήθηση των μηνίγγων. Συνήθως συνοδεύεται από άλλες παρανεοπλασματικές εκδηλώσεις του ΚΝΣ. Χρόνια Μηνιγγίτιδα Αναφέρεται σε μηνιγγίτιδα με συμπτώματα διάρκειας άνω των 4 εβδομάδων η εξέλιξή της είναι αργή και τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο ήπια ή ασαφή, γεγονός που δυσκολεύει τη διάγνωση. Περιλαμβάνει λοιμώδη και μη λοιμώδη αίτια. Οι λοιμώδεις παράγοντες περιλαμβάνουν Mycobacterium tuberculosis, Cryptococcus neoformans, Treponema pallidum (νευροσύφιλη) και Borrelia burgdorferi (νόσος Lyme). Μη λοιμώδη αίτια είναι τα νεοπλάσματα (μηνιγγικές μεταστάσεις), οι φλεγμονώδεις νόσοι (π.χ. σαρκοείδωση, αγγειίτιδες του ΚΝΣ), και φαρμακευτικές αντιδράσεις. Η εικόνα του ΕΝΥ και η κλινική πορεία είναι ετερόκλητες, με συχνά διαλείποντα ή μεταβαλλόμενα συμπτώματα. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κρίσιμη για την αποφυγή μόνιμων νευρολογικών βλαβών. Ποιος είναι ο τρόπος μετάδοσης της μηνιγγίτιδας Η μετάδοση της μηνιγγίτιδας είναι στενά συνδεδεμένη με το παθογόνο: Οι βακτηριακές μορφές μεταδίδονται κυρίως αερογενώς ή μέσω σταγονιδίων, και μπορούν να προκαλέσουν επιδημίες. Οι ιογενείς μορφές μεταδίδονται συχνά μέσω κοπροστοματικής οδού ή επαναδραστηριοποιήσεων. Οι μυκητιακές και παρασιτικές μορφές σχετίζονται με περιβαλλοντική έκθεση. Οι μη λοιμώδεις μορφές δεν είναι μεταδοτικές. Πώς φτάνει ένα μικρόβιο να μολύνει τις μήνιγγες; Ένα μικρόβιο δεν προσβάλλει άμεσα τις μήνιγγες από το εξωτερικό περιβάλλον, αλλά βρίσκει τρόπους να "παρακάμψει" τις άμυνες του σώματος και να φτάσει ως εκεί μέσω του αίματος, ή μέσω κοντινών δομών. Ας το εξηγήσουμε από την αρχή, με τη σειρά που συμβαίνει μέσα στο σώμα: 1. Το μικρόβιο μπαίνει στο σώμα Τα βακτήρια ή ιοί πρώτα αποικίζουν περιοχές όπου βρίσκονται φυσιολογικά ή εκτίθενται συχνά στο περιβάλλον: ρινοφάρυγγας, ανώτερο αναπνευστικό, γαστρεντερικός σωλήνας ή δέρμα. Αρχικά, το μικρόβιο πολλαπλασιάζεται τοπικά. Στην περίπτωση των βακτηρίων της μηνιγγίτιδας, η πρώτη αποικία βρίσκεται σχεδόν πάντα στο ρινοφάρυγγα (δηλαδή στο πίσω μέρος της μύτης και του φάρυγγα). 2. Διείσδυση στον οργανισμό Από τη ρινοφαρυγγική περιοχή, το μικρόβιο βρίσκει τρόπους να διαπεράσει τον επιθηλιακό φραγμό και να μπει στο αίμα. Από τη στιγμή που θα βρεθεί στο κυκλοφορικό σύστημα, αρχίζει να διασπείρεται σε ολόκληρο τον οργανισμό. Αυτό το στάδιο είναι κρίσιμο, γιατί μέσω του αίματος μπορεί να φτάσει κοντά στα τριχοειδή αγγεία του εγκεφάλου. Εκεί, συναντά έναν νέο, πανίσχυρο φραγμό, τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. 3. Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός Ο εγκέφαλος είναι τόσο σημαντικό και ευαίσθητο όργανο που διαθέτει μια ειδική προστατευτική δομή: τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Αυτός αποτελείται από: Σφιχτά ενδοθηλιακά κύτταρα που δεν αφήνουν τίποτα να περάσει ελεύθερα Βασική μεμβράνη και αστροκύτταρα που λειτουργούν ως φίλτρο Ο ρόλος του αιματοεγκεφαλικού φραγμού είναι να επιτρέπει μόνο συγκεκριμένα μόρια (όπως θρεπτικά συστατικά και οξυγόνο) να φτάνουν στον εγκέφαλο και να κρατά έξω βακτήρια, ιούς, φλεγμονώδη κύτταρα και τοξίνες. Όμως, κάποια βακτήρια έχουν εξελιχθεί ειδικά για να ξεπερνούν αυτόν τον φραγμό. 4. Πώς το μικρόβιο "ξεγελά" τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό Ορισμένα παθογόνα διαθέτουν μηχανισμούς που τους επιτρέπουν: Να προσκολληθούν στα ενδοθηλιακά κύτταρα των εγκεφαλικών τριχοειδών Να παραβιάσουν τα στενά σημεία επαφής (tight junctions) Να προκαλέσουν φλεγμονή που "χαλαρώνει" τον φραγμό Ή ακόμα και να χρησιμοποιήσουν τα ίδια τα φαγοκύτταρα του οργανισμού σαν "όχημα" για να περάσουν (ο λεγόμενος Trojan horse mechanism) Μόλις περάσουν αυτό το σημείο, μπαίνουν στον χώρο ανάμεσα στις μήνιγγες – συγκεκριμένα στο υπαραχνοειδές διάστημα. 5. Μόλυνση του υπαραχνοειδούς χώρου – μηνιγγίτιδα Τα μικρόβια εγκαθίστανται στο υπαραχνοειδές διάστημα, όπου κυκλοφορεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). Αυτό το υγρό δεν έχει ισχυρούς μηχανισμούς άμυνας όπως έχει το αίμα: Έχει χαμηλή συγκέντρωση αντισωμάτων Έχει λίγα λευκά αιμοσφαίρια Δεν έχει συμπλήρωμα (δηλαδή ένα μέρος της ανοσίας που σκοτώνει βακτήρια) Έτσι, τα μικρόβια βρίσκουν ιδανικό περιβάλλον για να πολλαπλασιαστούν χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση. Το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά καθυστερημένα, αλλά όταν αντιδρά, το κάνει έντονα, δηλαδή στέλνει κύτταρα και φλεγμονώδεις ουσίες, που όμως: Αυξάνουν την ενδοκράνια πίεση Δημιουργούν οίδημα (πρήξιμο) του εγκεφάλου Διαταράσσουν την εγκεφαλική αιματική ροή Διαταράσσουν την κυκλοφορία του ΕΝΥ Προκαλούν τις κλασικές εκδηλώσεις της μηνιγγίτιδας: πυρετό, πονοκέφαλο, αυχενική δυσκαμψία, σπασμούς, υδροκέφαλο, διαταραχή συνείδησης, σπασμούς, εγκεφαλικό επεισόδιο και μόνιμες νευρολογικές βλάβες. Ποια είναι η επιδημιολογία της μηνιγγίτιδας Η επιδημιολογία της μηνιγγίτιδας εξαρτάται από το αίτιο, την ηλικία του πληθυσμού, την γεωγραφική περιοχή και την προσβασιμότητα σε προληπτικά μέτρα (όπως εμβολιασμοί). 1. Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα αποτελεί την πιο σοβαρή μορφή, με υψηλή θνητότητα αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Συχνότητα: Παγκοσμίως, η επίπτωση κυμαίνεται περίπου σε 1–2 περιστατικά ανά 100.000 άτομα/έτος σε ανεπτυγμένες χώρες, αλλά σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική φροντίδα ή σε ενδημικές περιοχές μπορεί να είναι πολύ υψηλότερη. Παράγοντες κινδύνου: βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι, στενές κοινότητες (π.χ. στρατώνες, πανεπιστημιακές εστίες). 2. Ιογενής Μηνιγγίτιδα Η πιο συχνή μορφή συνολικά, αλλά με ήπια πορεία και χαμηλή θνητότητα. Συχνότητα: Η επίπτωση εκτιμάται περίπου 10–100 περιστατικά ανά 100.000 άτομα/έτος , κυρίως σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. 3. Μυκητιασική και Παρασιτική Μηνιγγίτιδα Σπάνιες μορφές , συνήθως σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα (HIV/AIDS, μεταμοσχευμένοι, χρόνια χρήση κορτικοστεροειδών). Μορφές όπως η αμοιβαδική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα εμφανίζονται σε θερμά νερά και είναι πολύ σπάνιες αλλά με σχεδόν 100% θνητότητα. 4. Μη λοιμώδης Μηνιγγίτιδα Αυτοάνοσες, φαρμακευτικές ή νεοπλασματικές μορφές είναι σχετικά σπάνιες , δεν προκαλούν επιδημίες και η συχνότητά τους εξαρτάται από υποκείμενα νοσήματα και έκθεση σε φάρμακα ή κακοήθεια Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση μηνιγγίτιδας Η μηνιγγίτιδα είναι πολυπαραγοντική νόσος και ο κίνδυνος εξαρτάται από την αλληλεπίδραση ξενιστή–παθογόνου–περιβάλλοντος. Η πρόληψη περιλαμβάνει εμβολιασμό, αποφυγή συγχρωτισμού σε επιδημίες, έγκαιρη αντιμετώπιση ΩΡΛ λοιμώξεων και ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με ανοσοκαταστολή ή σπληνεκτομή. Οι παράγοντες κινδύνου για μηνιγγίτιδα συνδυάζουν προδιάθεση του ξενιστή, έκθεση σε παθογόνο, ανατομικούς παράγοντες και περιβαλλοντικές συνθήκες. Η αναγνώρισή τους είναι κρίσιμη για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και προσαρμογή θεραπείας, καθώς οι υψηλού κινδύνου ασθενείς μπορεί να απαιτούν προληπτικά μέτρα όπως εμβολιασμό ή προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή. Οι παράγοντες κινδύνου σχετίζονται τόσο με την έκθεση στον λοιμογόνο παράγοντα όσο και με την ατομική προδιάθεση του οργανισμού. Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση μηνιγγίτιδας: Ηλικία Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά έχουν ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα και είναι πιο ευάλωτα. Οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα βακτηριακής μηνιγγίτιδας, ιδίως από Neisseria meningitidis, λόγω στενών κοινωνικών επαφών. Οι ηλικιωμένοι έχουν αυξημένο κίνδυνο από Streptococcus pneumoniae λόγω ανοσολογικής γήρανσης. Συνθήκες διαβίωσης και συγχρωτισμός Φοιτητικές εστίες, στρατώνες, κατασκηνώσεις και φυλακές ευνοούν τη μετάδοση μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου λόγω στενής επαφής και σταγονιδίων. Υποκείμενα νοσήματα ή καταστάσεις ανοσοκαταστολής HIV λοίμωξη, καρκίνοι, χρόνια νοσήματα (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης). Θεραπεία με κορτικοστεροειδή ή ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Σπληνεκτομή ή λειτουργική ασπληνία αυξάνουν τον κίνδυνο βακτηριακής μηνιγγίτιδας από Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae και Neisseria meningitidis. Έλλειψη εμβολιασμού Η απουσία εμβολιασμού έναντι μηνιγγιτιδοκόκκου, πνευμονιόκοκκου ή Haemophilus influenzae τύπου b αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα σοβαρής βακτηριακής μηνιγγίτιδας. Ποια είναι τα κλινικά σημεία και συμπτώματα της μηνιγγίτιδας Η μηνιγγίτιδα εκδηλώνεται με ένα σύνολο συμπτωμάτων και κλινικών σημείων που προκύπτουν από τη φλεγμονή των μηνίγγων και τις επιδράσεις της στον εγκέφαλο, το εγκεφαλονωτιαίο υγρό και την ενδοκράνια πίεση. Η εικόνα ποικίλλει ανάλογα με την αιτιολογία (βακτηριακή, ιογενής, μυκητιασική), την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία που συγκροτούν την κλασική κλινική εικόνα. Η έναρξη της βακτηριακής μηνιγγίτιδας είναι συνήθως αιφνίδια , με υψηλό πυρετό, ρίγος και έντονη κεφαλαλγία. Η κεφαλαλγία είναι διάχυτη, συνεχής και συχνά ανθεκτική στα κοινά αναλγητικά, ενώ επιδεινώνεται με την κίνηση της κεφαλής λόγω ερεθισμού των μηνίγγων. Συνοδεύεται από ναυτία και εμέτους που δεν σχετίζονται απαραίτητα με τη λήψη τροφής, αλλά με την αυξημένη ενδοκράνια πίεση. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι η αυχενική δυσκαμψία: ο ασθενής δυσκολεύεται να κάμψει τον αυχένα προς το θώρακα και συχνά υιοθετεί στάση με το κεφάλι σε ελαφρά έκταση για να μειώσει τον πόνο. Αυτό το εύρημα αποτελεί εκδήλωση ερεθισμού των μηνίγγων και ανιχνεύεται με τις κλασικές κλινικές δοκιμασίες Kernig και Brudzinski, οι οποίες αναδεικνύουν τον αντανακλαστικό μυϊκό σπασμό. Η φωτοφοβία και η φωνοφοβία είναι συχνά συμπτώματα και αποδίδονται στην υπερευαισθησία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η διαταραχή του επιπέδου συνείδησης αποτελεί σημαντικό στοιχείο, που κυμαίνεται από απλή σύγχυση και υπνηλία μέχρι λήθαργο ή κώμα, ανάλογα με τη βαρύτητα και την εξέλιξη της νόσου. Σπασμοί μπορεί να εμφανιστούν, ιδίως σε βακτηριακή μηνιγγίτιδα και οφείλονται σε ερεθισμό του εγκεφαλικού φλοιού ή σε επιπλοκές όπως αγγειίτιδα και ισχαιμία. Στα παιδιά και ιδιαίτερα στα βρέφη, η κλινική εικόνα είναι λιγότερο τυπική: εκδηλώνεται με ανορεξία, ευερεθιστότητα, υπόταση ή προπέτεια της πρόσθιας πηγής, γεγονός που απαιτεί υψηλό δείκτη υποψίας. Επιπρόσθετα, σε μηνιγγιτιδοκοκκική λοίμωξη συχνά παρατηρείται χαρακτηριστικό πετεχειώδες ή πορφυρικό εξάνθημα (είναι τύποι δερματικών εξανθημάτων που χαρακτηρίζονται από μικρές, κόκκινες ή μωβ κηλίδες στο δέρμα, οι οποίες οφείλονται σε αιμορραγία κάτω από το δέρμα), το οποίο αποτελεί ένδειξη σηψαιμίας και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Η παρουσία εστιακών νευρολογικών σημείων, όπως πάρεση κρανιακών νεύρων, ημιπάρεση ή διαταραχές οπτικής οξύτητας, υποδηλώνει επιπλοκές από την ίδια τη φλεγμονώδη διεργασία ή την αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης. Συνολικά, η μηνιγγίτιδα χαρακτηρίζεται από τριάδα συμπτωμάτων —πυρετό, κεφαλαλγία και αυχενική δυσκαμψία — στην οποία συχνά προστίθενται διαταραχές συνείδησης, σπασμοί και εξανθήματα, ανάλογα με τον αιτιολογικό παράγοντα και την εξέλιξη. Η έγκαιρη αναγνώριση των σημείων αυτών έχει καθοριστική σημασία, καθώς η νόσος μπορεί να επιδεινωθεί ταχύτατα και να οδηγήσει σε βαριές νευρολογικές βλάβες ή θάνατο εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα. Ποια είναι κλινική εικόνα του ασθενούς που νοσεί από μηνιγγίτιδα Η κλινική εικόνα του ασθενούς με μηνιγγίτιδα χαρακτηρίζεται από την οξεία εγκατάσταση γενικών συμπτωμάτων λοίμωξης και ταυτόχρονα από σημεία που υποδηλώνουν φλεγμονή των μηνίγγων και επιβάρυνση του κεντρικού νευρικού συστήματος. Συνήθως, η νόσος ξεκινά με υψηλό πυρετό, ρίγος και έντονη κακουχία. Πολύ γρήγορα εμφανίζεται ισχυρή κεφαλαλγία, διάχυτη και συνεχής, που δεν υποχωρεί με απλά αναλγητικά και επιδεινώνεται με τις κινήσεις του αυχένα. Η ναυτία και οι έμετοι είναι συχνοί και αποδίδονται στην αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης. Το πλέον χαρακτηριστικό σημείο είναι η αυχενική δυσκαμψία: ο ασθενής δεν μπορεί να κάμψει το κεφάλι προς το θώρακα λόγω αντανακλαστικού μυϊκού σπασμού από τον ερεθισμό των μηνίγγων. Συχνά παρατηρούνται φωτοφοβία και φωνοφοβία, με έντονη δυσανεξία στο φως και στον θόρυβο. Καθώς εξελίσσεται η φλεγμονή, επέρχονται διαταραχές της συνείδησης, από ήπια σύγχυση έως λήθαργο και κώμα, ανάλογα με τη βαρύτητα και την ταχύτητα εξέλιξης. Σπασμοί μπορεί να εμφανιστούν, ιδιαίτερα στη βακτηριακή μορφή, λόγω ερεθισμού του φλοιού ή ισχαιμικών βλαβών. Σε μηνιγγιτιδοκοκκική λοίμωξη, η κλινική εικόνα μπορεί να περιπλέκεται με πετεχειώδες ή πορφυρικό εξάνθημα, ένδειξη σηψαιμίας και επείγουσα κατάσταση. Στα βρέφη και μικρά παιδιά η εικόνα συχνά δεν είναι τυπική: παρατηρείται άρνηση σίτισης, ευερεθιστότητα, λήθαργος, ανεξήγητο κλάμα ή προπέτεια της πρόσθιας πηγής (διόγκωση της μαλακής περιοχής στο κεφάλι του βρέφους, στο σημείο όπου ενώνονται τα οστά του κρανίου). Στους ηλικιωμένους αντίθετα, η νόσος μπορεί να εμφανιστεί με πιο ήπια συμπτώματα, αλλά με γρήγορη επιδείνωση του επιπέδου συνείδησης. Συνολικά, ο ασθενής με μηνιγγίτιδα εμφανίζει την κλασική τριάδα: πυρετό, κεφαλαλγία και αυχενική δυσκαμψία, στην οποία προστίθενται κατά περίπτωση διαταραχές συνείδησης, σπασμοί και εξανθήματα. Η παρουσία αυτών των εκδηλώσεων, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν οξέα σημεία λοίμωξης, επιβάλλει άμεση κλινική διερεύνηση και θεραπευτική παρέμβαση, λόγω της ταχείας εξέλιξης και της υψηλής θνητότητας της νόσου. Ποια είναι η εξέλιξη της μηνιγγίτιδας Η εξέλιξη της μηνιγγίτιδας εξαρτάται από τον αιτιολογικό παράγοντα, την ηλικία και την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς, καθώς και από την ταχύτητα διάγνωσης και έναρξης της θεραπείας. Η νόσος μπορεί να ακολουθήσει ταχύτατη και κακοήθη πορεία ή να έχει ηπιότερη, αυτοπεριοριζόμενη μορφή, ιδίως όταν πρόκειται για ιογενή αιτιολογία. Στην βακτηριακή μηνιγγίτιδα, η πορεία είναι συνήθως οξεία και τα συμπτώματα εγκαθίστανται σε διάστημα λίγων ωρών έως ημερών. Ο ασθενής ξεκινά με πυρετό, κεφαλαλγία και δυσκαμψία αυχένα, που γρήγορα συνοδεύονται από ναυτία, εμέτους και φωτοφοβία. Εάν δεν υπάρξει έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση, η φλεγμονή στον υπαραχνοειδή χώρο προκαλεί έντονο εγκεφαλικό οίδημα, αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης και διαταραχή της αιματικής κυκλοφορίας του εγκεφάλου. Αυτό οδηγεί σε μεταβολή του επιπέδου συνείδησης, σπασμούς, εστιακά νευρολογικά ελλείμματα ή ακόμη και κώμα. Σε περιπτώσεις σηψαιμικής διασποράς, όπως στη μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, η εξέλιξη μπορεί να είναι κεραυνοβόλος, με εμφάνιση πετεχειώδους εξανθήματος, υπότασης, διαταραχής πηκτικότητας και πολυοργανικής ανεπάρκειας. Η ιογενής μηνιγγίτιδα, αντιθέτως, συνήθως έχει πιο ήπια πορεία. Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα της βακτηριακής μορφής αλλά είναι λιγότερο έντονα και συχνά αυτοϊώνται σε λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα χωρίς σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως με ιούς όπως ο έρπης, μπορεί να συνυπάρξει ή να εξελιχθεί σε εγκεφαλίτιδα, με σοβαρότερες συνέπειες. Η μυκητιασική και παρασιτική μηνιγγίτιδα ακολουθεί συνήθως πιο υποξεία ή χρόνια πορεία, με προοδευτική κεφαλαλγία, ήπιο πυρετό και σταδιακή έκπτωση νευρολογικών λειτουργιών. Εκδηλώνεται κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς και η εξέλιξη εξαρτάται από την έγκαιρη αναγνώριση και την εντατική θεραπευτική αγωγή. Όσον αφορά την έκβαση, ακόμη και με θεραπεία, η βακτηριακή μηνιγγίτιδα μπορεί να αφήσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές, όπως απώλεια ακοής, υδροκέφαλο, μαθησιακές δυσκολίες ή μόνιμα εστιακά νευρολογικά ελλείμματα. Χωρίς θεραπεία, η θνητότητα είναι εξαιρετικά υψηλή. Αντίθετα, η ιογενής μορφή έχει κατά κανόνα καλή πρόγνωση. Ένα 10-20% των επιζώντων από μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα θα παραμείνει με σοβαρά νευρολογικά ελλείμματα Τα πιο συχνά είναι: Απώλεια ακοής: αποτελεί τη συχνότερη επιπλοκή, λόγω βλάβης του κοχλιακού νεύρου ή του έσω ωτός από τη φλεγμονώδη διεργασία. Νευρολογικά ελλείμματα: πάρεση κρανιακών νεύρων, ημιπάρεση, διαταραχές ισορροπίας, σπαστικότητα. Διαταραχές γνωστικών λειτουργιών: προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης, μαθησιακές δυσκολίες σε παιδιά, μειωμένη νοητική απόδοση. Σπασμοί και επιληπτικά σύνδρομα: αποτέλεσμα εγκεφαλικών ουλών ή αγγειακών επιπλοκών. Ψυχιατρικές ή συμπεριφορικές διαταραχές: άγχος, κατάθλιψη, συναισθηματική αστάθεια. Ακρωτηριασμοί ή ορθοπεδικές αναπηρίες: σε περιπτώσεις σηψαιμίας με εκτεταμένη ισχαιμία ή γάγγραινα λόγω διάχυτης ενδαγγειακής πήξης. Πως γίνεται η διάγνωση της μηνιγγίτιδας Η διάγνωση της μηνιγγίτιδας είναι ένα επείγον ιατρικό σύμβαμα, καθώς η νόσος μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και η καθυστέρηση στη θεραπεία αυξάνει τη θνητότητα και τη νοσηρότητα. Βασίζεται στη συνδυασμένη εκτίμηση της κλινικής εικόνας, των εργαστηριακών εξετάσεων και των απεικονιστικών μεθόδων όπου απαιτείται. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι κρίσιμη, γιατί κάθε ώρα καθυστέρησης στη χορήγηση κατάλληλης θεραπείας αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου και μόνιμων νευρολογικών επιπλοκών. Κλινική υποψία Η διάγνωση ξεκινά από την αναγνώριση της χαρακτηριστικής συμπτωματολογίας: υψηλός πυρετός, κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία (η κλασική τριάδα), διαταραχές συνείδησης, σπασμοί, φωτοφοβία, φωνοφοβία, σε παιδιά: ευερεθιστότητα, λήθαργος, άρνηση σίτισης, προπέτεια πρόσθιας πηγής, σε μηνιγγιτιδοκοκκική λοίμωξη: πετεχειώδες ή πορφυρικό εξάνθημα. Η παρουσία αυτών των σημείων θεωρείται ιατρικό επείγον και ο ασθενής πρέπει να διερευνηθεί άμεσα. Εργαστηριακός έλεγχος – Οσφυονωτιαία παρακέντηση Η οσφυονωτιαία παρακέντηση με τη λήψη εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ) από τον υπαραχνοειδή χώρο και την ανάλυσή του είναι η καθοριστική εξέταση για τη διάγνωση. Κυτταρολογική εξέταση: πολυμορφοπυρηνική λευκοκυττάρωση στη βακτηριακή μορφή, λεμφοκυττάρωση στην ιογενή. Βιοχημική ανάλυση: χαμηλή γλυκόζη και υψηλή πρωτεΐνη στη βακτηριακή, συνήθως φυσιολογική γλυκόζη και ήπια αύξηση πρωτεΐνης στην ιογενή. Μικροβιολογικές μέθοδοι: χρώση κατά Gram, καλλιέργεια ΕΝΥ, μοριακές τεχνικές (PCR) για ταυτοποίηση του παθογόνου. Απεικονιστικός έλεγχος Η αξονική τομογραφία εγκεφάλου προηγείται της παρακέντησης σε ασθενείς με: εστιακά νευρολογικά ελλείμματα, διαταραχή συνείδησης, σπασμούς, σημεία αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης ή ιστορικό ανοσοκαταστολής. Στόχος είναι να αποκλειστεί χωροκατακτητική βλάβη ή σοβαρό οίδημα που θα έκανε την παρακέντηση επικίνδυνη. Συμπληρωματικές εξετάσεις Αιματολογικές: γενική αίματος, δείκτες φλεγμονής (CRP, ταχύτητα καθίζησης, προκαλσιτονίνη). Αιμοκαλλιέργειες: συχνά θετικές και βοηθούν στον εντοπισμό του παθογόνου. Άλλες καλλιέργειες (ρινοφαρυγγικού εκκρίματος, ουροκαλλιέργεια) αν υπάρχει υποψία εστίας. Διαφορική διάγνωση Η διάγνωση πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί από άλλες καταστάσεις που προκαλούν παρόμοια εικόνα, όπως εγκεφαλίτιδα, υποαραχνοειδής αιμορραγία, αποστήματα εγκεφάλου, σήψη με εγκεφαλοπάθεια ή ιογενείς εμπύρετες καταστάσεις με κεφαλαλγία. Ποια είναι η θεραπεία της μηνιγγίτιδας Η θεραπεία της μηνιγγίτιδας απαιτεί άμεση έναρξη εμπειρικής αντιβιοτικής αγωγής, συχνά σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή, εντατική υποστηρικτική φροντίδα και προσαρμογή της αγωγής με βάση τα αποτελέσματα του ΕΝΥ και τις καλλιέργειες. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία καθορίζουν την πρόγνωση και μειώνουν τον κίνδυνο θανάτου και μόνιμων επιπλοκών. 1. Επείγουσα αντιμετώπιση και υποστηρικτικά μέτρα Νοσηλεία σε νοσοκομείο: σε μονάδα με δυνατότητα εντατικής παρακολούθησης. Άμεση έναρξη εμπειρικής αντιμικροβιακής αγωγής χωρίς καθυστέρηση για τα αποτελέσματα του ΕΝΥ, εφόσον υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία. Υποστηρικτικά μέτρα: ενυδάτωση, οξυγόνωση, ρύθμιση ηλεκτρολυτών, αντιμετώπιση σπασμών, παρακολούθηση ενδοκράνιας πίεσης. 2. Αντιμικροβιακή θεραπεία Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, την κλινική κατάσταση και τον πιθανό μικροοργανισμό. Το φάσμα των αντιβιώσεων περιλαμβάνει φάρμακα και συνδυασμούς αυτών, όπως αμπικιλλίνη + κεφοταξίμη, αμινογλυκοσίδη, κεφτριαξόνη ή κεφοταξίμη ± βανκομυκίνη, βανκομυκίνη + μεροπενέμη ή κεφταζιδίμη, κ.α. 3. Συμπληρωματική φαρμακευτική αγωγή Κορτικοστεροειδή (δεξαμεθαζόνη): χορηγούνται ταυτόχρονα με την πρώτη δόση αντιβιοτικού, ιδίως σε βακτηριακή μηνιγγίτιδα από πνευμονιόκοκκο, καθώς μειώνουν τον κίνδυνο απώλειας ακοής και άλλων νευρολογικών επιπλοκών. Αντιεπιληπτικά: εάν ο ασθενής παρουσιάζει σπασμούς. Αντιπυρετικά και αναλγητικά: για τον έλεγχο πυρετού και κεφαλαλγίας. 4. Ειδική θεραπεία ανά αιτιολογία Ιογενής μηνιγγίτιδα: συνήθως υποστηρικτική αγωγή. Εξαίρεση αποτελεί ο ερπητικός ιός (HSV), όπου χορηγείται ακυκλοβίρη. Μυκητιασική μηνιγγίτιδα: αντιμετωπίζεται με αντιμυκητιασικά φάρμακα. Φυματιώδης μηνιγγίτιδα: συνδυασμός τεσσάρων αντιφυματικών φαρμάκων (ισονιαζίδη, ριφαμπικίνη, πυραζιναμίδη, εθαμβουτόλη) με κορτικοστεροειδή για πολλούς μήνες. Η θεραπεία της μηνιγγίτιδας εξαρτάται από το αίτιο (βακτηριακό, ιογενές, μυκητιασικό, φυματιώδες, παρασιτικό, φαρμακευτικό ή αυτοάνοσο). Κάθε τύπος απαιτεί διαφορετική προσέγγιση. Ποιες είναι οι επιπλοκές της μηνιγγίτιδας Η μηνιγγίτιδα είναι νόσος με υψηλό κίνδυνο τόσο για οξείες θανατηφόρες επιπλοκές όσο και για μακροχρόνια νευρολογικά και λειτουργικά ελλείμματα στους επιζώντες. Γι’ αυτό θεωρείται πάντα ιατρικό επείγον, όπου η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μειώνουν σημαντικά τη θνητότητα και τη νοσηρότητα. Οι επιπλοκές της μηνιγγίτιδας είναι πολλές και μπορεί να είναι είτε οξείες, δηλαδή να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της νόσου, είτε μακροχρόνιες, δηλαδή να παραμείνουν στον ασθενή μετά την αποδρομή της λοίμωξης. Η βαρύτητά τους εξαρτάται από τον αιτιολογικό παράγοντα, την ηλικία, την ταχύτητα έναρξης της θεραπείας και την ανταπόκριση του οργανισμού. 1. Οξείες επιπλοκές Αυτές εκδηλώνονται κατά την ενεργό φάση της νόσου και μπορεί να απειλήσουν άμεσα τη ζωή: Σηψαιμία και καταπληξία (shock): ιδίως στη μηνιγγιτιδοκοκκική λοίμωξη, με διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, υπόταση και πολυοργανική ανεπάρκεια. Οξύ εγκεφαλικό οίδημα: οδηγεί σε αυξημένη ενδοκράνια πίεση, κίνδυνο εγκεφαλικής κήλης και θάνατο. Υδροκέφαλος: λόγω απόφραξης της ροής του ΕΝΥ από τις φλεγμονώδεις μεμβράνες. Σπασμοί και επιληπτικές κρίσεις: εξαιτίας ερεθισμού του εγκεφαλικού φλοιού. Αγγειακές επιπλοκές: αγγειίτιδα, θρόμβωση ή ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια. Εστιακά νευρολογικά ελλείμματα: πάρεση, διαταραχές ομιλίας, οπτικές διαταραχές. Πάρεση κρανιακών νεύρων: συνηθέστερα του VI (απαγωγό) και του VIII (αιθουσαίο-κοχλιακό). Πνευμονικό οίδημα νευρογενούς αιτιολογίας ή καρδιακές αρρυθμίες λόγω δυσλειτουργίας του αυτόνομου νευρικού συστήματος. 2. Χρόνιες / Μακροχρόνιες επιπλοκές Αφορούν κυρίως όσους επέζησαν βακτηριακής μηνιγγίτιδας και εμφανίζονται σε ποσοστό 10–30% ανάλογα με τον παθογόνο μικροοργανισμό: Απώλεια ακοής: η συχνότερη μόνιμη επιπλοκή, λόγω βλάβης του κοχλιακού νεύρου ή του έσω ωτός. Μόνιμες νευρολογικές βλάβες: πάρεση, ημιπληγία, διαταραχές ισορροπίας, σπαστικότητα. Γνωστικές και ψυχολογικές διαταραχές: μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης, μειωμένη νοητική απόδοση, κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές. Επιληψία: δευτεροπαθής σε ουλές ή εγκεφαλικά επεισόδια που προκλήθηκαν κατά τη νόσο. Υδροκέφαλος χαμηλής πίεσης ή χρόνιος υδροκέφαλος: με ανάγκη τοποθέτησης βαλβίδας παροχέτευσης. Ακρωτηριασμοί και ορθοπεδικές αναπηρίες: κυρίως σε μηνιγγιτιδοκοκκική σηψαιμία με γάγγραινα. Ενδοκρινικές δυσλειτουργίες: σπανιότερα, λόγω βλάβης υποθαλάμου–υπόφυσης (π.χ. σε φυματιώδη μηνιγγίτιδα). Συμπερασματικά Η μηνιγγίτιδα αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, με υψηλή θνητότητα στις βακτηριακές μορφές και συχνές επιπλοκές. Δεν είναι μια απλή λοίμωξη, δεν είναι ένα “συνάχι” ή ένας πυρετός που θα περάσει με λίγη ξεκούραση. Είναι μια από τις πιο επικίνδυνες λοιμώξεις του νευρικού μας συστήματος, που μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία, μέσα σε λίγες ώρες, ακόμη και σε υγιή άτομα. Η ασθένεια αυτή μπορεί να ξεκινήσει ύπουλα, με έναν πονοκέφαλο ή έναν πυρετό, αλλά γρήγορα μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς, κώμα και θάνατο. Ένας νέος άνθρωπος, απολύτως υγιής, μπορεί το πρωί να έχει ένα απλό αίσθημα αδιαθεσίας και το βράδυ να δίνει μάχη για τη ζωή του στην εντατική. Αυτό δεν είναι υπερβολή είναι μία πραγματικότητα που βλέπουμε καθημερινά στα νοσοκομεία. Ακόμη και όσοι επιβιώσουν, δεν βγαίνουν πάντα αλώβητοι: έως και ένας στους πέντε ασθενείς θα παραμείνει με μόνιμα νευρολογικά ελλείμματα, όπως απώλεια ακοής, μαθησιακές δυσκολίες, ή κινητικές αναπηρίες. Το μήνυμα που πρέπει να μείνει σε όλους είναι το εξής: Η μηνιγγίτιδα σκοτώνει αλλά μπορούμε να την προλάβουμε. Ο εμβολιασμός είναι το ισχυρότερο όπλο μας. Μια απλή, ασφαλής ένεση μπορεί να σώσει μια ζωή, μπορεί να σώσει τη δική σας ή του παιδιού σας. Η πρόληψη είναι το κλειδί και η ταχύτητα η σωτηρία. Στη μηνιγγίτιδα, κάθε ώρα μετράει και μερικές φορές, είναι η διαφορά ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του συνολικού αριθμού των κεφαλαλγιών, αλλά είναι κλινικά σημαντικές λόγω της πιθανότητας να υποκρύπτουν σοβαρή ή απειλητική για τη ζωή νόσο | Νευρολόγος Γκατζώνης, ειδικός στην Κεφαλαλγία τάσεως, Καθηγητής Νευρολογίας | Ιατρός Κεφαλαλγίας και Ημικρανίας | Ιατρός επιληψίας | ΓΚΑΤΖΩΝΗΣ | Νευρολόγος | Ιατρός για την επιληψία, Κεφαλαλγία τάσεως θεραπεία, νευρολόγος αθήνα, νευρολόγος για τον πονοκέφαλο Δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες, συμπτώματα, αντιμετώπιση, Νέες θεραπείες Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος, Ειδικός στις Κεφαλαλγίες Οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του συνολικού αριθμού των κεφαλαλγιών, αλλά είναι κλινικά σημαντικές λόγω της πιθανότητας να υποκρύπτουν σοβαρή ή απειλητική για τη ζωή νόσο . Σύμφωνα με μελέτες και επιδημιολογικά δεδομένα, περίπου το 90–95% των κεφαλαλγιών είναι πρωτοπαθείς (όπως ημικρανία, κεφαλαλγία τάσεως, αθροιστική κεφαλαλγία) και μόνο το 5–10% είναι δευτεροπαθείς. Στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, το ποσοστό των δευτεροπαθών κεφαλαλγιών είναι περίπου 2–5%. Ωστόσο στα νοσοκομειακά τμήματα των επειγόντων περιστατικών, οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες εμφανίζονται σε αυξημένο ποσοστό έως και 15–20%, λόγω της μεγαλύτερης πιθανότητας σοβαρής αιτίας (π.χ. υπαραχνοειδής αιμορραγία, μηνιγγίτιδα). Εκτίμηση δευτεροπαθών κεφαλαλγιών στον γενικό πληθυσμό Στην Ελλάδα, οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες υπολογίζονται σε περίπου 0.6–1.2% του ενήλικου πληθυσμού. Ένας σημαντικός αριθμός αφορά σε κεφαλαλγίες από κατάχρηση φαρμάκων (~0.7%). Ποια είναι τα αίτια που μπορεί να οφείλεται μία δευτεροπαθής κεφαλαλγία Η δευτεροπαθής κεφαλαλγία είναι σύμπτωμα και όχι πρωτοπαθής διαταραχή. Μπορεί να προκληθεί από πληθώρα αιτίων, που επηρεάζουν είτε τις ενδοκράνιες είτε τις εξωκράνιες δομές και μηχανισμούς. Παρακάτω ακολουθεί μια συστηματική, νευρολογική και παθοφυσιολογική κατηγοριοποίηση των αιτιών, βασισμένη κυρίως στην ICHD-3 (International Classification of Headache Disorders, 3rd edition): Κεφαλαλγίες που αποδίδονται σε κρανιοεγκεφαλικό τραύμα (ΚΕΚ) Κεφαλαλγίες από αγγειακά αίτια Κεφαλαλγίες λόγω ενδοκράνιου νεοπλάσματος ή αλλοιώσεων Κεφαλαλγίες από λοιμώξεις Φαρμακευτικά ή τοξικά αίτια, με σημαντικότερη την Κεφαλαλγία από κατάχρηση αναλγητικών Κεφαλαλγίες από διαταραχές του ομοιοστατικού συστήματος Κεφαλαλγίες από κρανιοπροσωπικές ή αυχενικές παθήσεις Ψυχογενείς / Ψυχοσωματικές καταστάσεις (δευτερευόντως) Ποια είναι τα συμπτώματα της δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας Η αναγνώριση δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας βασίζεται όχι μόνο στην παρουσία πονοκεφάλου, αλλά κυρίως σε συνοδά συμπτώματα και σημεία ("red flags") που υποδηλώνουν σοβαρή υποκείμενη αιτία. Η έγκαιρη αναγνώρισή τους είναι κρίσιμη για την πρόληψη επιπλοκών, καθώς οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή. Πως γίνεται η διάγνωση της δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας Η παρουσία των παραπάνω σημείων σε ασθενή με κεφαλαλγία πρέπει να εγείρει ισχυρή υποψία δευτεροπαθούς αιτίας και να τον οδηγήσει άμεσα στον Νευρολόγο για επείγουσα διερεύνηση με απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις (CT, MRI, ΟΝΠ, CRP/ΤΚΕ κ.ά.). Η διάγνωση των δευτεροπαθών κεφαλαλγιών απαιτεί συνδυασμό κλινικής εμπειρίας και διαγνωστικής ευαισθησίας. Ο έμπειρος νευρολόγος εφαρμόζει ένα συστημικό διαγνωστικό μοντέλο, με βασικό στόχο την έγκαιρη αναγνώριση απειλητικών καταστάσεων και την στοχευμένη θεραπευτική παρέμβαση. Πότε πρέπει ένας ασθενής με κεφαλαλγία να ζητήσει επείγουσα ιατρική βοήθεια Υπάρχουν ορισμένα σημεία που πολλές φορές υποδεικνύουν μία επείγουσα ιατρική κατάσταση, όπως ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή μία μηνιγγίτιδα. Αιφνίδια και πολύ έντονη κεφαλαλγία Κεφαλαλγία με εστιακά νευρολογικά συμπτώματα όπως: αδυναμία σε άκρα, απώλεια ομιλίας, διαταραχή όρασης, διπλωπία, πάρεση προσώπου Κεφαλαλγία με διαταραχή επιπέδου συνείδησης ή σύγχυση Κεφαλαλγία με πυρετό και αυχενική δυσκαμψία Νέα κεφαλαλγία σε άτομα >50 ετών Κεφαλαλγία που επιδεινώνεται με αλλαγή θέσης (ύπτια/ορθή) Κεφαλαλγία με επιληπτική κρίση Νέα κεφαλαλγία μετά από κρανιοεγκεφαλικό τραυματισμό Κεφαλαλγία σε ασθενή με ανοσοκαταστολή ή HIV+ Κεφαλαλγία που δεν μοιάζει με προηγούμενες Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας Η δευτεροπαθής κεφαλαλγία δεν θεραπεύεται "συμπτωματικά", αλλά με βάση το αίτιο. Ο νευρολόγος θα επιλέξει στοχευμένη θεραπεία βάσει απεικονιστικών, εργαστηριακών και κλινικών ευρημάτων. Ο πονοκέφαλος συχνά υποχωρεί με την αποτελεσματική θεραπεία της υποκείμενης παθολογίας. Συμπερασματικά Η κεφαλαλγία (πονοκέφαλος) αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που αναφέρουν οι ασθενείς στην καθημερινή ιατρική πράξη. Παρόλο που στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για καλοήθη και αυτοπεριοριζόμενα αίτια, όπως η κεφαλαλγία τάσεως ή η ημικρανία, τα συμπτώματα μιας κεφαλαλγίας δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με αδιαφορία. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η κεφαλαλγία μπορεί να αποτελεί εκδήλωση υποκείμενων και δυνητικά σοβαρών παθολογιών. Για τον λόγο αυτό, κάθε ασθενής που παρουσιάζει επίμονο, νέο ή ασυνήθιστο πονοκέφαλο, ιδιαίτερα αν συνοδεύεται από άλλα νευρολογικά συμπτώματα (π.χ. ζάλη, θάμβος όρασης, ναυτία, δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία ή αιμωδίες), οφείλει να αναζητήσει άμεσα την εκτίμηση ειδικού νευρολόγου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να είναι καθοριστική για την πρόληψη επιπλοκών και την αποτελεσματική αντιμετώπιση. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η εγκεφαλίτιδα είναι πράγματι μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή πάθηση, κυρίως λόγω εγκεφαλικού οιδήματος, κρίσεων και αναπνευστικών/καρδιακών επιπλοκών. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση είναι καθοριστικές για την επιβίωση | Νευρολόγος Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | Ημικρανία, γιατρος για πονοκεφαλο, γιατρος για ημικρανια, Κεφαλαλγία, παρκινσον, αλτσχαιμερ, πονοκέφαλος, Νευρολόγος για Ημικρανία, θεραπεία Επιληψίας, καλός νευρολόγος Αθήνα Εγκεφαλίτιδα, Μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, Εγκεφαλομυελίτιδα, Τύποι, Συμπτώματα, Διάγνωση, Θεραπεία Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Εγκεφαλίτιδα Η εγκεφαλίτιδα είναι μια φλεγμονώδης νόσος που αφορά τον εγκέφαλο. Πρόκειται για μία παθολογική κατάσταση κατά την οποία ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί του ανοσοποιητικού και προκαλείται βλάβη στον νευρικό ιστό, με αποτέλεσμα τις διαταραχές στη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η εγκεφαλίτιδα μπορεί να είναι επικίνδυνη για τη ζωή, αν και η βαρύτητα εξαρτάται από την αιτία, την ταχύτητα εξέλιξης, την εντόπιση της φλεγμονής και την άμεση αντιμετώπιση. Ποια είναι η αιτιολογία της εγκεφαλίτιδας Η φλεγμονή μπορεί να οφείλεται σε: Ιογενείς λοιμώξεις (συνηθέστερη αιτία), όπως ιός του έρπητα, ιός της λύσσας, ιός του Δυτικού Νείλου. Βακτηριακές ή παρασιτικές λοιμώξεις , αν και λιγότερο συχνές. Ανοσολογικούς μηχανισμούς , όπως σε αυτοάνοσες καταστάσεις όπου το ανοσοποιητικό επιτίθεται σε νευρικό ιστό. Σπανιότερα, σε μετα-λοιμώδη φλεγμονή μετά από κοινές παιδικές λοιμώξεις. Ποια είναι η παθοφυσιολογία της εγκεφαλίτιδας Η είσοδος του παθογόνου στον εγκέφαλο προκαλεί τοπική φλεγμονώδη αντίδραση. Αυτή περιλαμβάνει: Διείσδυση ανοσολογικών κυττάρων. Έκκριση κυτταροκινών που αυξάνουν τη διαπερατότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Ενδοκυττάρια βλάβη και νεκρωτικές αλλοιώσεις. Αποτέλεσμα αυτών είναι η δυσλειτουργία των νευρώνων και σε ορισμένες περιπτώσεις, η καταστροφή των νευρικών κυκλωμάτων. Ποιες είναι οι κλινικές εκδηλώσεις της εγκεφαλίτιδας Η εγκεφαλίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί με ποικιλία συμπτωμάτων, ανάλογα με τη βαρύτητα και την εντόπιση της φλεγμονής, όπως: Πυρετός και κεφαλαλγία. Αλλαγές στη συμπεριφορά, στη συνείδηση ή στον προσανατολισμό. Επιληπτικές κρίσεις. Εστιακά νευρολογικά ελλείμματα (π.χ. αδυναμία, διαταραχές λόγου). Ποιες είναι οι επιπλοκές της εγκεφαλίτιδας Η εξέλιξη μπορεί να είναι απλή και αυτοπεριοριζόμενη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις η φλεγμονή οδηγεί σε μόνιμες νευρολογικές βλάβες, όπως γνωστικά ελλείμματα ή κινητικές διαταραχές. Ποιες είναι οι άμεσες διαταραχές των εγκεφαλικών λειτουργιών λόγω της εγκεφαλίτιδας Ο εγκέφαλος ελέγχει συνείδηση, αναπνοή, καρδιακή λειτουργία και βασικές νευρολογικές διεργασίες. Μία φλεγμονή ή οίδημα σε κρίσιμες περιοχές (π.χ. εγκεφαλικό στέλεχος) μπορεί να προκαλέσει άμεση αναπνευστική ή καρδιαγγειακή αστάθεια. Οι συνηθέστερες διαταραχές που προκαλεί η εγκεφαλίτιδα, είναι: Αυξημένη ενδοκράνια πίεση Το φλεγμονώδες οίδημα οδηγεί σε συμπίεση του εγκεφαλικού ιστού, με αποτέλεσμα: πονοκέφαλο, εμέτους, θόλωση συνείδησης κίνδυνο εγκεφαλικής κήλης (θανατηφόρα επιπλοκή). Επιληπτικές κρίσεις Οι κρίσεις μπορεί να είναι συχνές ή παρατεταμένες και να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη ή ακόμα και θάνατο αν δεν ελεγχθούν. Δευτερογενείς επιπλοκές Λοιμώξεις λόγω ανοσοκαταστολής (αν υπάρχει). Διαταραχές ηλεκτρολυτών, αφυδάτωση. Θρόμβωση ή καρδιακές αρρυθμίες από παρατεταμένη κρίση ή εγκεφαλική δυσλειτουργία. Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου της εγκεφαλίτιδας Ιός απλού έρπητα (HSV-1): έχει τη μεγαλύτερη θνητότητα αν μείνει χωρίς θεραπεία. Ιός λύσσας: σχεδόν πάντα θανατηφόρος μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Μυκητιασικές και παρασιτικές μορφές: συχνά πιο επίμονες και δύσκολες στην αντιμετώπιση. Ηλικία: βρέφη και ηλικιωμένοι είναι πιο ευάλωτοι. Ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό (HIV, μεταμοσχευμένοι, χημειοθεραπεία). Ποια είναι η έκβαση της εγκεφαλίτιδας Μερικοί ασθενείς αναρρώνουν πλήρως, ιδίως σε ήπιες ιογενείς μορφές. Άλλοι αναπτύσσουν μόνιμα νευρολογικά ελλείμματα (απώλεια μνήμης, επιληψία, αλλαγές συμπεριφοράς). Σε σοβαρές περιπτώσεις, η εγκεφαλίτιδα μπορεί να είναι θανατηφόρα. Η εγκεφαλίτιδα είναι πράγματι μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή πάθηση, κυρίως λόγω εγκεφαλικού οιδήματος, κρίσεων και αναπνευστικών/καρδιακών επιπλοκών. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση είναι καθοριστικές για την επιβίωση. Ποιοι είναι οι τύποι της εγκεφαλίτιδας Η εγκεφαλίτιδα είναι φλεγμονή του εγκεφαλικού παρεγχύματος που μπορεί να προκληθεί από ποικίλους λοιμογόνους παράγοντες. Η παθογένεσή της διαφέρει ανάλογα με τον μικροοργανισμό, τη διαδρομή μετάδοσης και την ανοσολογική αντίδραση του ξενιστή. Η εγκεφαλίτιδα μπορεί να προκληθεί από ένα ευρύ φάσμα παθογόνων — ιούς, βακτήρια, μύκητες ή παράσιτα. Οι ιογενείς μορφές είναι οι συχνότερες και εμφανίζουν μεγάλη ποικιλομορφία, ανάλογα με τον τρόπο μετάδοσης (κουνούπια, τσιμπούρια, δαγκώματα ζώων, άμεση επαφή). Οι βακτηριακές, μυκητιασικές και παρασιτικές μορφές σχετίζονται συνήθως με ειδικούς παράγοντες κινδύνου και προκαλούν πιο χρόνια ή εστιακή εικόνα. Παρακάτω γίνεται αναλυτική παρουσίαση των κυριότερων τύπων εγκεφαλίτιδας, με έμφαση στη λοιμώδη αιτιολογία. Ιογενής εγκεφαλίτιδα Οι ιοί αποτελούν την πιο συχνή αιτία. Χαρακτηριστικό τους είναι ότι διεισδύουν στον νευρικό ιστό είτε αιματογενώς είτε διαμέσου νευρικών οδών, προκαλώντας άμεση κυτταροτοξική δράση ή ανοσολογικά επακόλουθα. Ιός απλού έρπητα (HSV-1, HSV-2): Η πιο συχνή σποραδική αιτία βαριάς εγκεφαλίτιδας. Ο HSV εισέρχεται από τον ρινοφάρυγγα ή τα αισθητικά γάγγλια και προσβάλλει κυρίως τους κροταφικούς λοβούς. Εκεί προκαλεί νεκρωτική φλεγμονή με αιμορραγικές αλλοιώσεις, λόγω της άμεσης κυτταροτοξικής δράσης. Η εντόπιση εξηγεί τα χαρακτηριστικά συμπτώματα (διαταραχές μνήμης, λόγου, ψυχιατρικές εκδηλώσεις). Αν δεν αντιμετωπιστεί, η θνητότητα φτάνει το 70–80%. Ακόμη και με θεραπεία, ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών μένει με μόνιμα νευρολογικά ελλείμματα. Ερπητική εγκεφαλίτιδα από ιό ζωστήρα (VZV): Προκαλεί αγγειίτιδα μικρών και μεγάλων αγγείων του εγκεφάλου, οδηγώντας σε ισχαιμικές βλάβες και μικρά έμφρακτα μαζί με φλεγμονή. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από επανενεργοποίηση του ιού, κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους. Ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile virus): Μεταδίδεται από κουνούπια. Μπορεί να προκαλέσει διάχυτη φλεγμονή του εγκεφάλου, του νωτιαίου μυελού και μηνίγγων, οδηγώντας σε βλάβη κινητικών νευρώνων – παρόμοια με την πολιομυελίτιδα. Χαρακτηρίζεται από αδυναμία, τρόμο, κινητικές διαταραχές. Ιός του Θνητότητα: 5–15% στις σοβαρές μορφές. Εγκεφαλίτιδα από κρότωνες (Tick-borne encephalitis): Μεταδίδεται μέσω δήγματος μολυσμένων τσιμπουριών. Συχνά παρουσιάζει διφασική πορεία με αρχικό εμπύρετο σύνδρομο και αργότερα νευρολογική εμπλοκή. Αρχικά προσβάλλει τις μήνιγγες, στη συνέχεια τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Η παθολογία συνδυάζει μηνιγγίτιδα και μυελίτιδα, οδηγώντας σε εστιακές βλάβες. Ιός λύσσας: Μεταδίδεται από δάγκωμα μολυσμένου ζώου. Ο ιός ανέρχεται μέσω περιφερικών νεύρων προς τον εγκέφαλο, προκαλώντας εγκεφαλίτιδα με σπασμούς, υδροφοβία, σπασμωδικές κινήσεις και σχεδόν πάντα έχει θανατηφόρα έκβαση. Εντεροϊοί (π.χ. Coxsackie): Συνήθως προκαλούν μη νεκρωτική φλεγμονή με διάχυτη λεμφοκυτταρική διήθηση, ήπιο οίδημα και συχνά αυτοπεριοριζόμενη βλάβη. Ιός ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας: Ενδημικός σε Ασία, μεταδίδεται μέσω κουνουπιών. Προκαλεί εκτεταμένες φλεγμονώδεις αλλοιώσεις και υψηλά ποσοστά θνησιμότητας ή νευρολογικών υπολειμμάτων. Αρμποϊοί (Arboviruses): Ομάδα ιών που μεταδίδονται με έντομα (κουνούπια, κρότωνες). Εκτός από τον ιό του Δυτικού Νείλου και της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, περιλαμβάνονται και άλλοι που προκαλούν εγκεφαλίτιδες με διαφορετική βαρύτητα. Βακτηριακή εγκεφαλίτιδα Λιγότερο συχνή από την ιογενή, αλλά δυνητικά σοβαρή. Η μετάδοση μπορεί να γίνει αιματογενώς ή από παρακείμενες λοιμώξεις. Νόσος του Lyme (Borrelia): Μετά από τσίμπημα τσιμπουριού. Μπορεί να προκαλέσει λεμφοκυτταρική φλεγμονή των μηνίγγων και ριζών των νεύρων, καθώς και σε διήθηση εγκεφαλικού ιστού. Δεν υπάρχει εκτεταμένη νέκρωση, αλλά χρόνια φλεγμονώδης διήθηση με απομυελινωτικές εστίες. Φυματίωση (Mycobacterium tuberculosis): Σπάνια, αλλά σοβαρή. Οδηγεί σε σχηματισμό φυματιωμάτων (κοκκιωματώδεις αλλοιώσεις με κεντρική τυρώδη νέκρωση) στον εγκέφαλο. Παράλληλα προκαλεί χρόνια βασική μηνιγγίτιδα με ινώδη εξιδρώματα, που συχνά επηρεάζουν τα κρανιακά νεύρα. Σύφιλη (Treponema pallidum): Στις όψιμες μορφές προκαλεί νευροσύφιλη, που μπορεί να εμφανιστεί ως εγκεφαλίτιδα με προοδευτική άνοια και κινητικές διαταραχές λόγω διάχυτης φλεγμονώδους αποδόμησης του φλοιού και της λευκής ουσίας. Μυκητιασική εγκεφαλίτιδα: Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα με μειωμένη ανοσολογική άμυνα (AIDS, μεταμοσχευμένοι, μακροχρόνια ανοσοκαταστολή). Οι μύκητες αναπτύσσονται αργά, σχηματίζοντας κοκκιωματώδεις ή αποστηματικού τύπου βλάβες. Κρυπτόκοκκος (Cryptococcus neoformans): Δημιουργεί ζελατινώδη βλεννώδη εξιδρώματα στον υπαραχνοειδή χώρο. Οδηγεί σε χρόνια μηνιγγοεγκεφαλίτιδα με υδροκεφαλία. Ιστοπλάσμωση (Histoplasma capsulatum): Μπορεί να προσβάλει τον εγκέφαλο σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα, προκαλώντας κοκκιωματώδεις ή διάχυτες φλεγμονώδεις βλάβες που μπορούν να μιμηθούν όγκους. Παρασιτική εγκεφαλίτιδα Σχετικά σπάνια, αλλά ιδιαίτερα σοβαρή. Τα παράσιτα προκαλούν συνήθως εστιακές αλλοιώσεις, συχνά με νέκρωση. Τοξοπλάσμωση (Toxoplasma gondii): Συχνή σε ασθενείς με AIDS. Δημιουργεί πολλαπλές εστιακές βλάβες με νευρολογικά ελλείμματα. Στην MRI εμφανίζονται ως δακτυλιοειδείς αλλοιώσεις. Οφείλονται σε καταστροφή νευρικού ιστού από τον πολλαπλασιασμό του παρασίτου. Αμοιβαδικές λοιμώξεις (Naegleria, Acanthamoeba): Μπορούν να οδηγήσουν σε ταχέως θανατηφόρες εγκεφαλίτιδες με οξεία νέκρωση και εκτεταμένο οίδημα. Συνήθως θανατηφόρες μέσα σε λίγες ημέρες. Μόλυνση από τέτανο (Clostridium tetani): Δεν προκαλεί τυπική άμεση εγκεφαλίτιδα, αλλά η τοξίνη επηρεάζει τα νευρικά κύτταρα, οδηγώντας σε σπασμούς και γενικευμένη δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος (σπασμοί, δυσκαμψία). Αυτοάνοση Εγκεφαλίτιδα Η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα αποτελεί μια κατηγορία φλεγμονωδών διαταραχών του εγκεφάλου όπου το ανοσοποιητικό σύστημα, λόγω απορρύθμισης, στρέφεται εναντίον ενδογενών πρωτεϊνών του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σε αντίθεση με τις λοιμώδεις μορφές, εδώ δεν υπάρχει παθογόνος μικροοργανισμός, καθώς η βλάβη προκαλείται από αυτοαντισώματα που στοχεύουν υποδοχείς, ιοντικά κανάλια ή συναπτικές πρωτεΐνες, διαταράσσοντας την ομαλή νευρωνική επικοινωνία. Η πιο γνωστή και μελετημένη μορφή αυτοάνοσης εγκεφαλίτιδας είναι η αντι-NMDA υποδοχέων (anti-NMDA receptor encephalitis), η οποία έχει κεντρική σημασία τόσο στη νευρολογία όσο και στην ψυχιατρική, λόγω της ιδιαίτερης κλινικής εικόνας που συχνά μιμείται σοβαρές ψυχικές νόσους. Η αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα τύπου anti-NMDA είναι μια εντυπωσιακή και περίπλοκη νόσος που συνδυάζει νευρολογικά, ψυχιατρικά και ανοσολογικά στοιχεία. Αποτελεί πρότυπο παράδειγμα του πώς η βλάβη σε έναν θεμελιώδη υποδοχέα της συναπτικής λειτουργίας μπορεί να οδηγήσει σε πολυσύνθετο φάσμα συμπτωμάτων, από ψύχωση μέχρι σοβαρή νευρολογική ανεπάρκεια, αλλά και παράδειγμα ότι η έγκαιρη κατανόηση του μηχανισμού μπορεί να αναστρέψει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της νόσου. Εγκεφαλίτιδα Anti-NMDA υποδοχέων Συχνά παρατηρείται σε νεαρούς ενήλικες και παιδιά ενώ μερικές φορές σχετίζεται με όγκους των ωοθηκών. Επηρεάζει τον ιππόκαμπο και το μεταιχμιακό (λιμβικό) σύστημα, προκαλώντας απώλεια μνήμης, επιληπτικές κρίσεις και σύγχυση. Παθοφυσιολογία της εγκεφαλίτιδας αντι-NMDA υποδοχέων Οι NMDA (N-methyl-D-aspartate) υποδοχείς είναι γλουταμινεργικοί υποδοχείς που παίζουν κρίσιμο ρόλο στη συναπτική πλαστικότητα, στη μάθηση και στη μνήμη. Αποτελούν κανάλια ιόντων που ρυθμίζουν την είσοδο ασβεστίου και είναι απαραίτητα για την ενίσχυση της νευρωνικής σηματοδότησης. Στην anti-NMDA εγκεφαλίτιδα, αυτοαντισώματα στοχεύουν κυρίως την υπομονάδα NR1 του υποδοχέα. Η σύνδεση των αντισωμάτων οδηγεί σε: Εσωτερίκευση και μείωση του αριθμού λειτουργικών NMDA υποδοχέων στη συναπτική μεμβράνη. Διαταραχή της γλουταμινεργικής μετάδοσης, με συνέπεια υπολειτουργία κυκλωμάτων που σχετίζονται με γνωστικές, κινητικές και ψυχιατρκές λειτουργίες. Νευρωνική δυσλειτουργία χωρίς απαραίτητα εκτεταμένη κυτταρική νέκρωση, γεγονός που εξηγεί γιατί αρκετοί ασθενείς αναρρώνουν εφόσον ελεγχθεί η αυτοάνοση αντίδραση. Αιτιολογία και εκλυτικοί παράγοντες της εγκεφαλίτιδας αντι-NMDA υποδοχέων Η anti-NMDA εγκεφαλίτιδα μπορεί να είναι: Παρανεοπλασματική: Συχνά σχετίζεται με όγκους, ιδιαίτερα τερατώματα ωοθηκών στις νεαρές γυναίκες. Ο όγκος εκφράζει νευρωνικά αντιγόνα που ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό. Μη παρανεοπλασματική: Σε αρκετές περιπτώσεις δεν ανευρίσκεται όγκος. Εικάζεται ο ρόλος λοιμώξεων ή γενετικής προδιάθεσης που πυροδοτούν αυτοανοσία. Κλινική εικόνα εγκεφαλίτιδας αντι-NMDA υποδοχέων Η anti-NMDA εγκεφαλίτιδα εξελίσσεται τυπικά σε στάδια: Προδρομική φάση: Μπορεί να μοιάζει με ήπια ιογενή λοίμωξη (πυρετός, κακουχία, κεφαλαλγία). Ψυχιατρική φάση: Ξεχωρίζει για την απότομη εμφάνιση συμπτωμάτων όπως άγχος, παράνοια, ψευδαισθήσεις, παραλήρημα, διαταραχές διάθεσης. Σε πολλούς ασθενείς η αρχική διάγνωση είναι ψυχιατρική. Νευρολογική φάση: Εμφανίζονται επιληπτικές κρίσεις, διαταραχές λόγου (σιωπή ή ακατάληπτη ομιλία), δυσκινησίες (ακούσιες κινήσεις στόματος, γλώσσας, άκρων), διαταραχές μνήμης και προοδευτική σύγχυση. Αυτόνομη και κινητική απορρύθμιση: Σε βαριές περιπτώσεις αναπτύσσονται δυσλειτουργίες του αυτόνομου νευρικού συστήματος (ταχυκαρδία, διακυμάνσεις πίεσης, υπερθερμία) και υποκινησία ή κατατονία. Νευρολογική και ψυχιατρική σημασία Η anti-NMDA εγκεφαλίτιδα κατέχει ξεχωριστή θέση στη νευρολογία διότι αναδεικνύει τη διασταύρωση νευρολογίας και ψυχιατρικής: Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να θυμίζουν σχιζοφρένεια ή οξεία ψύχωση. Η συνέχεια της νόσου όμως αποκαλύπτει νευρολογικά στοιχεία που προδίδουν οργανική αιτιολογία. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της αναγνώρισης ότι ορισμένες «ψυχιατρικές» εικόνες έχουν ανοσολογικό υπόβαθρο. Επιστημονική σημασία Η μελέτη της anti-NMDA εγκεφαλίτιδας προσέφερε κρίσιμες γνώσεις: Ανέδειξε τον ρόλο των συναπτικών αντισωμάτων ως αιτιών οξέων εγκεφαλικών συνδρόμων. Έδειξε ότι το ανοσοποιητικό μπορεί να μιμείται ψυχιατρικές παθήσεις. Άνοιξε τον δρόμο για την κατανόηση άλλων μορφών αυτοάνοσης εγκεφαλίτιδας (π.χ. κατά AMPA, GABA, LGI1, CASPR2 υποδοχείς). Ποιά είναι τα συμπτώματα της εγκεφαλίτιδας Η εγκεφαλίτιδα ξεκινά ύπουλα με μη ειδικά συμπτώματα, προχωρά σε σαφή νευρολογική φάση με σπασμούς και ψυχικές μεταβολές, και στις βαριές μορφές οδηγεί σε απώλεια συνείδησης και σοβαρή εγκεφαλική δυσλειτουργία. Η εγκεφαλίτιδα μπορεί να εμφανιστεί με ποικιλία συμπτωμάτων, που εξαρτώνται από την αιτία, την έκταση της φλεγμονής και την εντόπισή της στον εγκέφαλο. Γενικά, τα συμπτώματα προκύπτουν από τρεις βασικούς μηχανισμούς: γενική φλεγμονώδη αντίδραση, νευρολογική δυσλειτουργία και αυξημένη ενδοκράνια πίεση. 1. Προδρομική φάση Συχνά μοιάζει με μια απλή ιογενή λοίμωξη. Εδώ τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και μπορεί να παραπλανήσουν. Πυρετός Κακουχία, αδυναμία Μυαλγίες, αρθραλγίες Κεφαλαλγία ή ήπια φωτοφοβία Ναυτία, ανορεξία Σε αυτή τη φάση δύσκολα γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για εγκεφαλίτιδα. 2. Οξεία φάση Εμφανίζονται πλέον νευρολογικά συμπτώματα, που προδίδουν προσβολή του εγκεφάλου. Έντονη κεφαλαλγία Υψηλός πυρετός που δεν υποχωρεί εύκολα Αλλαγές στη διάθεση και τη συμπεριφορά (σύγχυση, ευερεθιστότητα, ψευδαισθήσεις, παραλήρημα, παράνοια) Διαταραχή μνήμης και συγκέντρωσης Υπνηλία ή λήθαργος Επιληπτικές κρίσεις (εστιακές ή γενικευμένες) Αυχενική δυσκαμψία, ειδικά όταν συνυπάρχει μηνιγγίτιδα (μηνιγγοεγκεφαλίτιδα) Το σημείο-κλειδί εδώ είναι ότι η κλινική εικόνα ξεπερνά μια απλή λοίμωξη και εμφανίζει σημάδια εγκεφαλικής δυσλειτουργίας. 3. Προοδευτική φάση – σοβαρή εγκεφαλίτιδα Αν η φλεγμονή επιδεινωθεί, εμφανίζονται βαριές εκδηλώσεις λόγω αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης και διάχυτης εγκεφαλικής δυσλειτουργίας. Βαθύτερη διαταραχή συνείδησης (λήθαργος → σπουδάζουσα υπνηλία → κώμα) Εστιακά νευρολογικά ελλείμματα (παράλυση άκρων, αφασία, απώλεια όρασης) Αταξία, δυσκινησίες ή τρόμος Δυσαρθρία, δυσφαγία (λόγω βλάβης σε εγκεφαλικό στέλεχος) Συμπτώματα αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης: έντονη κεφαλαλγία, εμετοί, βραδυκαρδία, υπέρταση, οίδημα οπτικής θηλής Αυτόνομη αστάθεια: διακυμάνσεις πίεσης, ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία, υπερθερμία Σε αυτό το στάδιο, η νόσος είναι απειλητική για τη ζωή και συχνά αφήνει μόνιμα νευρολογικά κατάλοιπα. 4. Υπολειμματική φάση (σε όσους επιβιώσουν) Ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα, μπορεί να μείνουν μόνιμες ή μερικές βλάβες: Διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης Επιληπτικές κρίσεις ως χρόνια επιληψία Κινητικά ελλείμματα (αδυναμία, σπαστικότητα, τρόμος, ή παράλυση άκρων) Ψυχιατρικές εκδηλώσεις (κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, ψύχωση) Αλλαγές προσωπικότητας ή γνωστικά ελλείμματα Ποιά είναι η διάγνωση της εγκεφαλίτιδας Η διάγνωση της εγκεφαλίτιδας είναι μια σύνθετη διαδικασία που συνδυάζει κλινικά δεδομένα, απεικονιστικές εξετάσεις, ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ) και ειδικές εργαστηριακές δοκιμές. Δεν βασίζεται ποτέ σε ένα μόνο στοιχείο, αλλά στην ολοκληρωμένη εικόνα. 1. Κλινική αξιολόγηση Η υποψία εγκεφαλίτιδας τίθεται όταν συνυπάρχουν: Οξεία πυρετική νόσος Νευρολογικά συμπτώματα (σύγχυση, κρίσεις, διαταραχή συνείδησης, εστιακά ελλείμματα) Ενδείξεις μηνιγγισμού (κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία) σε περιπτώσεις μηνιγγοεγκεφαλίτιδας. 2. Εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) – Οσφυονωτιαία παρακέντηση Η ανάλυση του ΕΝΥ είναι θεμελιώδης: Λευκοκύτταρα: συνήθως λεμφοκυττάρωση (ιογενής), ουδετεροφιλία (βακτηριακή). Πρωτεΐνη: αυξημένη σε όλες τις μορφές. Γλυκόζη: φυσιολογική ή ελαφρώς μειωμένη σε ιογενείς, έντονα χαμηλή σε βακτηριακές ή μυκητιασικές. PCR (αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης): επιτρέπει την ανίχνευση ιικού DNA/RNA (π.χ. HSV, VZV, εντεροϊοί). Αντισώματα: ανίχνευση ειδικών IgM/IgG για ιούς ή αυτοαντισώματα σε αυτοάνοσες μορφές (π.χ. anti-NMDA). 3. Απεικόνιση εγκεφάλου MRI (μαγνητική τομογραφία): εξέταση εκλογής. Δείχνει χαρακτηριστικές βλάβες ανάλογα με την αιτιολογία. HSV: προσβολή κροταφικών λοβών. West Nile: αλλοιώσεις στον νωτιαίο μυελό. Αυτοάνοση: διάχυτες ή μη ειδικές αλλοιώσεις, μερικές φορές φυσιολογική εικόνα. CT: χρήσιμη κυρίως για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών (αιμορραγία, όγκοι). 4. Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση επιληπτικών κρίσεων ή διάχυτης εγκεφαλικής δυσλειτουργίας. Στην HSV εγκεφαλίτιδα συχνά εμφανίζονται χαρακτηριστικά περιοδικά μοτίβα στους κροταφικούς λοβούς. 5. Αιματολογικές και ορολογικές εξετάσεις PCR και καλλιέργειες αίματος για παθογόνους παράγοντες. Ανίχνευση ιικών ή βακτηριακών αντισωμάτων στον ορό. Έλεγχος ανοσολογικών δεικτών για αυτοάνοσες μορφές. 6. Νευρολογική εξέταση και παρακολούθηση Η λεπτομερής νευρολογική εκτίμηση αξιολογεί: Επίπεδο συνείδησης (Glasgow Coma Scale) Παρουσία εστιακών σημείων Σημάδια αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης 7. Ειδικές εξετάσεις Βιοψία εγκεφάλου: εξαιρετικά σπάνια, μόνο σε άτυπες περιπτώσεις που δεν δίνουν απάντηση τα υπόλοιπα μέσα. Ανοσολογικές δοκιμές: σε αυτοάνοσες μορφές, π.χ. ανίχνευση αντισωμάτων κατά NMDA, LGI1, CASPR2. Ποιά είναι η θεραπεία της εγκεφαλίτιδας Η θεραπεία της εγκεφαλίτιδας δεν είναι ενιαία, γιατί εξαρτάται από την αιτία (ιογενής, βακτηριακή, μυκητιασική, παρασιτική, αυτοάνοση). Υπάρχουν όμως βασικοί θεραπευτικοί άξονες που χωρίζονται σε δύο επίπεδα: Αιτιολογική θεραπεία (ανάλογα με τον παθογόνο παράγοντα) Ιογενής εγκεφαλίτιδα Aκυκλοβίρη: φάρμακο εκλογής για εγκεφαλίτιδα από HSV και VZV. Σε άλλους ιούς (π.χ. West Nile, ιαπωνική, arboviruses) δεν υπάρχει ειδικό αντιιικό και η θεραπεία είναι κυρίως υποστηρικτική. Βακτηριακή εγκεφαλίτιδα / μηνιγγοεγκεφαλίτιδα Αντιβιοτικά ευρέος φάσματος αρχικά (μέχρι να βρεθεί το μικρόβιο), και στη συνέχεια στοχευμένη αγωγή. Συχνά χρειάζεται παρατεταμένη διάρκεια αγωγής (π.χ. φυματίωση, σύφιλη, Lyme). Μυκητιασική εγκεφαλίτιδα Αντιμυκητιασικά (π.χ. αμφοτερικίνη Β, φλουκοναζόλη). Παρασιτική εγκεφαλίτιδα Ειδική αντιπαρασιτική αγωγή (π.χ. πυριμεθαμίνη, σουλφαδιαζίνη, κλινδαμυκίνη για τοξοπλάσμωση). Αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα Ανοσοκατασταλτική θεραπεία: κορτικοστεροειδή, IVIG (ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη), πλασμαφαίρεση. Σε ανθεκτικές περιπτώσεις: ριτουξιμάμπη, κυκλοφωσφαμίδη. Παράλληλος έλεγχος για ύπαρξη όγκου (π.χ. ωοθηκικό τεράτωμα στην anti-NMDA εγκεφαλίτιδα). Συμπερασματικά Η εγκεφαλίτιδα είναι μια πολύπλευρη και απρόβλεπτη νόσος του εγκεφάλου, με ποικιλία αιτίων, όπως ιογενή, βακτηριακά, μυκητιασικά, παρασιτικά αλλά και αυτοάνοσα αίτια. Το φάσμα της πορείας της είναι ευρύ: από ήπια, αυτοπεριοριζόμενη νόσο έως βαριά, απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Αποτελεί πολύ σημαντική νόσος καθώς ο εγκέφαλος ελέγχει όλες τις ζωτικές λειτουργίες και η φλεγμονή του, μπορεί να προκαλέσει οίδημα, κρίσεις, απώλεια συνείδησης και δυσλειτουργία βασικών νευρολογικών κυκλωμάτων. Ορισμένες μορφές έχουν υψηλή θνητότητα (π.χ. HSV, λύσσα, αμοιβαδική). Ακόμη και μετά την ανάρρωση, αρκετοί ασθενείς μένουν με μακροχρόνια νευρολογικά ή ψυχιατρικά ελλείμματα. Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης Όταν αναγνωριστεί γρήγορα, υπάρχουν θεραπείες που σώζουν ζωές (π.χ. ακυκλοβίρη για τον ιό του έρπητα, ανοσοθεραπεία για τις αυτοάνοσες μορφές), όμως παραμένει μια νόσος υψηλής επικινδυνότητας. Η υποστηρικτική αγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας είναι πολλές φορές καθοριστική για την επιβίωση. Μηνιγγοεγκεφαλίτιδα Η μηνιγγοεγκεφαλίτιδα είναι η φλεγμονώδης πάθηση που συνδυάζει τη φλεγμονή των μηνίγγων (των προστατευτικών υμένων που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό) με ταυτόχρονη φλεγμονή του ίδιου του εγκεφαλικού παρεγχύματος. Αποτελεί δηλαδή κλινικοπαθολογική κατάσταση όπου συνυπάρχουν στοιχεία τόσο της μηνιγγίτιδας όσο και της εγκεφαλίτιδας. Ποια είναι η αιτιολογία της μηνιγγοεγκεφαλίτιδας Η μηνιγγοεγκεφαλίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες: Ιογενείς λοιμώξεις: συχνότερες αιτίες (π.χ. ιός έρπητα, εντεροϊοί, ιός Δυτικού Νείλου). Βακτηριακές λοιμώξεις: π.χ. Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, Listeria monocytogenes. Μυκητιασικοί ή παρασιτικοί παράγοντες, ιδίως σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα. Σπανιότερα, ανοσολογικής ή μετα-λοιμώδους φύσεως αντιδράσεις. Ποια είναι η παθοφυσιολογία της μηνιγγοεγκεφαλίτιδας Η φλεγμονώδης διεργασία επεκτείνεται τόσο στον υπαραχνοειδή χώρο (όπου εντοπίζεται το εγκεφαλονωτιαίο υγρό και οι μήνιγγες) όσο και στον εγκεφαλικό ιστό. Αυτό οδηγεί σε: Διόγκωση και υπεραιμία των μηνίγγων. Διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Είσοδο φλεγμονωδών κυττάρων και μεσολαβητών στον εγκεφαλικό ιστό. Νευρολογική δυσλειτουργία λόγω τοξικής και φλεγμονώδους δράσης στα νευρικά κύτταρα. Ποιες είναι οι κλινικές εκδηλώσεις της μηνιγγοεγκεφαλίτιδας Η μηνιγγοεγκεφαλίτιδα παρουσιάζει χαρακτηριστικά που συνδυάζουν τις εκδηλώσεις της μηνιγγίτιδας και της εγκεφαλίτιδας: Συμπτώματα μηνιγγίτιδας: έντονη κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία, φωτοφοβία, ναυτία, έμετος. Συμπτώματα εγκεφαλίτιδας: διαταραχή συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις, μεταβολές συμπεριφοράς, εστιακά νευρολογικά ελλείμματα. Συχνά παρατηρείται πυρετός και γενική κακουχία ως συστηματική εκδήλωση της φλεγμονής. Ποιες είναι οι επιπλοκές της μηνιγγοεγκεφαλίτιδας Ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητα, η μηνιγγοεγκεφαλίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε: Οίδημα εγκεφάλου και αυξημένη ενδοκράνια πίεση. Νευρολογικές βλάβες (γνωστικές, κινητικές, αισθητικές). Μακροχρόνιες επιπτώσεις στη μνήμη, στη συγκέντρωση ή στη συμπεριφορά. Εγκεφαλομυελίτιδα Η εγκεφαλομυελίτιδα είναι η φλεγμονώδης διαταραχή που αφορά ταυτόχρονα τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Πρόκειται για παθολογική κατάσταση του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), όπου η φλεγμονή δεν περιορίζεται σε μία περιοχή, αλλά εκτείνεται και στα δύο κύρια τμήματά του. Ποια είναι η αιτιολογία της εγκεφαλομυελίτιδας Η εγκεφαλομυελίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες: Ιογενείς λοιμώξεις: π.χ. ιός της ιλαράς, ερυθράς, έρπητας, ιός του Δυτικού Νείλου. Μετα-λοιμώδεις ή ανοσολογικές αντιδράσεις: όπως στην οξεία διάχυτη εγκεφαλομυελίτιδα (ADEM). Αυτοάνοσες διαταραχές: όπου το ανοσοποιητικό επιτίθεται στη μυελίνη (π.χ. σε απομυελινωτικές νόσους). Σπανιότερα, βακτηριακές ή παρασιτικές λοιμώξεις. Ποια είναι η παθοφυσιολογία της εγκεφαλομυελίτιδας Η φλεγμονώδης διεργασία επηρεάζει τόσο τον φλοιό και το παρέγχυμα του εγκεφάλου όσο και τις δομές του νωτιαίου μυελού. Κύρια στοιχεία: Διείσδυση ανοσοκυττάρων στον ιστό του ΚΝΣ. Απομυελίνωση (καταστροφή της μυελίνης που περιβάλλει τις νευρικές ίνες) σε πολλές περιπτώσεις. Νευροεκφυλιστικές βλάβες που μπορεί να οδηγήσουν σε μόνιμη νευρωνική απώλεια. Διαταραχή της νευρωνικής αγωγιμότητας τόσο σε εγκεφαλικά όσο και σε νωτιαία κυκλώματα. Ποιες είναι οι κλινικές εκδηλώσεις της εγκεφαλομυελίτιδας Η συμπτωματολογία είναι συνδυασμός εγκεφαλικών και νωτιαίων σημείων: Εγκεφαλικά συμπτώματα: πονοκέφαλος, σύγχυση, αλλαγές συμπεριφοράς, διαταραχή συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις. Νωτιαία συμπτώματα: αδυναμία ή παράλυση άκρων, διαταραχές αισθητικότητας, δυσλειτουργία σφιγκτήρων. Γενικά νευρολογικά σημεία: αταξία, διαταραχές ομιλίας, μειωμένα αντανακλαστικά ή παθολογικά αντανακλαστικά. Ποιες είναι οι επιπλοκές της εγκεφαλομυελίτιδας Ανάλογα με την αιτία και την έκταση της φλεγμονής, η εγκεφαλομυελίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε: Μόνιμες νευρολογικές αναπηρίες (κινητικές ή γνωστικές). Σοβαρές αισθητικές διαταραχές. Μακροχρόνια γνωστικά ελλείμματα ή διαταραχές συμπεριφοράς. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Οι δυστονίες είναι μια ομάδα κινητικών διαταραχών που χαρακτηρίζονται από παθολογικές, ακούσιες, παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες μυϊκές συσπάσεις, που προκαλούν στρεβλώσεις, επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή ανώμαλες στάσεις του σώματος | Νευρολόγος Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | επιληπτολογοσ, καλός νευρολόγος Δυστονίες, Τύποι, Συμπτώματα, Διάγνωση, Θεραπεία Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Τι είναι οι Δυστονίες Οι δυστονίες είναι μια ομάδα κινητικών διαταραχών που χαρακτηρίζονται από παθολογικές, ακούσιες, παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες μυϊκές συσπάσεις, που προκαλούν στρεβλώσεις, επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή ανώμαλες στάσεις του σώματος. Αποτελούν νευρολογικής αιτιολογίας διαταραχή και εμφανίζονται ως μεμονωμένη πάθηση ή ως σύμπτωμα άλλης νευρολογικής νόσου. Ποια είναι η διαφορά της Δυστονίας με την Σπαστικότητα Η διαφορά μεταξύ δυστονίας και σπαστικότητας είναι ένα από τα πιο σημαντικά σημεία στη νευρολογική αξιολόγηση των κινητικών διαταραχών, καθώς και οι δύο διαταραχές προκαλούν αυξημένο μυϊκό τόνο. Ωστόσο έχουν διαφορετική παθοφυσιολογία, κλινική εικόνα και θεραπευτική προσέγγιση. Η σπαστικότητα είναι μια μορφή υπερτονίας που εξαρτάται από την ταχύτητα διάτασης. Η δυστονία είναι μια κινητική διαταραχή με ακούσιες, συσπαστικές κινήσεις και ανώμαλες στάσεις, ανεξάρτητα από την ταχύτητα διάτασης. Παθοφυσιολογία δυστονιών Οι δυστονίες θεωρούνται αποτέλεσμα δυσλειτουργίας των βασικών γαγγλίων που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο και τον συντονισμό των εκούσιων κινήσεων. Ειδικότερα υπάρχει ανισορροπία στη νευροδιαβίβαση (κυρίως της ντοπαμίνης, της ακετυλοχολίνης και του GABA, με πιθανή συμμετοχή του θαλάμου και της παρεγκεφαλίδας στην παθογένεια) με αποτέλεσμα να παρατηρούνται παθολογικά κινητικά πρότυπα και διαταραχές στην αναστολή των μυϊκών αντανακλαστικών. Οι δυστονίες διακρίνονται σε: Πρωτοπαθείς (ιδιοπαθείς) : Όταν δεν υπάρχει άλλη υποκείμενη νευρολογική νόσος (συχνά γενετικής αιτιολογίας). Δευτεροπαθείς (συμπτωματικές): Συνδέονται με τραύματα, φαρμακευτική αγωγή (ιδίως αντιψυχωσικά), εγκεφαλικά επεισόδια, εγκεφαλίτιδες ή άλλες νευρολογικές βλάβες. Τύποι δυστονιών Οι δυστονίες, ανάλογα με την εντόπισή τους στο σώμα, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, σύμφωνα με την ιατρική ταξινόμηση. Η βασική κατηγοριοποίηση περιλαμβάνει τις εξής μορφές: 1. Εστιακή δυστονία Εντοπίζεται σε μία συγκεκριμένη περιοχή ή μυϊκή ομάδα. Οι εστιακές δυστονίες είναι οι συχνότερες και επηρεάζουν: πρόσωπο, στόμα, σαγόνι, βλέφαρα, μάτια, αυχένα, λάρυγγα, χέρια, πόδια, προκαλώντας βλεφαρόσπασμο, σπασμωδική δυσφωνία, συγγραφική κράμπα, κ.α. 2. Τμηματική δυστονία Περιλαμβάνει δύο ή περισσότερες γειτονικές ανατομικές περιοχές. Οι τμηματικές δυστονίες επηρεάζουν μεγαλύτερο μέρος του σώματος, όπως για παράδειγμα πολλά μέρη στο κεφάλι ταυτόχρονα. Παράδειγμα: δυστονία που επηρεάζει τον αυχένα και τον ώμο. 3. Πολυεστιακή δυστονία Επηρεάζει δύο ή περισσότερες μη γειτονικές περιοχές του σώματος. Οι πολυεστιακές δυστονίες επηρεάζουν περισσότερα από ένα τμήμα του σώματος όπως για παράδειγμα και τα δύο χέρια. 4. Ημιδυστονία Επηρεάζει την ίδια πλευρά του σώματος και συχνά σχετίζεται με εγκεφαλικές βλάβες. 5. Γενικευμένη δυστονία Επηρεάζει τον κορμό και τουλάχιστον δύο άλλες περιοχές του σώματος, πχ. επηρεάζουν όλο το σώμα, όπως τον κορμό τα χέρια και τα πόδια. Συνοπτική ταξινόμηση δυστονιών κατά ανατομική εντόπιση: Κρανιοαυχενική Δυστονία Η κρανιοαυχενική δυστονία, γνωστή ως ραιβόκρανο είναι μια κινητική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των μυών του λαιμού και του αυχένα, οι οποίες προκαλούν ασυνήθιστες θέσεις του κεφαλιού. Αυτές οι συσπάσεις μπορεί να είναι συνεχείς ή διαλείπουσες και να προκαλούν πόνο και τρόμο. Συμπτώματα: Ακούσιες και επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των μυών του λαιμού και του αυχένα. Μη φυσιολογικές στάσεις του κεφαλιού, όπως κλίση, περιστροφή ή κίνηση προς τα εμπρός ή πίσω. Πόνος στον αυχένα και τους μύες του λαιμού. Ρυθμικές ή άρρυθμες επαναλαμβανόμενες κινήσεις της κεφαλής (τρόμο). Δυσκολία στην κίνηση του κεφαλιού και του λαιμού. Βλεφαρόσπασμος Ο βλεφαρόσπασμος είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των μυών των βλεφάρων, προκαλώντας μη φυσιολογικές κινήσεις των βλεφάρων. Αυτές οι συσπάσεις μπορεί να είναι ήπιες ή σοβαρές που να προκαλούν δυσκολία στο άνοιγμα των ματιών, ακόμα και προσωρινή λειτουργική τύφλωση. Συμπτώματα: Ακούσιες συσπάσεις, έντονο τρόμο ή κλείσιμο των βλεφάρων που δεν ελέγχεται από τον ασθενή. Ερεθισμός των ματιών, συχνά συνδυάζεται με αίσθηση ξηρότητας, φαγούρας ή ερεθισμού των ματιών. Ευαισθησία στο φως, οι ασθενείς με βλεφαρόσπασμο είναι πιθανόν να εμφανίσουν αυξημένη ευαισθησία στο φως (φωτοφοβία). Δυσκολία στο άνοιγμα των ματιών, σε σοβαρές περιπτώσεις, οι συσπάσεις των βλεφάρων μπορεί να είναι τόσο έντονες που να δυσκολεύουν ή να καθιστούν αδύνατο το άνοιγμα των ματιών. Στοματογναθική Δυστονία Αφορά τους μυς του στόματος, της γνάθου και της γλώσσας. Η στοματογναθική δυστονία είναι μια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί ακούσιες, παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις στη γνάθο, το πρόσωπο και το λαιμό. Αυτές οι συσπάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκολία στο μάσημα, την κατάποση και την ομιλία, καθώς και σε πόνο και δυσφορία. Συμπτώματα: Ακούσιες συσπάσεις των μυών της γνάθου, του προσώπου και του τραχήλου. Πόνος ή δυσφορία στη γνάθο, το πρόσωπο και τον τράχηλο. Δυσκολία στο μάσημα, την κατάποση και την ομιλία. Μη φυσιολογική στάση του κεφαλιού ή της γνάθου. Τρόμος στη γνάθο ή το πρόσωπο, (μπορεί να συνυπάρχει με βλεφαρόσπασμο -Σύνδρομο Meige). Φαρυγγολαρυγγική Δυστονία Προσβάλλει τους μύες του φάρυγγα και του λάρυγγα. Η φαρυγγολαρυγγική δυστονία είναι μια κινητική διαταραχή που προκαλεί ακούσιες συσπάσεις των μυών του φάρυγγα και του λάρυγγα, επηρεάζοντας την ομιλία και την κατάποση. Είναι μια μορφή εστιακής δυστονίας, καθώς επηρεάζει συγκεκριμένα τμήματα του σώματος. Συμπτώματα: Δυσκολία στην ομιλία, με φωνή που μπορεί να είναι τραχιά, βραχνή, δυνατή ή διακοπτόμενη. Δυσκολία στην κατάποση, που μπορεί να προκαλέσει δυσφορία ή ακόμα και πνιγμό. Αίσθηση ότι υπάρχει κάτι στο λαιμό ή ότι οι μύες του λαιμού είναι σφιγμένοι. Σπασμός γραφέων Γνωστή και ως δυστονία γραφής ή κράμπα του συγγραφέα, είναι μια μορφή εστιακής δυστονίας που επηρεάζει κυρίως τους μύες του χεριού και του αντιβραχίου κατά τη διάρκεια της γραφής. Αυτή η κατάσταση προκαλεί ακούσιες μυϊκές συσπάσεις, που οδηγούν σε δυσκολία στο γράψιμο και συχνά συνοδεύονται από πόνο ή δυσφορία. Συμπτώματα: Ακούσιες μυϊκές συσπάσεις στο χέρι ή το αντιβράχιο κατά τη διάρκεια της γραφής. Δυσκολία στη σύλληψη του μολυβιού ή του στυλό. Αλλαγή του γραφικού χαρακτήρα. Πόνος ή δυσφορία στο χέρι ή τον καρπό. Αίσθημα κόπωσης στο χέρι. Οφθαλμοκινητική Δυστονία Η οφθαλμοκινητική δυστονία είναι μια μορφή δυστονίας (διαταραχή του μυϊκού τόνου και των κινήσεων) που επηρεάζει τους οφθαλμοκινητικούς μύες, δηλαδή τους μύες που κινούν τα μάτια. Ουσιαστικά, πρόκειται για ακούσιες, παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των μυών που ελέγχουν τις κινήσεις των ματιών, με αποτέλεσμα τις ανώμαλες κινήσεις ή στάσεις των οφθαλμών. Παρόλο που η οφθαλμοκινητική δυστονία είναι σχετικά σπάνια, μπορεί να εμφανιστεί είτε μεμονωμένα είτε ως μέρος άλλων μορφών δυστονίας ή νευρολογικών διαταραχών. Κύρια συμπτώματα: Ακούσιες κινήσεις των ματιών (οφθαλμοκινητικοί σπασμοί) Δυσκολία στη σταθεροποίηση του βλέμματος Διπλωπία (διπλή όραση) λόγω λανθασμένης ευθυγράμμισης των οφθαλμών Μυϊκές συσπάσεις γύρω από τα μάτια Μη φυσιολογικές στάσεις των ματιών (στροφές, αποκλίσεις) Κόπωση οφθαλμών ή αίσθημα τάσης Δυσκολία στην εκτέλεση ομαλών κινήσεων παρακολούθησης Πιθανές διαταραχές ισορροπίας Κορμική Δυστονία Η κορμική δυστονία είναι μια μορφή δυστονίας που επηρεάζει κυρίως τους μυς του κορμού — δηλαδή του θώρακα, της κοιλιάς, της ράχης και της σπονδυλικής στήλης. Ανήκει στις «εστιακές» ή «τμηματικές» δυστονίες ανάλογα με την έκτασή της, και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των μυών, που προκαλούν ανώμαλες στάσεις ή κινήσεις του κορμού. Συμπτώματα κορμικής δυστονίας Ακούσιες συσπάσεις κορμού (ραχιαίοι, κοιλιακοί, παρασπονδυλικοί μύες) Στροφές ή κάμψεις της σπονδυλικής στήλης π.χ. το σώμα στρίβει προς μία κατεύθυνση ή κάμπτεται προς τα εμπρός/πλάγια Ασύμμετρη στάση Αστάθεια στη βάδιση λόγω ανώμαλων στάσεων και δυσκολίας στη σταθεροποίηση του κορμού Πόνος λόγω των συνεχών μυϊκών συσπάσεων Δευτερογενείς δυσκολίες στην αναπνοή (σπάνιο, αλλά μπορεί να συμβεί αν συμμετέχουν αναπνευστικοί μύες) Ενίσχυση των συμπτωμάτων με το άγχος ή την κούραση Μερική ύφεση κατά τη διάρκεια του ύπνου (τυπικό εύρημα σε δυστονίες) Δυστονία Άκρων Πρόκειται για παθολογικές, ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες συσπάσεις μυών που αφορούν τα άνω ή κάτω άκρα, με αποτέλεσμα: αφύσικες στάσεις, συστροφές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις στα χέρια ή στα πόδια. Μπορεί να εμφανιστεί είτε μεμονωμένα (εστιακή), είτε να αποτελεί τμήμα γενικευμένης δυστονίας. Κύρια συμπτώματα Ακούσιες συσπάσεις δακτύλων, καρπού, πήχη Περίεργες θέσεις των δακτύλων Δυσκολία στη λεπτή κινητικότητα Πόνος ή αίσθημα κράμπας Ακούσιες συσπάσεις ποδιού ή δακτύλων Συστροφή ποδιού προς τα μέσα Σύρσιμο ποδιού, πτώση του πέλματος κατά τη βάδιση Δυσκολία στη διατήρηση ισορροπίας Επιδείνωση με την κόπωση και το στρες Γενικευμένη Δυστονία Η γενικευμένη δυστονία χαρακτηρίζεται από την παρουσία δυστονικών κινήσεων ή στάσεων που αφορούν τουλάχιστον τον κορμό και δύο ή περισσότερα άκρα. Δηλαδή, η δυστονία δεν μένει τοπική (π.χ. μόνο στον λαιμό ή μόνο στα χέρια), αλλά επηρεάζει ένα μεγάλο μέρος του σώματος, συχνά προκαλώντας σοβαρή αναπηρία. Δυστονία Κατόπτρου Η δυστονία κατόπτρου περιγράφει την εμφάνιση δυστονικών κινήσεων στο πάσχον άκρο, όταν εκτελείται μία συγκεκριμένη κίνηση με το αντίθετο υγιές άκρο. Δηλαδή: όταν χρησιμοποιούμε το «υγιές» χέρι, παρατηρούνται ακούσιες δυστονικές συσπάσεις στο πάσχον χέρι, ακόμα κι αν αυτό δεν κινείται ενεργά. Ονομάστηκε δυστονία κατόπτρου γιατί το προσβεβλημένο άκρο «αντιγράφει» την κίνηση του υγιούς, με παθολογικό όμως τρόπο. Αφορά κυρίως εστιακές δυστονίες άνω άκρων. Χαρακτηριστικά συμπτώματα: Η δυστονία εμφανίζεται παθητικά όταν το υγιές μέλος κάνει μια ενέργεια (π.χ. γράφουμε με το δεξί και το αριστερό χέρι κάνει ακούσιες κινήσεις). Μπορεί να προκαλεί παράλληλες δυστονικές στάσεις ή συσπάσεις Μπορεί να επιδεινώνει τη δυσλειτουργία στην καθημερινή ζωή, γιατί η χρήση του υγιούς μέλους ενεργοποιεί συμπτώματα στο πάσχον. Δεν είναι πλήρως κατανοητός ο μηχανισμός, αλλά φαίνεται να σχετίζεται με διαταραχή της διασταυρούμενης κινητικής αναστολής (crossed motor inhibition) στα δίκτυα του φλοιού και των βασικών γαγγλίων Επιπολασμός των δυστονιών στον γενικό πληθυσμό Ο επιπολασμός ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με: τον τύπο (εστιακή, γενικευμένη, δευτεροπαθής) την ηλικιακή ομάδα τη γεωγραφική κατανομή τα διαγνωστικά κριτήρια που χρησιμοποιούνται Συνολικά, οι περισσότερες επιδημιολογικές μελέτες συμφωνούν ότι: Η συνολική επίπτωση των πρωτοπαθών δυστονιών (εστιακών & γενικευμένων) εκτιμάται περίπου σε 15–30 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού. Οι Εστιακές δυστονίες με εμφάνιση 10–50 ανά 100.000 άτομα είναι η πιο συχνή μορφή δυστονίας με υψηλότερη επίπτωση στις γυναίκες (περίπου 2:1) και μέση ηλικία έναρξης 40–60 έτη. Η γενικευμένη δυστονία είναι σπάνια, αλλά προκαλεί πολύ σοβαρή αναπηρία. Αντιμετώπιση Δυστονιών με Αλλαντική τοξίνη Η αλλαντική τοξίνη (Botox-Dysport Botulinum toxin τύπου Α), αποτελεί σήμερα πρώτης γραμμής θεραπεία για πολλές μορφές δυστονίας. Σε ποιες δυστονίες χρησιμοποιείται: Οι Εστιακές δυστονίες είναι η κύρια ένδειξη, όπως: βλεφαρόσπασμος (εξαιρετικά καλά αποτελέσματα) τραχηλική δυστονία σπασμός γραφέων στοματογναθική δυστονία φαρυγγολαρυγγική δυστονία Τμηματικές δυστονίες σε συνδυασμό μυών Πολυάριθμες μελέτες και μετα-αναλύσεις έχουν τεκμηριώσει ότι η αλλαντική τοξίνη: μειώνει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων βελτιώνει τη λειτουργικότητα μειώνει τον πόνο βελτιώνει την ποιότητα ζωής Η δράση του ξεκινά σε 3–7 ημέρες μετά την ένεση και διαρκεί 3–6 μήνες, οπότε απαιτούνται επαναληπτικές ενέσεις. Η American Academy of Neurology (AAN) καθώς και η European Federation of Neurological Societies (EFNS) την κατατάσσουν ως θεραπεία πρώτης επιλογής για: βλεφαρόσπασμο τραχηλική δυστονία σπασμωδική δυσφωνία σπασμό γραφέων Διαβάστε αναλυτικά για την θεραπεία των Δυστονιών, με Αλλαντική τοξίνη Botox - Dysport Κάντε κλικ εδώ Φαρμακευτικές αγωγές για την αντιμετώπιση των Δυστονιών Η American Academy of Neurology (AAN) και η European Federation of Neurological Societies (EFNS) συστήνουν την εξατομικευμένη χορήγηση φαρμάκων από νευρολόγους με μεγάλη εμπειρία στις κινητικές διαταραχές. Αναλυτικά οι φαρμακευτικές αγωγές που έχουν θεραπευτική θέση υπό προϋποθέσεις: Αντιχολινεργικά Αναστέλλουν τη δράση της ακετυλοχολίνης στο ραβδωτό σώμα → μειώνουν τη μυϊκή υπερκινησία κυρίως σε νεαρά άτομα με γενικευμένη δυστονία. Βακλοφαίνη Μειώνει τον μυϊκό τόνο, χρήσιμη σε κορμική ή γενικευμένη δυστονία. Βενζοδιαζεπίνες Ενισχύουν τη GABA-εργική αναστολή → καταστέλλουν τις δυστονικές εκφορτίσεις, προτείνονται συχνά συνδυαστικά με αντιχολινεργικά. Λεβοντόπα Χαρακτηριστική θεραπεία σε σπάνιες μορφές. Τετραβεναζίνη Αναστολέας VMAT2 → μειώνει την ντοπαμινεργική υπερδραστηριότητα, κυρίως σε δευτεροπαθείς δυστονίες με χορεία. Άλλα φάρμακα (λιγότερο συχνά) Ζονισαμίδη (zonisamide) → σε ορισμένα περιστατικά Γκαμπαπεντίνη (gabapentin) → αναφορές για συμπτωματική ανακούφιση Χειρουργική Θεραπεία των Δυστονιών Εφαρμόζεται σε δυστονίες ανθεκτικές στην αγωγή με φάρμακα και αλλαντική τοξίνη ή εκτεταμένες δυστονίες όπου δεν επαρκεί η έγχυση της τοξίνης. Πρόκειται για την τεχνική της Εν τω Βάθει εγκεφαλικής Διέγερσης (DBS), δηλαδή την τοποθέτηση 2 λεπτών ηλεκτροδίων στην περιοχή του εγκέφαλου η οποία δυσλειτουργεί στην περίπτωση των δυστονιών (περιοχή που βρίσκονται τα «βασικά γάγγλια») και την εφαρμογή μίας συνεχούς ηλεκτρικής διέγερσης μέσω αυτών των ηλεκτροδίων. Συμπερασματικά Οι δυστονίες είναι χρόνιες νευρολογικές διαταραχές που μπορούν να προκαλέσουν σημαντικούς περιορισμούς στις κινήσεις και τη λειτουργικότητα, επηρεάζοντας την καθημερινότητά των ασθενών. Ωστόσο σήμερα, διαθέτουμε αποτελεσματικές θεραπείες που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τα συμπτώματα. Οι ενέσεις αλλαντικής τοξίνης (Botox – Dysport) έχουν αλλάξει ριζικά τη ζωή πολλών ασθενών, προσφέροντας σημαντική μείωση των δυστονικών συσπάσεων, ιδιαίτερα στις εστιακές δυστονίες. Επιπλέον, σε περιπτώσεις γενικευμένης δυστονίας, υπάρχουν συνδυαστικές αγωγές με εξαιρετικά αποτελέσματα. Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων. βοτοχ

Ερευνητικό έργο | Νευρολόγος Γκατζώνης | ειδικός στην επιληψία | Ιατρός Κεφαλαλγίας και Ημικρανίας | Ιατρός επιληψίας | ΓΚΑΤΖΩΝΗΣ | Νευρολόγος | Καλυτεροι νευρολογοι αθηνα, καθηγητες νευρολογοι αθηνα, νευρολογος καθηγητης πανεπιστημιου αθηνων, νευρολογος καθηγητης πανεπιστημιου αθηνων, κορυφαιος νευρολογος σκληρυνση κατα πλακας, καλυτερος γιατρος για σκληρυνση κατα πλακας Ερευνητικό έργο Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Κατά την διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών μου και κατά τα έτη 1977 έως και 1982, εργάσθηκα στο εργαστήριο Νευροφαρμακολογίας και Πειραματικής Νευροφυσιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, υπό την διεύθυνση του καθηγητή κ. Κων/νου Στεφανή. Σ’ αυτή την 6ετία συμμετείχα ενεργά σ όλη την ερευνητική δουλειά του εργαστηρίου. Ασχολήθηκα κυρίως με την τεχνική της μικροϊοντοφόρησης, και συμμετείχα στη μελέτη ουσιών όπως οι β-αναστολείς, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, τα πεπτίδια κ.α. σε άμεση εφαρμογή τους επί του νευρικού κυττάρου. Ήδη το 1981, ως φοιτητής ακόμη, συμμετείχα σε μελέτη που ανακοινώθηκε σε διεθνές συνέδριο και σε μελέτη δημοσιευμένη σε διεθνές περιοδικό (ξένη δημοσίευση υπ΄ αριθ. 1). Από του διορισμού μου το 1993 ως άμισθου επιστημονικού συνεργάτη στην Πανεπιστημιακή Νευρολογική Κλινική του Αιγινήτειου Νοσοκομείου, ιδιαίτερα αντικείμενα έρευνας αποτέλεσαν η επιληψία, η κλινική νευροφυσιολογία και ιδίως η μελέτη του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος. Ανέλαβα την ίδρυση και οργάνωση εργαστηρίου βίντεο-ηλεκτροεγκεφαλογραφίας. Η λειτουργία του εργαστηρίου προσέφερε την δυνατότητα να μελετήσουμε θέματα όπως η επιληψία οι ψευδοεπιληπτικές κρίσεις, τα σπάνια επιληπτικά σύνδρομα, οι εγκεφαλίτιδες, το κώμα κ.ά. Ο εξοπλισμός του εργαστηρίου για πρώτη φορά στην Ελλάδα με ψηφιακές συσκευές καταγραφής του ΗΕΓ έδωσε την δυνατότητα ιδιαίτερης μελέτης του ηλεκτροεγκεφαλογραφικού σήματος σε συνεργασία με τον τομέα Επεξεργασίας Σήματος του τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αναπτύχθηκαν προγράμματα συνεργασίας για την μελέτη του ΗΕΓ-σήματος με εργαλεία μαθηματικής ανάλυσης όπως τα μη γραμμικά πρότυπα, τα νευρωνικά δίκτυα κ.α. Επιβράβευση των προσπαθειών μας αυτών ήταν - πέραν των ανακοινωθέντων και δημοσιευμένων μελετών, της εκπόνησης διπλωματικών εργασιών και διατριβής - η πρόσκληση μας από διεθνή κατασκευαστική εταιρεία λογισμικού για συμμετοχή μας σε πολυεθνικό πρόγραμμα κατασκευής λογισμικού ΗΕΓ. Η πρόταση αυτή υπεβλήθη το Δεκέμβριο του 1996 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα πλαίσια του Προγράμματος «Ιnnovation Program, Technology Validation and Technology Transfer». Σημαντικό κλινικό ερευνητικό ενδιαφέρον υπήρξε για τα σύνδρομα πρωτοπαθών κεφαλαλγιών. Συμμετείχα στην ίδρυση και λειτουργία του ιατρείου κεφαλαλγίας του Αιγινητείου Νοσοκομείου και στην διεκπεραίωση επιδημιολογικών και άλλων μελετών για τις κεφαλαλγίες (5 μελέτες). Επίσης συνεργάσθηκα με νευροαπεικονιστές για την λεπτομερή μελέτη της σκληρυνσης κατά πλάκας. (3 μελέτες). Λόγω της μακράς και συνεχούς παρουσίας μου στο Ωνάσειο Κ/Χ Κέντρο υπάρχει κλινικό και ερευνητικό ενδιαφέρον για τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, το κώμα, τον εγκεφαλικό θάνατο, τα νευρολογικά σύνδρομα της ΜΕΘ (2 μελέτες) Με αφορμή την οργάνωση και λειτουργία από το 2001 της Μονάδας Χειρουργικής της Επιληψίας στην Νευροχειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» της οποίας τη λειτουργία και ανέλαβα, δόθηκε μεγάλο βάρος στην εφαρμογή, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, προγράμματος για την χειρουργική θεραπεία της Επιληψίας. Επιμέρους τομείς κλινικής έρευνας που στηρίχθηκαν σ’ αυτό το πρόγραμμα ήταν η μελέτη της μακράς διάρκειας βίντεο-ΗΕΓ, η εφαρμογή της ενδαρτηριακής έγχυσης αμοβαρβιτάλης (Wada test), η νευροψυχολογική μελέτη των επιληπτικών ασθενών, η διεγχειρητική ήλεκτρο-φλοιογραφία, η μελέτη των χαρακτηριστικών των ασθενών με επιληψία που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση, η προτυποποίηση του τρόπου μετάδοσης των κρίσεων και οι εν τω βάθει νευροφυσιολογικές καταγραφές. Για τα ανωτέρω υπεβλήθη πρόταση χρηματοδότησης από το πρόγραμμα ΠΕΝΕΔ 2004 που έγινε δεκτή και ολοκληρώθηκε το 2008. Η κλινική έρευνα μου στην επιληψία, πέραν των δημοσιευμένων μελετών, βραβεύτηκε οκτώ φορές από το 2006 έως σήμερα. Συμμετέχω στη κλινική έρευνα της Μονάδας Κινητικών Διαταραχών της Α’ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Ευαγγελισμός με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (Δημοσιευμένες μελέτες στο οικείο κεφάλαιο). Συμμετέχω στη κλινική έρευνα της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Ευαγγελισμός για την αντιμετώπιση της σπαστικότητας και του πόνου (Δημοσιευμένες μελέτες στο οικείο κεφάλαιο). ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Συμμετοχή μου το 1977 στο σχεδιασμό του διακοινοτικού ερευνητικού προγράμματος Innovation Programme, Technology Validation and Technology Transfer, το οποίο υπεβλήθη και για χρηματοδότηση στην Ευρωπαϊκή κοινότητα. Η πρόταση είχε το ακρωνύμιο ΟΝΥΧ και θέμα Digital EEG. To πρόγραμμα δεν εγκρίθηκε στην τελική φάση επιλογής. Από το 2003 έως το 2007 συμμετείχα και στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα “SENSATION” ένα από τα πρώτα διευρωπαϊκά Integrated Projects. Σκοπός του προγράμματος ήταν η ανάπτυξη και εξέλιξη αισθητήρων για την ανίχνευση μεταβολών σειράς βιολογικών παραμέτρων με σκοπό την παρακολούθηση καταστάσεων όπως η προσοχή, η εγρήγορση, η υπνηλία και η εναλλαγή μεταξύ των καταστάσεων ύπνου και εγρήγορσης. Συμμετοχή στο ερευνητικό πρόγραμμα ΠΕΝΕΔ 2003 (Ιανουάριος 2006 – Ιούνιος 2009) με θέμα: «Ανάπτυξη εξελιγμένων υπολογιστικών αλγορίθμων και εργαλείων για την υποβοήθηση του σχεδιασμού λειτουργικών παρεμβάσεων στη νόσο του Parkinson και στην ανθεκτική επιληψία». Υπεύθυνος της ομάδας του ΕΚΠΑ στην συμμετοχή της σε 3 προτάσεις στο πρόγραμμα «Θαλής» - στη μία ως υπεύθυνος της πρότασης. Και οι τρείς πέρασαν στην τελική φάση αξιολόγησης χωρίς τελικά να επιλεγούν προς χρηματοδότηση. Υπεύθυνος της ομάδας του ΕΚΠΑ στην συμμετοχή της στο ερευνητικό πρόγραμμα «Ανάπτυξη συστήματος παρακολούθησης της κατάστασης υγείας των πιλότων αεροσκαφών σε πραγματικό χρόνο» στα πλαίσια της δράσης «ΕΡΕΥΝΩ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ-ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ» του ΕΣΠΑ 2014-2020, σε συνεργασία με την ΕΑΒ, το ΕΜΠ, και την πολεμική αεροπορία. To πρόγραμμα απέσπασε την ψηλότερη βαθμολογία στην κατηγορία του και εγκρίθηκε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Μελέτη (φάση III) αντιεπιληπτικού φαρμάκου (topiramate) - συμμετοχή σε διεθνή ανοικτή πολυκεντρική μελέτη. Απόφαση - έγκριση του ΕΟΦ 711+35429 της 15-2-96. Ομάδα μελέτης (φάση IV) αντιεπιληπτικού φαρμάκου - συμμετοχή σε πανελλήνια πολυκεντρική μελέτη (Μελέτη Neurontin 945-419-001). Διεθνής πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου (λεβετιρασετάμη) (φάση IV) (Μελέτη SP94). Συμμετοχή σε πολυκεντρική κλινική μελέτη ασφάλειας και αποτελε-σματικότητας αντιεπιληπτικού φαρμάκου (topiramate) ως μονοθεραπεία (Δ.Βασιλόπουλος, Α.Σιαφάκας, Σ.Γκατζώνης, (φάση IV). Συμμετοχή σε πολυκεντρική “Πιλοτική-ανοικτή μελέτη για τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και της ανοχής της λεβετιρασετάμης στην ανθεκτική νευραλγία τριδύμου” (φάση IV) (Site Principal Investigator). Συμμετοχή στο σχεδιασμό και διεκπεραίωση επιτόπιας επιδημιολογικής μελέτης για την συχνότητα νευρολογικών νοσημάτων στο νομό Λέσβου. Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου (USL255) φάσης ΙΙΙ. (P09-004) (Site Principal Investigator). Επέκταση της ως άνω μελέτης (P09-005) (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου (SP0993 Amend 1). Συμμετοχή σε πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου (SP0994 Epilepsy). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου PERAMPANEL (φάση ΙΙΙ) (EISAI 2007-G000-332). (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη EMR200575-001 Pathway 1,(φάση ΙΙΙ) για τη σκλήρυνση κατά πλάκας. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη PRC01-201, (φάση II/ΙΙΙ) για τη σκλήρυνση κατά πλάκας. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη PRC3001 για τη σκλήρυνση κατά πλάκας. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή στη ελληνική πολυκεντρική μελέτη αντιεπιληπτικού φαρμάκου “LIBERTY” φάσης IV. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μη παρεμβατική μελέτη CRAD001MICO3 (TOSCA) για την Οζώδη σκλήρυνση. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη ΑΒ10015 για την νόσο του κινητικού νευρώνα (φάση II/ΙΙΙ). Συμμετοχή στη ελληνική πολυκεντρική μη παρεμβατική μελέτη FAMILY για τη σκλήρυνση κατά πλάκας. (Site Principal Investigator). Συμμετοχή σε διεθνή πολυκεντρική μελέτη OBS13434 για τη σκλήρυνση κατά πλάκας (ΦΆΣΗ IV). Διαβάστε αναλυτικά Βιογραφικό - Μετεκπαίδευση Κλινικό - Εργαστηριακό Έργο Νοσοκομειακές και Πανεπιστημιακές Θέσεις Διδακτικό Έργο Βραβεία - Διακρίσεις - Υποτροφίες Μέλος Επιστημονικών Εταιρειών Οργανωτικό - Διοικητικό Έργο Συμμέτοχη σε Επιστημονικές Συναντήσεις Βιβλία Κοινωνικό Έργο & Δράση Ερευνητικό Συγγραφικό Έργο EUROPE PMC EUROPE PMC ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η νόσος Wilson είναι μία σπάνια κληρονομική γενετική διαταραχή του μεταβολισμού του χαλκού, που μπορεί να έχει σοβαρές ηπατικές και νευρολογικές εκδηλώσεις | Νευρολόγος | Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | Καλός νευρολόγος | kalos nevrologos | κορυφαίοι νευρολόγοι Νόσος Wilson, Συμπτώματα, Αντιμετώπιση Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Η νόσος Wilson είναι μία σπάνια κληρονομική γενετική διαταραχή του μεταβολισμού του χαλκού, που μπορεί να έχει σοβαρές ηπατικές και νευρολογικές εκδηλώσεις. Από νευρολογικής σκοπιάς, πρόκειται για μια νόσο όπου η ανώμαλη συσσώρευση χαλκού μέσα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, κυρίως στα βασικά γάγγλια, τον θάλαμο, το εγκεφαλικό στέλεχος και σε μικρότερο βαθμό, τον φλοιό, που οδηγεί σε μια προοδευτική, εκφυλιστική διαδικασία αλλοιώνοντας την κανονική λειτουργία των κυττάρων και των νευρωνικών κυκλωμάτων. Η σημασία της νόσου για τη νευρολογία είναι ότι αποτελεί ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα μεταβολικής εγκεφαλοπάθειας με σαφή, αναγνωρίσιμο και δυνητικά αναστρέψιμο μηχανισμό, όπου η τοξικότητα του χαλκού διαταράσσει τόσο τη βιοχημική ομοιόσταση όσο και τη μικροδομή των νευρώνων. Η παθολογική αυτή εναπόθεση δεν αφορά μόνο μια παθητική "υπερφόρτωση", αλλά συνδέεται με δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, οξειδωτικό στρες και νευροφλεγμονώδεις διεργασίες, με αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση των κυκλωμάτων που ρυθμίζουν την κίνηση, τη συμπεριφορά και την εκτελεστική λειτουργία. Η νόσος Wilson στην νευρολογική βιβλιογραφία δεν περιγράφεται απλά ως ηπατική ή συστηματική διαταραχή με δευτερογενείς εγκεφαλικές επιπτώσεις, αλλά ως πρωτογενής νευρομεταβολική οντότητα, δηλ. μια κατάσταση όπου η χημική ανισορροπία του χαλκού λειτουργεί ως μοχλός μιας εκτεταμένης διαταραχής του κεντρικού νευρικού συστήματος. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτή η παθολογική διαδικασία αφορά κυρίως δομές "υψηλής μεταβολικής ζήτησης" και "λεπτορυθμιστικού ελέγχου", γεγονός που εξηγεί γιατί η νόσος συνδέεται κλασικά με εκδηλώσεις κινητικού συντονισμού και ψυχονευρολογικών αλλαγών. Η ονομασία της νόσου προέρχεται από τον Βρετανό νευρολόγο Samuel Alexander Kinnier Wilson (1878–1937), ο οποίος το 1912, δημοσίευσε μια μελέτη με τίτλο "Progressive lenticular degeneration", στην οποία περιέγραψε αναλυτικά για πρώτη φορά την ασθένεια που αργότερα πήρε το όνομά του: τη νόσο του Wilson. Ποια είναι η κλινική εικόνα και τα νευρολογικά συμπτώματα της νόσου Wilson Η κλινική εικόνα της νόσου Wilson είναι πολυσύνθετη, γιατί αφορά ταυτόχρονα ηπατική νόσο, νευρολογική δυσλειτουργία και ψυχιατρικές εκδηλώσεις. Από τη σκοπιά της νευρολογίας, η εικόνα είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική: τα συμπτώματα πηγάζουν από τη συσσώρευση χαλκού στα βασικά γάγγλια, την παρεγκεφαλίδα, το εγκεφαλικό στέλεχος και, σε μικρότερο βαθμό, τον εγκεφαλικό φλοιό. Οι νευρολογικές εκδηλώσεις συνήθως εμφανίζονται στην εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή, αλλά μπορεί να ξεκινήσουν και νωρίτερα ή αργότερα. Η πορεία είναι προοδευτική και τα συμπτώματα ποικίλλουν: 1. Κινητικά συμπτώματα Δυστονία: ακούσιες μυϊκές συσπάσεις που προκαλούν συστροφές ή ανώμαλες στάσεις (π.χ. αυχενική δυστονία, σπαστικότητα άκρων). Τρόμος: χαρακτηριστικός είναι ο "φτερουγιστός" τρόμος (wing-beating tremor). Πρόκειται για έναν ειδικό τύπο τρόμου άνω άκρων, που παρατηρείται στην πτυχή του αγκώνα όταν τα χέρια υψώνονται πλάγια (απαγωγή) και κάμπτονται στους αγκώνες. Η κίνηση μοιάζει σαν τα χέρια να «φτερουγίζουν» ή να ταλαντεύονται ελαφρά, γι’ αυτό και η ονομασία. Είναι μεταβλητός τρόμος, συνήθως αργός και πλατύς και μπορεί να συνδυάζεται με άλλες κινητικές διαταραχές όπως δυστονία, βραδυκινησία, κλπ. Δυσαρθρία: δυσκολία στην ομιλία, συχνά αρχικό σύμπτωμα. Δυσαφαγία: δυσκολία στην κατάποση. Δυσκινησίες: ακούσιες, ανώμαλες κινήσεις, συχνά ραγδαία επιδεινούμενες. Παρκινσονικά στοιχεία: βραδυκινησία, ακαμψία, τρόμος ηρεμίας. Αταξία: διαταραχή συντονισμού κινήσεων και βάδισης. Σπαστικότητα: αυξημένος μυϊκός τόνος σε προχωρημένες περιπτώσεις. 2. Ψυχιατρικά συμπτώματα Πολύ συχνά προηγούνται των κινητικών και μπορεί να παραπλανήσουν την κλινική διάγνωση: Αλλαγές προσωπικότητας: ευερεθιστότητα, απάθεια, κοινωνική απόσυρση. Κατάθλιψη ή μανιοκατάθλιψη. Ψυχωσικά επεισόδια , σπανιότερα. Γνωστική έκπτωση ή δυσκολίες συγκέντρωσης. 3. Άλλες εκδηλώσεις Διαταραχές οφθαλμοκινητικότητας. Δακτύλιος Kayser–Fleischer: εναπόθεση χαλκού στον κερατοειδή, που παρατηρείται ως πρασινοκαφέ δακτύλιος στην περιφέρεια της ίριδας. Χρωματικές αλλαγές στο δέρμα , εμφανίζεται χλωμάδα ή κιτρίνισμα του δέρματος ή υπερμελάγχρωση, κυρίως σε ασθενείς με προχωρημένη ηπατική νόσο ή κίρρωση. Ξηρότητα, κνησμός ή αγγειοδερματικές αλλοιώσεις λόγω ηπατικής δυσλειτουργίας ή δευτερογενούς θρομβοπενίας. Σπάνια τελαγγειεκτασίες. Ποιά είναι η αιτιοπαθογένεια και οι εκλυτικοί παράγοντες της νόσου Wilson Η νόσος Wilson προκαλείται από μεταλλάξεις στο γονίδιο ATP7B, το οποίο εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 13. Το γονίδιο αυτό κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη-αντλία μεταφοράς του χαλκού στο ήπαρ, μέσα στα ηπατοκύτταρα και την έκκρισή του στη χολή. Η βλάβη του γονιδίου οδηγεί σε συσσώρευση χαλκού στο ήπαρ , που με τον καιρό διαχέεται σε άλλα όργανα – κυρίως στον εγκέφαλο, τα μάτια και τους νεφρούς. Ο χαλκός είναι νευροτοξικός όταν συσσωρεύεται ανεξέλεγκτα. Στον εγκέφαλο, επηρεάζει κυρίως τα βασικά γάγγλια, που είναι υπεύθυνα για την κίνηση και την εκτελεστική λειτουργία. Η τοξικότητα προκαλεί εκφύλιση των νευρώνων, οξειδωτικό στρες, και νευροφλεγμονή. Ποια είναι η επιδημιολογία της νόσου Wilson Η επιδημιολογία της νόσου Wilson παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί πρόκειται για μια σπάνια, αλλά παγκοσμίως καταγεγραμμένη, κληρονομική διαταραχή με συγκεκριμένα πρότυπα εμφάνισης. Η παγκόσμια επίπτωση εκτιμάται περίπου σε 1:30.000 έως 1:40.000 άτομα. Δεν υπάρχει σαφής διαφοροποίηση ως προς το φύλο, αφού άνδρες και γυναίκες εμφανίζουν παρόμοια συχνότητα, αν και ορισμένες μελέτες δείχνουν ελαφρώς πιο συχνές ηπατικές μορφές στις γυναίκες και νευρολογικές μορφές στους άνδρες. Ηλικία έναρξης Η νόσος μπορεί να εμφανιστεί από την παιδική ηλικία έως και την ενήλικη ζωή, με συνηθέστερο φάσμα έναρξης μεταξύ 5 και 35 ετών. Στην παιδική ηλικία συχνότερα επικρατούν οι ηπατικές εκδηλώσεις, ενώ σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες προβάλλουν οι νευρολογικές εκδηλώσεις. Σε σπάνιες περιπτώσεις η διάγνωση μπορεί να γίνει μετά τα 40–50 έτη, συνήθως με πιο ύπουλη ή άτυπη κλινική εικόνα. Νευρολογικό ενδιαφέρον Από νευρολογικής πλευράς, το σημαντικό είναι ότι περίπου 40–50% των ασθενών θα εκδηλώσουν νευρολογικά ή ψυχιατρικά συμπτώματα ως κύρια ή πρώιμη εκδήλωση. Η αναλογία αυτή φαίνεται υψηλότερη σε πληθυσμούς όπου η νόσος αναγνωρίζεται καθυστερημένα, λόγω ανεπαρκούς προληπτικού ελέγχου. Ποιά είναι η διάγνωση της νόσου Wilson Η διάγνωση της νόσου Wilson είναι σύνθετη και απαιτεί συνδυασμό κλινικών, βιοχημικών, οφθαλμολογικών, γενετικών και απεικονιστικών ευρημάτων, καθώς δεν υπάρχει ένα και μοναδικό τεστ που από μόνο του να είναι απολύτως διαγνωστικό. Βασικά στοιχεία διάγνωσης 1. Κλινική εικόνα Ηπατική: χρόνια ηπατίτιδα, κίρρωση, οξεία ηπατική ανεπάρκεια. Νευρολογική: τρόμος, δυστονία, παρκινσονισμός, δυσαρθρία, αταξία. Ψυχιατρική: μεταβολές προσωπικότητας, κατάθλιψη, ψυχωσικά επεισόδια. Η παρουσία δακτυλίου Kayser–Fleischer (στη σχισμοειδή λυχνία) είναι σχεδόν παθογνωμονικό εύρημα όταν συνυπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα. 2. Βιοχημικός έλεγχος Χαμηλή σερουλοπλασμίνη ορού Αυξημένη αποβολή χαλκού στα ούρα 24ώρου Αυξημένος χαλκός στο ήπαρ σε βιοψία 3. Γενετικός έλεγχος Ανίχνευση μεταλλάξεων στο γονίδιο ATP7B επιβεβαιώνει τη διάγνωση. 4. Απεικόνιση εγκεφάλου MRI: Βλάβες στα βασικά γάγγλια (ιδιαίτερα στον φακοειδή πυρήνα). Σημάδια γενικευμένης εγκεφαλικής ατροφίας σε προχωρημένες περιπτώσεις. Ποια είναι η νευρολογική θεραπεία της νόσου Wilson Η νευρολογική θεραπεία της νόσου Wilson δεν είναι ξεχωριστή από τη συνολική θεραπευτική της νόσου, αλλά έχει ειδικές προσεγγίσεις για τα νευρολογικά συμπτώματα και την εγκεφαλική τοξικότητα του χαλκού. Επειδή η νόσος είναι μια νευρομεταβολική διαταραχή, η αντιμετώπιση στοχεύει κυρίως στη μείωση της υπερφόρτωσης χαλκού και στη σταθεροποίηση ή βελτίωση της νευρολογικής λειτουργίας. Βασικές θεραπευτικές αρχές στη νευρολογία της Wilson Απομάκρυνση του χαλκού Αναστολή απορρόφησης χαλκού Νευρολογική αντιμετώπιση συμπτωμάτων Διαιτητική/υποστηρικτική θεραπεία, όπως ο περιορισμός των τροφών πλούσιων σε χαλκό (π.χ. συκώτι, ξηροί καρποί, σοκολάτα, θαλασσινά). Φυσικοθεραπεία για τη βελτίωση κινητικότητας, ισορροπίας, συντονισμού. Ποια είναι η πρόγνωση της νόσου Wilson Η νόσος Wilson είναι θεραπεύσιμη, αλλά η πρόγνωση εξαρτάται από τη στιγμή της διάγνωσης. Η πρώιμη νευρολογική διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους ή μερικής ανάκαμψης των κινητικών και εκτελεστικών λειτουργιών. Ωστόσο, προχωρημένες νευρολογικές βλάβες (βαριά δυστονία, προχωρημένος παρκινσονισμός) μπορεί να παραμείνουν μόνιμες, παρά τη σωστή θεραπεία. Συμπερασματικά Η νόσος Wilson είναι μια σπάνια, αλλά αντιμετωπίσιμη κατάσταση. Με έγκαιρη διάγνωση και σωστή θεραπεία μπορούμε να σταματήσουμε την προοδευτική βλάβη του εγκεφάλου, να μειώσουμε ή και να βελτιώσουμε τα κινητικά και ψυχιατρικά συμπτώματα και να διατηρήσουμε ή να επαναφέρουμε την ποιότητα ζωής στον ασθενή. Η πρόγνωση είναι πολύ καλύτερη ειδικά όταν η θεραπεία ξεκινά πριν εγκατασταθούν μόνιμες νευρολογικές βλάβες. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η κεφαλαλγία τάσεως αποτελεί τη συχνότερη μορφή πονοκεφάλου στον γενικό πληθυσμό. Περίπου 1 στους 4 ανθρώπους βιώνει την κεφαλαλγία τάσεως τουλάχιστον 1 φορά ετησίως | Νευρολόγος Γκατζώνης, ειδικός στην Κεφαλαλγία τάσεως, Καθηγητής Νευρολογίας | Ιατρός Κεφαλαλγίας και Ημικρανίας | Ιατρός επιληψίας | ΓΚΑΤΖΩΝΗΣ | Νευρολόγος | Ιατρός για την επιληψία, Κεφαλαλγία τάσεως θεραπεία, νευρολόγος αθήνα, νευρολόγος για τον πονοκέφαλο Κεφαλαλγία τάσεως, συμπτώματα, αντιμετώπιση, Νέες θεραπείες Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος, Ειδικός στις Κεφαλαλγίες Η κεφαλαλγία τάσεως αποτελεί τη συχνότερη μορφή πονοκεφάλου στον γενικό πληθυσμό. Είναι συνήθως ήπιας έως μέτριας έντασης και χαρακτηρίζεται από ένα αίσθημα πίεσης ή «σφιξίματος» γύρω από το κεφάλι, συχνά σαν να φορά κανείς ένα σφιχτό καπέλο. Περίπου 1 στους 4 ανθρώπους βιώνει την κεφαλαλγία τάσεως τουλάχιστον 1 φορά ετησίως. Οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο (~31% έναντι ~21% των ανδρών). Η χρόνια μορφή της είναι πολύ πιο επιβαρυντική – όχι επειδή ο πόνος είναι πιο έντονος, αλλά επειδή δεν σταματά. Η επεισοδιακή μορφή της έχει μικρότερο αντίκτυπο στη ζωή του ατόμου και μπορεί να εμφανίζεται μετά από άγχος ή έλλειψη ύπνου. Η κεφαλαλγία τάσεως έχει πολυπαραγοντική αιτιολογία. Αυτό σημαίνει ότι δεν προκαλείται από έναν και μόνο παράγοντα, αλλά από σύνθετη αλληλεπίδραση νευροφυσιολογικών, μυϊκών και ψυχογενών μηχανισμών. Ας δούμε τα πράγματα αναλυτικά : Η κεφαλαλγία τάσεως αποτελεί περίπου το 70% έως 80% όλων των κεφαλαλγιών. Οι ημικρανίες αντιπροσωπεύουν περίπου 10% - 15%. Διαφοροποιείται ως προς την διάρκεια σε: Επεισοδιακή: Λιγότερο από 15 ημέρες το μήνα Χρόνια: 15 ή περισσότερες ημέρες το μήνα για πάνω από 3 μήνες Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της κεφαλαλγία τάσεως Σύμφωνα με το Διεθνές Ταξινομητικό Σύστημα Κεφαλαλγιών (International Classification of Headache Disorders – ICHD-3, IHS 2018), η κεφαλαλγία τάσεως ταξινομείται σε μορφές με βάση τη συχνότητα και τα χαρακτηριστικά των επεισοδίων που προκαλεί. 1. Επεισοδιακή κεφαλαλγία τάσεως Διακρίνεται σε: α) Σπάνια επεισοδιακή Επεισόδια <1 ημέρα/μήνα κατά μέσο όρο (δηλαδή <12 ημέρες/έτος) Συνήθως σχετίζεται με παροδικό στρες ή έλλειψη ύπνου Δεν επηρεάζει τη λειτουργικότητα β) Συχνή επεισοδιακή 1–14 ημέρες/μήνα για τουλάχιστον 3 μήνες (ή 12–179 ημέρες/έτος) Μπορεί να επηρεάζει την απόδοση, ειδικά αν τα επεισόδια είναι μεγάλης διάρκειας Αυξημένος κίνδυνος μετάπτωσης σε χρόνια μορφή 2. Χρόνια κεφαλαλγία τάσεως Πόνος ≥15 ημέρες/μήνα για >3 μήνες (ή ≥180 ημέρες/έτος) Συνεχής ή σχεδόν καθημερινή κεφαλαλγία Η ένταση παραμένει ήπια έως μέτρια, αλλά η συχνότητα προκαλεί σημαντική λειτουργική αναπηρία Συχνά συνοδεύεται από: Μυϊκή δυσκαμψία (ιδίως στον αυχένα/ώμους) Ψυχολογικούς παράγοντες (άγχος, κατάθλιψη) Κατάχρηση αναλγητικών Ποια είναι τα συμπτώματα της κεφαλαλγίας τάσεως Πόνος αμφοτερόπλευρος και στις δύο πλευρές του κεφαλιού και αίσθηση πίεσης ή σφιξίματος, σαν ζώνη γύρω από το κεφάλι ή σαν σφιχτή κορδέλα. Πόνος στους κροτάφους. Πόνος στο μέτωπο. Πόνος στον αυχένα ή στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Ο πόνος είναι ήπια έως μέτριας έντασης και όχι παλμικός πόνος όπως στην ημικρανία. Δεν συνοδεύεται από ναυτία ή έμετο. Μπορεί να σπάνια συνοδεύεται από φωτοφοβία ή φωνοφοβία, αλλά όχι και τα δύο ταυτόχρονα. Ο πόνος δεν επιδεινώνεται με σωματική δραστηριότητα. Η διάρκεια του πόνου είναι από 30 λεπτά έως αρκετές ημέρες. Η ανταπόκριση του πόνου είναι συνήθως καλή σε ήπια αναλγητικά (π.χ. παρακεταμόλη). Από τι προκαλείται η κεφαλαλγία τάσεως Στρες, άγχος, κούραση, κακή στάση σώματος, μυϊκή ένταση στον αυχένα και στους ώμους, έλλειψη ύπνου, είναι μερικοί από τους παράγοντες πρόκλησης. Αναλυτικά: Η αυξημένη τάση ή κόπωση στους επικράνιους και αυχενικούς μυς θεωρείται σημαντικός παράγοντας. Η τοπική μυϊκή φλεγμονή ή δυσλειτουργία μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία του πόνου. Σε χρόνια μορφή, αυτή η ευαισθησία μπορεί να ενισχύσει την κεντρική ευαισθητοποίηση. Αλλαγές στον ύπνο και στις σωματικές συνήθειες , όπως ο κακός ύπνος, η έλλειψη ξεκούρασης, η κακή στάση σώματος και η παρατεταμένη καθιστική εργασία (ειδικά σε οθόνες) οδηγούν σε μυϊκή δυσλειτουργία. Αυτός ο παράγοντας είναι περισσότερο προκλητικός στην επεισοδιακή TTH. Νευροχημικές ανισορροπίες. Έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στη σεροτονίνη και άλλες νευροδιαβιβαστικές ουσίες που ρυθμίζουν τον πόνο και τη διάθεση. Μειωμένη σεροτονινεργική δραστηριότητα φαίνεται να αυξάνει την ευαισθησία στον πόνο. Κεντρική ευαισθητοποίηση. Αποτελεί βασικός μηχανισμός στην χρόνια κεφαλαλγία τάσεως. Πρόκειται για υπεραντίδραση του κεντρικού νευρικού συστήματος στον πόνο. Τα νεύρα που μεταφέρουν πόνο (κυρίως τριδύμου νεύρου και αυχενικών νωτιαίων) υπερδιεγείρονται, ακόμα και σε ήπια ερεθίσματα. Ψυχογενείς και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες . Άγχος, κατάθλιψη, χρόνιο στρες και ψυχολογική ένταση είναι σημαντικά επιδεινωτικά αίτια. Η σχέση εγκεφάλου–σώματος παίζει κεντρικό ρόλο: τα αρνητικά συναισθήματα αυξάνουν τον μυϊκό τόνο και ενεργοποιούν τους ίδιους νευρωνικούς μηχανισμούς με τον πόνο. Κατάχρηση φαρμάκων (σε χρόνιες μορφές), Η υπερβολική χρήση αναλγητικών (παρακεταμόλη, ΜΣΑΦ κ.ά.) μπορεί να προκαλέσει Medication Overuse Headache, μια δευτερογενή χρόνια κεφαλαλγία που μοιάζει με κεφαλαλγία τάσεως. Πως τίθεται η διάγνωση για την κεφαλαλγία τάσεως Η διάγνωση της κεφαλαλγίας τάσεως είναι κλινική, δηλαδή βασίζεται αποκλειστικά στην περιγραφή των συμπτωμάτων του ασθενούς, χωρίς ειδικές εργαστηριακές ή απεικονιστικές εξετάσεις. Η Διεθνής Εταιρεία Κεφαλαλγίας (IHS), με το ταξινομητικό της σύστημα ICHD-3 (2018), έχει ορίσει σαφή κριτήρια για την αναγνώριση των διαφόρων μορφών της κεφαλαλγίας τάσεως. Κριτήρια για επεισοδιακή κεφαλαλγία τάσεως Τουλάχιστον 10 επεισόδια κεφαλαλγίας να πληρώνουν τα παρακάτω: Διάρκεια: 30 λεπτά έως 7 ημέρες Τουλάχιστον 2 από τα εξής: Διμερής εντόπιση Πίεση/σφίξιμο (όχι παλμικός πόνος) Ήπια έως μέτρια ένταση Δεν επιδεινώνεται από συνήθη φυσική δραστηριότητα Και τα 2 παρακάτω: Όχι ναυτία ή έμετος Είτε φωτοφοβία είτε φωνοφοβία, όχι και τα δύο μαζί Κριτήρια για χρόνια κεφαλαλγία τάσεως Κεφαλαλγία που εμφανίζεται ≥15 ημέρες/μήνα για >3 μήνες (δηλ. ≥180 ημέρες/έτος), με τα ίδια χαρακτηριστικά όπως παραπάνω. Κλινική εξέταση Η νευρολογική εξέταση είναι αναγκαία στην διάγνωση της κεφαλαλγίας τάσεως. Ο Νευρολόγος μπορεί να αξιολογήσει: Μυϊκή τάση στον αυχένα και στους ώμους (ψηλάφηση για μυϊκούς κόμβους – trigger points) Κακή στάση σώματος ή εργονομία Ψυχολογικά χαρακτηριστικά (αγχώδης/καταθλιπτική διάθεση) Απεικονιστικός/εργαστηριακός έλεγχος Δεν απαιτείται παρά μόνο αν υπάρχουν "κόκκινες σημαίες" (red flags), όπου κρίνεται απαραίτητη η περαιτέρω διερεύνηση: Νέο είδος κεφαλαλγίας μετά τα 50 έτη Ραγδαία έναρξη/πολύ έντονος πόνος ("σαν κεραυνός") Αλλαγή στο μοτίβο πονοκεφάλων Νευρολογικά ελλείμματα Πυρετός, κακουχία, καρκινικό ή ανοσοκατεσταλμένο άτομο Διαφορική διάγνωση Ο Νευρολόγος θέτει διάγνωση κυρίως με αποκλεισμό άλλων αιτιών κεφαλαλγίας, ιδιαίτερα: Ημικρανία - Παλμική, μονόπλευρη, συνοδεύεται από ναυτία/αύρα. Αθροιστική κεφαλαλγία - Πολύ έντονη, πάντα μονόπλευρη, με αυτόνομες εκδηλώσεις. Κεφαλαλγία από κατάχρηση - Ιστορικό υπερβολικής χρήσης αναλγητικών. Δευτερογενής κεφαλαλγία - Πυρετός, κακουχία, νευρολογικά σημεία → απαιτεί διερεύνηση. Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας τάσεως Η θεραπευτική αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας τάσεως διακρίνεται σε δύο βασικούς άξονες: Ανακούφιση του οξέος πόνου (οξεία αντιμετώπιση). Πρόληψη και μείωση της συχνότητας/έντασης (προφυλακτική θεραπεία). Ωστόσο το θεραπευτικό πλάνο εξαρτάται από τη μορφή της κεφαλαλγίας τάσεως (επεισοδιακή ή χρόνια) και εξατομικεύεται με βάση τη συχνότητα, την ένταση, τη συνοσηρότητα (π.χ. κατάθλιψη) και τη λειτουργικότητα του ασθενούς. 1. Οξεία θεραπεία Στόχος: Ανακούφιση του πονοκεφάλου όταν εμφανίζεται με απλά αναλγητικά Παρακεταμόλη, Ιβουπροφαίνη, Ναπροξένη, κλπ. 2. Προφυλακτική θεραπεία Για συχνή επεισοδιακή TTH (≥2 κρίσεις/εβδομάδα) και Χρόνια TTH (≥15 ημέρες/μήνα) > Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά - Αμιτριπτυλίνη, Μυοχαλαρωτικά / Αντισπασμωδικά -Τοπιραμάτη, Γκαμπαπεντίνη, Εναλλακτικές επιλογές σε ανθεκτικές περιπτώσεις - SSRI / SNRI Φλουοξετίνη, βενλαφαξίνη. Ειδικά η αμιτριπτυλίνη δρα μειώνοντας την κεντρική ευαισθητοποίηση και βελτιώνοντας τον ύπνο, ακόμη και σε ασθενείς χωρίς κατάθλιψη. Μελέτες δείχνουν ότι η αμιτριπτυλίνη βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής και μειώνει τα επεισόδια στη χρόνια τκεφαλαλγία τάσεως σε περίπου 60-70% των ασθενών. ΒΟΤΟΧ Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (π.χ. EFNS, American Headache Society) δεν συστήνουν τη χρήση Botox για την κεφαλαλγία τάσεως ως στάνταρ θεραπεία. Μπορεί να εξεταστεί μόνο σε πολύ ειδικές, ανθεκτικές περιπτώσεις, υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση. Μονοκλωνικά Η παθογένεια της κεφαλαλγίας τάσεως διαφέρει από αυτή της ημικρανίας. Ενώ η ημικρανία σχετίζεται άμεσα με το μονοπάτι του CGRP, η κεφαλαλγία τάσεως έχει πιο πολύπλοκους μηχανισμούς (μυϊκή τάση, κεντρική ευαισθητοποίηση, ψυχολογικούς παράγοντες) που δεν στοχεύονται απευθείας από τα μονοκλωνικά αντισώματα. Ποιό είναι το πλάνο παρακολούθησης του ασθενούς με κεφαλαλγία τάσεως Η παρακολούθηση και διαχείριση πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον νευρολόγο. Συνήθως η πρώτη επανεξέταση γίνεται στις 4 εβδομάδες μετά την έναρξη θεραπείας για αξιολόγηση της ανταπόκρισης στην αγωγή. Οι μεταγενέστερες επανεξετάσεις γίνονται κάθε 3 - 6 μήνες ή νωρίτερα αν επιδεινώνεται η κατάσταση ή αλλάζει το μοτίβο του πόνου. Πρόγνωση στην κεφαλαλγία τάσεως Οι περισσότεροι ασθενείς ανταποκρίνονται καλά στις φαρμακευτικές θεραπείες. Με προφυλακτική αγωγή (π.χ. αμιτριπτυλίνη), περίπου το 50 - 70% των ασθενών παρουσιάζουν σημαντική μείωση στη συχνότητα και ένταση. Συμπερασματικά Η κεφαλαλγία τάσεως είναι η πιο συχνή μορφή κεφαλαλγίας και παρότι μπορεί να είναι ενοχλητική, δεν συνδέεται με σοβαρές ή απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις. Η πρόγνωση είναι γενικά καλή, ειδικά αν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Με την κατάλληλη θεραπεία, η συχνότητα και η ένταση των πονοκεφάλων μειώνονται σημαντικά και η ποιότητα ζωής βελτιώνεται. Ακόμη και σε χρόνια κεφαλαλγία τάσεως, οι περισσότεροι ασθενείς ανταποκρίνονται σε συνδυαστικές θεραπείες. Υπάρχουν πολλά μέσα για να ελέγξουμε την κεφαλαλγία, και για αυτό είμαστε εδώ για να σας στηρίξουμε σε κάθε θεραπευτικό βήμα. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.

Η αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου συνδυάζει νευρολογικές, φαρμακευτικές και συμπεριφορικές προσεγγίσεις, ανάλογα με το ποιο κύκλωμα ή στάδιο του ύπνου έχει διαταραχθεί | Νευρολόγος Γκατζώνης | Νευρολόγος Αθήνα | NEVROLOGOS | Ημικρανία, γιατρος για πονοκεφαλο, γιατρος για ημικρανια, Κεφαλαλγία, παρκινσον, αλτσχαιμερ, πονοκέφαλος, Νευρολόγος για Ημικρανία, θεραπεία Επιληψίας, καλός νευρολόγος Αθήνα Διαταραχές του ύπνου, Τύποι, Διάγνωση, Θεραπεία Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός MD, Phd - Νευρολόγος Τι είναι ο ύπνος Ο ύπνος δεν είναι η παθητική ξεκούραση και απενεργοποίηση του εγκεφάλου όπως πολύ νομίζουν, αλλά μια ενεργή, ρυθμιζόμενη νευροβιολογική κατάσταση με κυκλικές εναλλαγές εγκεφαλικών δικτύων, νευροδιαβιβαστών και αυτόνομων συστημάτων. Με τον ύπνο ο εγκέφαλος αλλάζει ρυθμούς λειτουργίας, κλείνει ορισμένα «κυκλώματα» και ενεργοποιεί άλλα, για να πετύχει τα εξής: Σωματική αποκατάσταση (ξεκούραση μυών, καρδιάς, ανοσοποιητικού). Νευρολογική αναδιοργάνωση (καθαρισμός άχρηστων ουσιών, ανανέωση ενέργειας). Μνήμη και μάθηση (ταξινόμηση εμπειριών, ενίσχυση γνώσεων). Συναισθηματική ισορροπία (επεξεργασία άγχους, φόβου, χαράς). Πως λειτουργεί ο ύπνος Στον οργανισμό υπάρχουν δύο «ρολόγια» που συνεργάζονται και ελέγχουν την διαδικασία του ύπνου: Το βιολογικό ρολόι στον υποθάλαμο, που ρυθμίζεται από το φως και το σκοτάδι. Την πίεση (ώθηση) για ύπνο , που αυξάνεται όσο μένουμε ξύπνιοι, λόγω χημικών ουσιών όπως η αδενοσίνη. Αναλυτικά: 1. Το βιολογικό ρολόι - κιρκάδιος ρυθμός Βρίσκεται στον εγκέφαλο, σε μια μικρή περιοχή του υποθαλάμου που λέγεται υπερχιασματικός πυρήνας. Συγχρονίζεται με το φως και το σκοτάδι και πληροφορεί τον οργανισμό πότε είναι «μέρα» και πότε «νύχτα», ώστε είτε να βρίσκεται σε εγρήγορση, είτε να νυστάξει και να προετοιμαστεί για να κοιμηθεί. Το βιολογικό ρολόι επηρεάζει τη μελατονίνη (ορμόνη του ύπνου), τη θερμοκρασία του σώματος και πολλές άλλες λειτουργίες. 2. Η πίεση - ώθηση του ύπνου. Πρόκειται για μία ομοιοστατική διαδικασία που συσσωρεύεται στο σώμα μας καθώς αυξάνεται ο χρόνος που παραμένουμε ξύπνιοι. Όσο μένουμε ξύπνιοι, συσσωρεύεται στον εγκέφαλο μια ουσία που λέγεται αδενοσίνη. Όσο πιο πολύ αυξάνεται, τόσο πιο πολύ «βαραίνουν» τα μάτια μας. Όταν κοιμόμαστε, η αδενοσίνη καθαρίζεται και η «πίεση» μειώνεται. Πώς συνεργάζονται τα δύο «ρολόγια» του οργανισμού Για να κοιμηθούμε καλά, πρέπει να συμφωνούν και τα δύο ρολόγια: Το βιολογικό ρολόι να λέει «είναι νύχτα» και η πίεση ύπνου να έχει συρορευτεί αρκετά. Αν για κάποιο λόγο προκληθεί διαταραχή σε κάποιο ρολόι, τότε εμφανίζονται προβλήματα στον ύπνο, όπως: Αν υπάρχει πίεση ύπνου αλλά το ρολόι δείχνει «μέρα» (π.χ. jet lag, νυχτερινή βάρδια), δυσκολευόμαστε να κοιμηθούμε. Αν το ρολόι δείχνει «νύχτα» αλλά δεν έχει μαζευτεί αρκετή πίεση (π.χ. κοιμηθήκαμε πολύ το απόγευμα), πάλι ο ύπνος αργεί. O ύπνος αποτελεί έναν νευρολογικό μηχανισμό συντήρησης του οργανισμού Ο ύπνος είναι απαραίτητος στο οργανισμό για πολλούς λόγους όπως: Το σώμα ξεκουράζεται, ο ύπνος ρυθμίζει την πίεση, την καρδιά, το σάκχαρο, τις ορμόνες. Ο εγκέφαλος καθαρίζεται, απομακρύνει τις άχρηστες ουσίες όπως το αμυλοειδές (συνδεδεμένο με Alzheimer), και βελτιώνεται η μνήμη, η συγκέντρωση, η δημιουργικότητα, κλπ. Μειώνεται η υπερδιέγερση και τα συναισθήματα σταθεροποιούνται. Το ανοσοποιητικό ενισχύεται. Ο ύπνος συμβάλλει στην πρόληψη πολλών ασθενειών. Χωρίς ύπνο, δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε σωστά ούτε σωματικά ούτε ψυχικά. Η έλλειψη ύπνου σχετίζεται με άνοια, κατάθλιψη, καρδιοπάθειες, παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, κ.α. Η έξαρση στις διαταραχές του ύπνου τα τελευταία χρόνια Ο ύπνος αποτελεί μία σύνθετη νευροβιολογική λειτουργία που ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο, τον εγκεφαλικό φλοιό, το δικτυωτό σύστημα ενεργοποίησης και τις κιρκαδικές ρυθμίσεις μέσω του υπερχιασματικού πυρήνα. Οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτούς τους μηχανισμούς μπορεί να οδηγήσει σε αϋπνία, υπερυπνία ή διαταραχές ποιότητας του ύπνου. Η αύξηση των διαταραχών ύπνου δεν οφείλεται σε έναν μεμονωμένο παράγοντα, αλλά σε πολυπαραγοντικό συνδυασμό νευροβιολογικών, ψυχιατρικών, μεταβολικών και περιβαλλοντικών αιτίων. Ο εγκέφαλος, που εξελίχθηκε με βάση τον φυσικό κύκλο φωτός–σκοταδιού και για περιορισμένα ερεθίσματα, σήμερα καλείται να λειτουργήσει σε ένα περιβάλλον 24ωρης υπερδιέγερσης. Αυτό εξηγεί την “επιδημία” αϋπνίας στον γενικό πληθυσμό. Ας δούμε τις αιτίες αναλυτικά: 1. Αλλαγές στον κιρκάδιο ρυθμό Η υπερβολική χρήση οθονών (κινητά, υπολογιστές, τηλεοράσεις) τις βραδινές ώρες, μέσω του μπλε φωτός, αναστέλλει τη μελατονίνη (γνωστή και ως «η ορμόνη του σκότους») που εκκρίνεται κατά τη διάρκεια της νύκτας από την επίφυση. Η τεχνητή παράταση της ημέρας με τα φώτα LED και τις μικρές και μεγάλες οθόνες, δημιουργεί αποσυγχρονισμό ανάμεσα στο βιολογικό ρολόι και στο φυσικό φως/σκοτάδι. Αυτό οδηγεί σε κιρκαδική δυσρρύθμιση, που εκδηλώνεται με δυσκολία στην έναρξη ύπνου ή με αποδιοργάνωση των φάσεων REM/NREM. 2. Χρόνιο στρες και υπερδιέγερση του ΚΝΣ Το χρόνιο στρες οδηγεί σε υπερέκκριση κορτιζόλης από τον άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–επινεφριδίων (HPA). Η αυξημένη κορτιζόλη δυσκολεύει την είσοδο σε βαθύ ύπνο και συνδέεται με συχνές αφυπνίσεις. Η συνεχής διέγερση του συμπαθητικού συστήματος δημιουργεί αϋπνία ή ανήσυχο ύπνο. 3. Ψυχιατρικοί παράγοντες Η αύξηση των περιστατικών αγχώδους διαταραχής και κατάθλιψης στον πληθυσμό είναι στενά συνδεδεμένη με την αϋπνία ή τον κατακερματισμένο ύπνο. Η κατάθλιψη συνδέεται συχνά με πρώιμη αφύπνιση, ενώ το άγχος με δυσκολία στην έλευση ύπνου. 4. Νευροεκφυλιστικές και νευρολογικές παθήσεις Σε ασθενείς με νόσο Alzheimer ή Parkinson παρατηρείται σοβαρή διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και της αρχιτεκτονικής του ύπνου. Τα σύνδρομα άπνοιας ύπνου και οι περιοδικές κινήσεις άκρων, επηρεάζουν μεγάλο μέρος του πληθυσμού, συχνά χωρίς διάγνωση, προκαλώντας κατακερματισμό του ύπνου και ημερήσια κόπωση. 5. Σωματικοί και μεταβολικοί παράγοντες Η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο σχετίζονται στενά με υπνική άπνοια που προκαλεί κακή ποιότητα ύπνου, με συμπτώματα όπως δυνατό ροχαλητό, έντονη ημερήσια υπνηλία και πρωινούς πονοκεφάλους. Παράλληλα η κατανάλωση καφεΐνης, αλκοόλ και νικοτίνης επηρεάζει άμεσα τη νευροδιαβίβαση (αδενοσίνη, GABA, σεροτονίνη, ντοπαμίνη), μειώνοντας την ποιότητα του ύπνου. Επίσης η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας και οι διαταραχές στη θερμορύθμιση του οργανισμού καθυστερούν την είσοδο σε βαθύ ύπνο. 6. Κοινωνικοί – περιβαλλοντικοί παράγοντες Η υπερδιέγερση του εγκεφάλου λόγω των αλλαγών στο ωράριο εργασίας και η αυξημένη έκθεση σε πληροφορίες και ειδήσεις ενισχύουν το φαινόμενο της αύξησης των διαταραχών του ύπνου Ποιές είναι οι διαταραχές του ύπνου Οι βασικές διαταραχές του ύπνου είναι: 1. Δυσκολία στον ύπνο / Αϋπνία Πρόβλημα στον μηχανισμό έναρξης και διατήρησης, αφού ο υποθάλαμος και το GABA δεν καταφέρνουν να «σβήσουν» τα κέντρα εγρήγορσης (νοραδρεναλίνη, σεροτονίνη, ντοπαμίνη). Συνδέεται με άγχος, στρες, και ψυχιατρικές διαταραχές. 2. Κακή ποιότητα ύπνου Ο ασθενής κοιμάται ώρες, αλλά νιώθει κουρασμένος. Λείπει ο βαθύς ύπνος ή ο REM. 3. Διακεκομμένος ύπνος και συχνές αφυπνίσεις Μπορεί να οφείλεται σε άπνοια ύπνου, σε περιοδικές κινήσεις ποδιών, σε πόνο, σε κατάθλιψη/άγχος. Κάθε αφύπνιση «σπάει» τον κύκλο 90 λεπτών, άρα χάνεται το βάθος και η συνέχεια του ύπνου. 4. Ναρκοληψία Σπάνια αλλά χαρακτηριστική. Αίτια είναι η καταστροφή νευρώνων υποκρετίνης (ορεξίνης) που παίζουν ρόλο στη ρύθμιση της εγρήγορσης και του ύπνου στον υποθάλαμο του εγκεφάλου. Συμπτώματα: υπερβολική υπνηλία ημέρας, πέφτει ο μυϊκός τόνος, παραισθήσεις κατά την είσοδο/έξοδο από ύπνο, παράλυση ύπνου. 5. Υπερυπνία Υπερβολική υπνηλία χωρίς ναρκοληψία. Νευρολογικά οφείλεται στην υπερβολική πίεση ύπνου, ίσως λόγω δυσλειτουργίας στα συστήματα διέγερσης (νωτιαίο στέλεχος, υποθάλαμος). 6. Διαταραχή περιοδικών κινήσεων άκρων Επαναλαμβανόμενα τινάγματα κάτω άκρων μέσα στον ύπνο. Εγκεφαλικό υπόβαθρο: δυσλειτουργία ντοπαμινεργικών κυκλωμάτων, συγγένεια με το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Διακόπτει τον ύπνο χωρίς να το καταλαβαίνει ο ασθενής. 7. Υπνοβασία Το άτομο περπατά ή κάνει κινήσεις ενώ είναι σε βαθύ ύπνο. Νευρολογικά συμβαίνει μερική «αφύπνιση», δηλ. ο κινητικός φλοιός ξυπνάει, αλλά ο προμετωπιαίος (λογική, συνείδηση) μένει κοιμισμένος. 8. Νυχτερινοί τρόμοι Ξαφνικά επεισόδια έντονου φόβου, κραυγής, ταχυκαρδίας στον βαθύ ύπνο. Ο ασθενής δεν θυμάται το επεισόδιο. Προέρχεται από απότομη ενεργοποίηση του αυτόνομου νευρικού συστήματος. 9. Έντονοι εφιάλτες Εμφανίζονται στον ύπνο REM. Ο εγκέφαλος «προβάλλει» τραυματικά ή αγχώδη συναισθήματα. Η διαφορά με τους τρόμους είναι ότι στους εφιάλτες ξυπνάμε και θυμόμαστε το όνειρο. 10. Νυχτερινή ενούρηση Ακούσια απώλεια ούρων στον ύπνο. Νευρολογικά πρόκειται για καθυστέρηση της ωρίμανσης του εγκεφαλικού μηχανισμού που καταστέλλει το αντανακλαστικό της κύστης. Συχνή στα παιδιά, σπάνια στους ενήλικες (τότε σχετίζεται με νευρολογικές/ουρολογικές παθήσεις). 11. Ομιλία κατά τον ύπνο (υπνολαλία) Λόγος ή ήχοι στον ύπνο, χωρίς συνείδηση. Προκύπτει από μερική ενεργοποίηση περιοχών λόγου του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια NREM ή REM. Συνήθως αθώα, αλλά μερικές φορές συνυπάρχει με παραϋπνίες. 12. Υπνική άπνοια Ο αεραγωγός κλείνει επανειλημμένα. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την πτώση οξυγόνου και στέλνει μικρο-αφυπνίσεις για να ξανανοίξει η αναπνοή. Νευρολογικά υπάρχει στενή σύνδεση με το κέντρο αναπνοής στον προμήκη και με την αυτόνομη ρύθμιση. Ποια είναι η εμφάνιση των διαταραχών του ύπνου στον γενικό πληθυσμό Περίπου 41% των γυναικών και 42% των ανδρών στον γενικό πληθυσμό παρουσιάζουν τουλάχιστον μία διαταραχή ύπνου. Οι γυναίκες αναφέρουν υψηλότερα ποσοστά κακής ποιότητας ύπνου σε σχέση με τους άνδρες. Οι διαταραχές ύπνου δεν εξαιρούν καμία ηλικία, αλλά η μορφή και η σοβαρότητα αλλάζουν. Από νεογνά που δυσκολεύονται να συγχρονίσουν τον κιρκάδιο ρυθμό τους, έως ηλικιωμένους με μειωμένη ποιότητα ύπνου και αυξημένο κίνδυνο γνωστικών και καρδιομεταβολικών προβλημάτων. Οι διαταραχές ύπνου μπορούν να επηρεάσουν όλες τις ηλικίες, αλλά η συχνότητα, ο τύπος και η αιτία διαφέρουν ανά ηλικιακή ομάδα. Ας τα δούμε με την σειρά: 1. Βρέφη και νήπια (0–3 ετών) Συχνές διαταραχές: νυχτερινοί τρόμοι, υπνοβασία (σπάνια σε αυτή την ηλικία), νυχτερινή ενούρηση (αργότερα στα 3–5). Νευρολογική βάση: το κεντρικό νευρικό σύστημα συνεχίζει να ωριμάζει, οι μηχανισμοί του ύπνου μόλις σχηματίζονται. 2. Παιδιά (4–12 ετών) Διαταραχές: καθυστερημένος ύπνος, υπερκινητικότητα λόγω αϋπνίας, τινάγματα κάτω άκρων μέσα στον ύπνο, νυχτερινοί τρόμοι, ενούρηση. Νευρολογική βάση: πλήρης ανάπτυξη φλοιού αλλά η ενεργοποίηση REM όχι ακόμα ισχυρή, ευαισθησία σε ντοπαμινεργικά και σεροτονινεργικά κυκλώματα. Συνέπειες: μαθησιακές δυσκολίες, υπερκινητικότητα, συναισθηματική αστάθεια. 3. Έφηβοι (13–18 ετών) Διαταραχές: καθυστερημένο σύνδρομο φάσης ύπνου, αϋπνία, άπνοια σε παχύσαρκα παιδιά. Νευρολογική βάση: το κιρκάδιο ρολόι μετατοπίζεται φυσιολογικά προς πιο αργά ωράρια. Συνέπειες: μειωμένη σχολική απόδοση, αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων, καταθλιπτικά συμπτώματα. 4. Ενήλικες (19–64 ετών) Διαταραχές: αϋπνία, άπνοια ύπνου, υπερυπνία, περιοδικές κινήσεις των άκρων κατά τον ύπνο, άγχος-σχετιζόμενη αϋπνία. Νευρολογική βάση: σταθεροποίηση κιρκάδιων ρυθμών, αλλά υψηλή επιβάρυνση λόγω στρες, εργασίας, τεχνολογίας. Συνέπειες: καρδιομεταβολικές επιπλοκές, μειωμένη παραγωγικότητα, ψυχική κόπωση. 5. Ηλικιωμένοι (>65 ετών) Διαταραχές: αϋπνία, μειωμένος βαθύς ύπνος (N3), μειωμένος REM, άπνοια ύπνου, τινάγματα κάτω άκρων μέσα στον ύπνο. Νευρολογική βάση: μείωση νευροδιαβιβαστών (GABA, σεροτονίνη, ντοπαμίνη), απορυθμισμένος κιρκάδιος ρυθμός. Συνέπειες: αυξημένος κίνδυνος πτώσεων, γνωστική έκπτωση, επιδείνωση καρδιομεταβολικών προβλημάτων, επιβάρυνση ψυχικής υγείας. Ποιες είναι οι συνέπειες των διαταραχών του ύπνου στον γενικό πληθυσμό Ο ύπνος δεν είναι πολυτέλεια αλλά βιολογική ανάγκη και οι διαταραχές του δεν είναι απλώς «ενόχληση», αλλά επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό: εγκέφαλο, καρδιά, μεταβολισμό, ανοσοποιητικό και ψυχική υγεία. Οι διαταραχές ύπνου έχουν πολλαπλές αρνητικές επιδράσεις στον οργανισμό, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, όπως: Μνήμη & μάθηση Συγκέντρωση & προσοχή Εκτελεστικές λειτουργίες Άγχος & κατάθλιψη Συναισθηματική αστάθεια Ψυχωσικά επεισόδια Καρδιολογικές συνέπειες, όπως υπέρταση, αρρυθμίες, αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού Κίνδυνος διαβήτη τύπου 2 Παχυσαρκία Ανοσοποιητικό Πιθανός αυξημένος κίνδυνος Alzheimer Συνεχής κούραση, κακή διάθεση, μειωμένη παραγωγικότητα Επιδείνωση χρόνιων νοσημάτων (π.χ. επιληψία, χρόνιος πόνος, Parkinson) Επιβάρυνση οικογενειακής και κοινωνικής ζωής Πώς αντιμετωπίζονται οι διαταραχές του ύπνου Η αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου συνδυάζει νευρολογικές, φαρμακευτικές και συμπεριφορικές προσεγγίσεις, ανάλογα με το ποιο κύκλωμα ή στάδιο του ύπνου έχει διαταραχθεί. Ο στόχος είναι να επαναφέρουμε την φυσιολογική αρχιτεκτονική ύπνου, την ισορροπία των νευροδιαβιβαστών και τον καλό συγχρονισμό με το κιρκάδιο ρολόι. Οι θεραπείες περιλαμβάνουν: Φαρμακευτική αγωγές, όπως υπνωτικά φάρμακα, φάρμακα που ενισχύουν την ντοπαμινεργική λειτουργία, αντικαταθλιπτικά με δράση στο ύπνο, αντικαταθλιπτικά για μείωση της συχνότητας εφιαλτών, ντοπαμινεργικοί αγωνιστές για σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, κ.α. Αποφυγή της έκθεσης σε μπλε φως το βράδυ. Τεχνικές χαλάρωσης. Συσκυες CPAP ή BiPAP για την υπνική άπνοια. Απώλεια βάρους και αλλαγές τρόπου ζωής, κ.α. Τι είναι η μελατονίνη Πρόκειται για μία ορμόνη που παράγεται από την επίφυση και ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό ύπνου-αφύπνισης και βοηθά την έναρξη του ύπνου. Η μελατονίνη σηματοδοτεί στον εγκέφαλο ότι ήρθε η ώρα για ξεκούραση, προκαλώντας υπνηλία. Ο νευρολόγος χρησιμοποιεί τη μελατονίνη ως εργαλείο ρύθμισης του κιρκαδικού ρολογιού και της έναρξης ύπνου, αλλά δεν είναι ένα φάρμακο «πανάκεια» για όλες τις διαταραχές ύπνου και η χρήση της είναι εξειδικευμένη και εξατομικευμένη ανά ασθενή. Σε ποιές περιπτώσεις βοηθά: Jet lag Καθυστερημένο σύνδρομο φάσης ύπνου (έφηβοι/νυχτερινοί τύποι). Διαταραχές βάρδιας εργασίας. Πολύ ήπια αϋπνία Βοηθά στην έναρξη ύπνου σε ηλικιωμένους ή άτομα με χαμηλά επίπεδα ενδογενούς μελατονίνης. Πότε δεν είναι τόσο αποτελεσματική: Όταν η αϋπνία που οφείλεται σε υπερδιέγερση φλοιού ή άγχος . Σε υπνική άπνοια, ναρκοληψία, κλπ. Συμπερασματικά Όταν διαταράσσεται η φυσιολογική διαδικασία του ύπνου λόγω άπνοιας, αϋπνίας, υπερυπνίας, ναρκοληψίας ή κινητικών διαταραχών, τα νευρικά κυκλώματα που ρυθμίζουν την εγρήγορση, τη μνήμη, τα συναισθήματα και τον αυτόνομο έλεγχο του σώματος δεν λειτουργούν σωστά. Και οι συνέπειες είναι σοβαρές, αφού: Η καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία καταπονούνται, με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, εμφράγματος και εγκεφαλικού. Ο εγκέφαλός δεν καθαρίζει τις τοξικές πρωτεΐνες με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος γνωστικής έκπτωσης και Alzheimer. Το ανοσοποιητικό εξασθενεί και οι μικρές ασθένειες γίνονται σοβαρές. Η ψυχική υγεία καταπονείται από άγχος, κατάθλιψη, εναλλαγές διάθεσης. Ωστόσο υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης των διαταραχών του ύπνου, γι’ αυτό κρίνεται απαραίτητη η αναζήτηση βοήθειας από τον νευρολόγο. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ Για ραντεβού στο Νευρολογικό Ιατρείο Σπύρου Μερκούρη 39 Χίλτον 116 34 - Αθήνα 4ος Όροφος μπορείτε να καλέσετε την Γραμματεία στα τηλ.: 210 729 3431 - 210 724 1956 Το ωράριο του Ιατρείου είναι κατόπιν ραντεβού κάθε: Δευτέρα, Τετάρτη και Πέμπτη 16:30 - 21:00 Google οδηγίες Email Ιατρείου ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για πολλά ενδιαφέροντα που συμβάλλουν στην πρόληψη και διατήρηση της καλής υγείας. Οι Αναστολείς BTK (Bruton’s Tyrosine Kinase), μία υποσχόμενη θεραπεία κατά της Σκλήρυνσης κατά πλάκας Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton - BTK inhibitors αποτελούν μία από τις πιο συζητημένες εξελίξεις στη θεραπεία της Σκλήρυνσης κατά πλάκας, όχι επειδή προσφέρουν άμεση επαναμυελίνωση, αλλά επειδή στοχεύουν έναν πυρήνα της παθοφυσιολογίας που μέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά «απρόσιτος»: τη χρόνια, ενδοεγκεφαλική φλεγμονή. Σε αντίθεση με τις κλασικές ανοσοτροποποιητικές θεραπείες που δρουν κυρίως στην περιφέρεια, οι BTK inhibitors έχουν τη δυνατότητα να διαπερνού Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 4 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Νευροσαρκοείδωση Η νευροσαρκοείδωση είναι μια σοβαρή μορφή της σαρκοείδωσης, μιας νόσου που προκαλεί φλεγμονή σε διάφορα όργανα του σώματος. Στη νόσο αυτή δημιουργούνται μικρές φλεγμονώδεις «συσσωρεύσεις» κυττάρων (κοκκιώματα). Όταν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα —δηλαδή ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα— μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την περιοχή που προσβάλλεται. Όταν η σαρκοείδωση επηρεάζει το νευρικό σύστημα, δεν πρόκειται απλώς για μια τοπι Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 1 Μαΐ διαβάστηκε 2 λεπτά Ιδιοπαθής δυστονία Τι είναι η ιδιοπαθής δυστονία Η ιδιοπαθής δυστονία ανήκει στις πρωτοπαθείς κινητικές διαταραχές και χαρακτηρίζεται από ακούσιες, επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες μυϊκές συσπάσεις, οι οποίες οδηγούν σε στρεπτικές κινήσεις και παθολογικές στάσεις του σώματος. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαταραχή δεν οφείλεται σε πρόβλημα των μυών ή των περιφερικών νεύρων, αλλά σε δυσλειτουργία του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει και ρυθμίζει την κίνηση. Ο όρος «ιδιοπαθή Dr. Γκατζώνης Στέργιος - Στυλιανός 17 Απρ διαβάστηκε 4 λεπτά VIDEO & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Παρουσιάσεις από τον Καθηγητή κ. Γκατζώνη, σε θέματα Νευρολογικών παθήσεων.